તમે જાણો છો, હનુમાન ચાલીસાની સેકડો વર્ષ જૂની આ વાત

Know The Importance Of Tulsidas And Ramcharitmanas

તમે જાણો છો, હનુમાન ચાલીસાની સેકડો વર્ષ જૂની આ વાત

આજના સમયમાં હનુમાનજીની ભક્તિ બધી ઈચ્છાને પૂરી કરનારી માનવામાં આવે છે. હનુમાનજીને મનાવવા માટે આજે હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ સૌથી સરળ ઉપાય છે. હનુમાન ચાલીસાની રચના ગોસ્વામી તુલસીદાસજીએ સેકંડોવર્ષ પહેલા કરી હતી અને આજે પણ તે સૌથી લોકપ્રિય સ્તુતિ છે.

13 ઓગસ્ટ 2013ના રોજ શ્રાવણ મહિનાની શુક્લ પક્ષની સપ્તમી છે. આ તિથિએ ગોસ્વામી તુલસીદાસજીનો જન્મ થયો હતો. એવું માનવામાં આવે છે કે હનુમાનજી અને શ્રીરામના સાક્ષાત રૂપમાં તુલસીદાસજીને દર્શન આપતા હતા.

અહીં જાણો તુલસીદાસજી અને હનુમાનજી સાથે જોડાયેલ ખાસ વાતો, જે મોટાભાગના લોકો નથી જાણતા....

ગોસ્વામી તુલસીદાસે બહુચર્ચિત અને પ્રસિદ્ધ શ્રીરામચરિતમાનસની રચના કરી. શ્રીરામચરિતમાસની રચના સેકંડો વર્ષો પહેલા કરવામાં આવી હતી અને આજે પણ તે સૌથી વધુ વેચાતો ગ્રંથ છે. વાલ્મિકી દ્વારા રચિત રામાયણનું સરળ રૂપ શ્રીરામચરિતમાનસ છે. આ ગ્રંથ સરળ હોવાને લીધે જ આજે પણ સૌથી વધુ પ્રસિદ્ધ છે. હનુમાન ચાલીસાની રચના પણ તુલસીદાસજીએ જ કરી છે. અહીં વાંચો ક્યારે, કેવી રીતે અને ક્યાં તુલસીદાસે શ્રીરામચરિતમાનસની રચના કરી અને હનુમાનજી સાથે કંઈ રીતે તેમની મુલાકાત થઈ, કેવી રીતે તુલસીદાસ પોતાના પત્નીને કારણે શ્રીરામના અનન્ય ભક્ત બની ગયા.... 

ઉત્તરપ્રદેશના ચિત્રકૂટ જિલ્લાથી થોડે જ દૂર રાજાપુર નામનું એક ગામ છે. આ ગામમાં સંવત 1554ની આસપાસ ગોસ્વામી તુલસીદાસનો જન્મ થયો. તુલસીદાસના પિતા આત્મરામ દુબે અને માતાનું નામ હુલસી હતું. તુલસીદાસનો જન્મ શ્રાવણ મહિનાની શુક્લપક્ષની સપ્તમી તિથિના દિવસે થયો હતો.

એવી માન્યતા છે કે તુલસીદાસના જન્મના સમયે પૂરાં બાર મહિના સુધી માતાના ગર્ભમાં રહેવાને લીધે ઘણા તંદુરસ્ત હતા અને તેમના મુખમાં દાંત પણ જોવા મળી રહ્યા હતા.

સામાન્ય રીતે જન્મ પછી બધા બાળકો રોતા હોય છે પરંતુ આ બાળકે પહેલો શબ્દ બોલ્યો તે હતો રામ. આને લીધે જ તુલસીદાસનું શરૂઆતનું નામ રામબોલા પડ્યું હતું.

માતા હુલસી તુલસીદાસજીને જન્મ આપીને બીજા દિવસે જ મૃત્યુ પામી હતી. ત્યારે પિતા આત્મારામે નવજાત શિશુ રામબોલાને એક દાસીને સોપી દીધો અને પોતે વિરક્ત થઈ ગયા. જ્યારે રામબોલા સાડા પાંચ વર્ષનો થયો તો તે દાસી પણ જીવતી ન રહી. હવે રામબોલા કોઈ અનાથ બાળકની જેમ ગલીએ-ગલીએ ભટકવા વિવશ બની ગયો.

આ પ્રકારે ભટકતા ભટકતા એક દિવસે નરહરિ બાબા સાથે રામબોલાની મુલાકાત થઈ. નરહરિ બાબા તે સમયે પ્રસિદ્ધ સંત હતા. તેમને રામબોલાનું નામ તુલસીદાસ રાખ્યું. ત્યારબાદ તેઓ તુલસીરામે અયોધ્યા, ઉત્તર પ્રદેશ લઈ આવ્યા અને ત્યાં તેમનો યજ્ઞપવિત સંસસ્કાર કરવામાં આવ્યો.

તુલસીરામે સંસ્કારના સમયે વગર શિખવ્યે જ ગાયત્રીમંત્રનું સ્પષ્ટ ઉચ્ચારણ કર્યું, જેને જોઈને બધા લોકો આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા. ત્યારબાર નરહરિ બાબાએ વૈષ્ણવોના પાંચ સંસ્કાર કરીને બાળકને રામ મંત્રની દિક્ષા આપી અને અયોધ્યામાં જ રહીને તેનું વિદ્યાધ્યયન કરાવ્યું. તુલસીરામની બુદ્ધિ ખૂબ જ તેજ હતી. તે એક વખતમાં જ ગુરુ-મુખેથી જે સાંભળી લેતા તે તરત યાદ રહી જતું. ત્યાંથી થોડા સમય પછી ગુરુ-શિષ્ય બંને શૂકરક્ષેત્ર(સોરો) પહોંચ્યા. ત્યાં નરહરિ બાબાએ તુલસીરામને રામકથા સંભળાવી પરંતુ બાળક રામકથા રામકથા સારી રીતે ન સમજી શક્યા.

તુલસીરામના લગ્ન રત્નાવલી નામની ખૂબ જ સુંદર કન્યા સાથે થયા હતા. લગ્ન સમયે તુલસીરામની ઉંમર 29 વર્ષ હતી. લગ્ન પછી તરત જ તુલસીરામ ગોના(આણુ) કર્યા વગર કાશી ચાલ્યા આવ્યા અને અધ્યયનમાં જોડાઈ ગયા. આ પ્રકારે એક દિવસ તેમને પોતાની પત્ની રત્નવલીની યાદ આવી અને તેઓ તેને મળવા માટે વ્યાકૂળ થઈ ગયા. ત્યારે તેઓ પોતાના ગુરુજીની આજ્ઞા લઈને પત્ની રત્નાવલીને મળવા પહોંચ્યા.

રત્નાવલી પીયરમાં હતી અને જ્યારે તુલસીરામ તેમના ઘરે પહોંચ્યા ત્યારે યમુના નદીમાં ભયંકર પુર આવ્યું હતું અને તેઓ નદીમાં તરીને રત્નાવલીના ઘરે પહોંચ્યા. તે સમયે ભયંકર અંધારું છવાયેલું હતું. જ્યારે તુલસીરામ પત્નીના શયનખંડનમાં પહોંચ્યા ત્યારે રત્નાવલી તેમને જોઈને આશ્ચર્યચિકત થઈ ગઈ. લોક-લજ્જાની ચિંતાથી તેણે તુલસીરામને પાછા જોવાનું કહ્યું.

જ્યારે તુલસીરામ પાછા જવા તૈયાર ન થયા ત્યારે રત્નાવલીએ તેમને એક દોહો સંભળાવ્યો, તે દોહો આ પ્રકારે છે...

अस्थि चर्म मय देह यह, ता सों ऐसी प्रीति!

नेकु जो होती राम से, तो काहे भव-भीत?

આ દોહો સાંભળતા જ તુલસીરામ તે સમયે જ રત્નાવલીને પિતાના ઘરે જ છોડીને પાછા પોતાના ગામ રાજાપુરમાં આવી ગયા. જ્યારે તેઓ રાજાપુરમાં પોતાના ઘરે પહોંચ્યા ત્યારે તેમને જાણવા મળ્યું કે તેમના પિતા નથી રહ્યા. ત્યારે તેમને પિતાના અંતિમ સંસ્કાર કર્યા અને તે ગામમાં લોકોને શ્રીરામ કથા સંભળાવવા લાગ્યા.

સમય આ જ રીતે પસાર થવા લાગ્યો. થોડો સમય રાજાપુરમાં રહ્યા પછી તેઓ ફરીથી કાશી પાછા આવ્યા અને ત્યાં રામ-કથા સંભળાવવા લાગ્યા. આ દરમિયાન તુલસીરામે એક દિવસ મનુષ્યના વેશમાં એક પ્રેત મળ્યો, જેને તેમને હનુમાનજીની જગ્યા બતાવી. હનુમાનજી સાથે મળીને તુલસીરામે તેમને શ્રીરામના દર્શન કરાવવાની પ્રાર્થના કરી. ત્યારે હનુમાનજીને કહ્યું કે ચિત્રકૂટમાં રઘુનાથજી દર્શન થશે. ત્યારબાદ તુલસીદાસ ચિત્રકૂટ તરફ ચાલી નિકળ્યા.

ચિત્રકૂટ પહોંચીને તેમને રામઘાટ ઉપર પોતાનું આસન જમાવ્યું. એક દિવસ પ્રદક્ષિણા કરીને નિકળ્યા જ હતા કે તેમને જોયું કે બે ખૂબ જ સુંદર રાજકુમારો ઘોડા ઉપર સવાર થઈને ધનુષ-બાણ લઈને જઈ રહ્યા છે. તુલસસીદાસ તેમને જોઈને આકર્ષિત થઈ ગયા, પરંતુ તેઓ ઓળખી ન શક્યા કે તેઓ જ શ્રીરામ અને લક્ષ્મણ છે.

ત્યારબાદ હનુમાનજીએ આવીને બતાવ્યું કે ત્યારે તુલસીદાસજીએ પશ્ચાતાપ થયો. ત્યારે હનુમાનજીએ તેમને સાંત્વના આપી અને કહ્યું કે સવારના સમયે ફરીથી શ્રીરામના દર્શન કરી શકશે.

ત્યારબાદ આગળના દિવસે સવાર-સવારમાં શ્રીરામ ફરીથી પ્રગટ થયા. ત્યારબાદ તેઓ એક બાળકના રૂપમાં તુલસીદાસની સમક્ષ આવ્યા. શ્રીરામે બાળક રૂપમાં તુલસીદાસજીને કહ્યું કે, તેમને ચંદન જોઈએ. આ બધુ હનુમાનજી જોઈ રહ્યા હતા અને તેમને વિચાર્યું કે તુલસીદાસ આ વખતે શ્રીરામને ઓળખી નથી શક્યા. ત્યારે બજરંગબલીએ એક દોહો કહ્યો...

चित्रकूट के घाट पर, भइ सन्तन की भीर।

तुलसीदास चन्दन घिसें, तिलक देत रघुबीर॥

આ સાંભળીને તુલસીદાસજી શ્રીરામજીના અદ્ભૂત દર્શન કર્યા. શ્રીરામના દર્શન કરીને તુલસીદાસજી સુધ-બુધ ખોઈ બેઠા. ત્યારે ભગવાન રામે પોતે જ પોતાના હાથથી ચંદન લઈને પોતાના મસ્તક ઉપર તથા તુલસીદાસજીના મસ્તક ઉપર લગાવ્યું અને અન્તર્ધ્યાન થઈ ગયા.

સંવત 1628માં તુલસીદાસ હનુમાનજીની આજ્ઞા લઈને અયોધ્યા તરફ ચાલી નિકળ્યા. રસ્તામાં તે સમયે પ્રયાસમાં માઘનો મેળો લાગેલો હતો. તુલસીદાસજી થોડા દિવસ માટે ત્યાં રોકાયા. મેળામાં એક દિવસ તુલસીદાસજીએ કોઈ વટવૃક્ષની નીચે ભારદ્વાજ અને યાજ્ઞવલ્ક્ય મુનિના દર્શન થયા. ત્યાં પણ એ જ કથા થઈ રહી હતી જે તમને સૂકરક્ષેત્રમાં પોતાના ગુરુ દ્વારા સાંભળી હતી.

મેળો સમાપ્ત થતા જ તુલસીદાસ પ્રયાસથી ફરી કાશી આવી ગયા અને ત્યાં એક બ્રાહ્મણના ઘરે નિવાસ કરવા લાગ્યા. ત્યાં રહીને તેમની અંદર કવિત્વ શક્તિ જાગૃત થઈ. હવે તેઓ સંસ્કૃતમાં પદ્ય-રચના કરવા લાગ્યા. તુલસીદાસ દિવસમાં તેઓ જેટલા પદ રચતા, રાત્રે તેઓ બધુ જ ભૂલી જતા. આ ઘટના રોજ થતી હતી. ત્યારે એક દિવસ ભગવાન શંકરે તુલસીદાસજીના સપનામાં આવીને આદેશ આપ્યો કે તમે પોતાની ભાષામાં જ કાવ્ય રચના કરો.

ઊંઘમાંથી જાગીને તુલસીદાસજીએ જોયું કે તે સમયે ભગવાન શિવ અને પાર્વતી તેમની સામે જ પ્રગટ થયા છે. પ્રસન્ન થઈને શિવજીને કહ્યું – તમે અયોધ્યા જઈને રહો અને હિંદીમાં કાવ્ય રચના કરો. મારા આશીર્વાદથી તમારી કવિતાઓ સામવેદ સમાન થઈ જશે.

ત્રેતાયુગમાં રામ જન્મ થયો હતો. એ દિવસે સવારના સમયે તુલસીદાસજીએ શ્રીરામચરિતમાનસની રચનાની શરૂઆત કરી. બે વર્ષ, સાત મહિના અને છવ્વીસ દિવસમાં આ અદભૂત ગ્રંથની રચના થઈ. 1633 માર્ગશીર્ષ શુક્લપક્ષમાં રામ-વિવાહના દિવસે સાત કાંડ પૂર્ણ થયા.

=============

welcome to our page don't' forget to like us.

https://www.facebook.com/MAHUVA364290

फोटो पे क्लीक करते चले ओर पुराने पोस्ट पढ्ते चले कही कोइ छुट न जाये.....

=====================================+++++++++

https://www.facebook.com/MAHUVA364290/photos_albums

https://www.facebook.com/MAHUVA364290/notes

https://www.facebook.com/MAHUVA364290/info

========================================

हमारे पेज में आपका स्वागत है 'हमें पसंद करने के लिए मत भूलना.

https://www.facebook.com/MAHUVA364290

મહુવા ના પેજ ઉપર આપનુ સ્વાગત છે મહુવા ના પેજ ને લાઇક આપવાનુ ભુલશો નહી.

અમારા પાનાં પર આપનું સ્વાગત છે અમને પસંદ કરવાનું ભૂલશો નહીં.

===============================================

 Friends,

Your Likes, comments and shares our enthusiasm to support 

rupee rises and more and more we strive to provide fun and interesting information ..

=========================================+++++++++++

दोस्तो,

आपकी पसंद, टिप्पणी और समर्थन करने के लिए शेयरों हमारे उत्साह

रुपया बढ़ जाता है और अधिक से अधिक हम मजेदार और रोचक जानकारी प्रदान करने के लिए प्रयास करते हैं ..

==========================================++++++++++++++++++++++

 http://i.imgur.com/0CxjSNo.gif

 http://i.imgur.com/6prqF04.gif

 http://i.imgur.com/PNr3oPd.gif

=======================================++++++++++++

અહી મુકવામા આવતી પોસ્ટ ઘણી બધી વેબ સાઇટ પરથી લઇ સંકલીત અહીં મુકવામાં આવતી પોસ્ટ વિવિધ વેબ સાઇટ

 ઉપરથી લેવામાં આવી છે એ અંગે કોઈ પણ સમસ્યા જણાય તો આપ મેસેજ મા સંપર્ક કરી શકો છો સંકલન નો હેતું ફક્ત 

 લોકો સુધી એક જ સ્થાનેથી પ્રાપ્ય થઇ શકે એટલો જ છે.  

અહી બધાનું નામ જણાવવું શક્ય નથી પરંતુ એ બધા જ મિત્રો (અને વેબ સાઇટ) નો આભારી છું 

જેમણે મને પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે મદદ કરી છે

આવા ઘરમાં પૈસા ક્યારેય નથી ટકતા, જાણો કારણો.

Vastu Tips For Get Money In House

આવા ઘરમાં પૈસા ક્યારેય નથી ટકતા, જાણો કારણો...................................

લગભગ એવું જોવા મળે છે કે અમુક લોકો દિવસ રાત મહેનત કરે છે પણ તેમના ઘરમાં પૈસા ટકતાં જ નથી. ક્યારેક ને ક્યારેક કોઇ રીતે ખર્ચ થઇ જાય છે અને અમુક નુકસાન થતું જાય છે.
આનુ કારણ ઘર, વાસ્તુ અનુસાર ના હોવું પણ બની શકે છે. અમે અહીં અમુક એવી વાતો બતાવવાના છીએ કે જેના કારણે ઘરમાં પૈસા ટકતાં નથી અને બરકત રહેતી નથી. જેથી તમે આ વાતોનું ધ્યાન રાખી શકો અને તમારી આ સમસ્યા દૂર થાય.

આગળ જાણો કયા કારણસર ઘરમાં પૈસા ટકતાં નથી..........

જે ઘર પર મંદિરની છાયા પડે છે,ત્યાં રહેનારા લોકોની આર્થિક સ્થિતિ બગડતી જાય છે.

ઘરમાં અંદરના રૂમોનો ઢાળ જો ઉત્તર દિશા તરફ હોય તો, એવું સમજવું કે ઘરનો માલિક હંમેશા દેવામાં ડુબેલો રહે છે.

ઘરમાં પૈસા રાખવાની અલમારી કે તિજોરી પર ભારે સામાન કે વજન ના રાખવું જોઇએ.

કિચન પ્લેટફોમૅ પર એંઠા વાસણો ના રાખવા જોઇએ જેનાથી ઘરમાં બરકત નથી આવતી.મકાનના ઉત્તર પુર્વી સ્થાનમાં લેટરિન-બાથરૂમમાં ના હોવું જોઇએ જેનાથી ઘરમાં દરિદ્રતા રહે છે. લેટરિન – બાથરૂમ વાયવ્ય દિશામાં વધારે શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.

ઘરમાં વધારે પસ્તી-ભંગાર રહેવાને કારણે તેના ઘરમાં લક્ષ્મી નથી રહેતી.

ઘરમાં ગંદા પાણીનો નિકાલ ઇશાન કોણની તરફ ના હોવો જોઇએ એટલે કે ઇશાન ખુણામાં ગટર ના રાખવી જેનાથી ઘરમાં ખર્ચો વધે છે.

જે ઘરમાં તુટેલી ફર્શ હોય કે ફર્શ ઉંચીનીચી હોય તો ઘરમાં રહેનારાઓની આર્થિક સ્થિતિ ક્યારેય સારી નથી હોતી.

આઈન્સ્ટાઈન અને બ્રહ્માંડ... – ડૉ. પંકજ જોષી

વિશ્વનો વિચાર કર્યા સિવાય માનવી રહી શકતો નથી, કારણ કે પોતાનો વિચાર, જે બધા કરે છે, તે વિશ્વનો જ વિચાર છે. અને જ્યારે પણ વિશ્વનો વિચાર થાય છે ત્યારે તેમાં આપણે પોતે અને આપણું વ્યક્તિત્વ ભળી ગયા વિના રહેતાં નથી, કારણ કે અંતે તો વિશ્વનો વિચાર ને ચિંતન કરનાર પણ માનવ પોતે જ છે. આ જ વાતને આધુનિક વિજ્ઞાન અને ક્વોંટમ થિયરીમાં ‘Observer’ અને ‘Observed’ નો કોયડો કહેવાય છે.

આજની આપણી જ્ઞાન-વિજ્ઞાનની શોધ વિશે અદ્દભુત વાત એ છે કે વિશ્વની રચના, તેના મૂળભૂત અને પાયાના નિયમો વિશે કેટલીક સુંદર સમજણ આપણે મેળવી શક્યા છીએ. સાપેક્ષવાદ, જે વિશાળ સ્તરે તારાઓ અને તારાવિશ્વોનું સંચાલન કેવી રીતે થાય છે તે સમજાવે છે, અને ક્વોંટમ સિદ્ધાંત, જે અણુ-પરમાણુનું સૂક્ષ્મ વિજ્ઞાન છે, તે બંને બ્રહ્માંડની મૂળભૂત સંરચના તથા તેના પાયાના નિયમો વિશેનાં સુંદર ચિત્રો છે. તેના આધારે જ આપણે સંદેશાવ્યવહાર, ઉપગ્રહો, ઈલેક્ટ્રોનિક્સ વગેરે આધુનિક અનેક ક્રાંતિઓ રચી છે.

વીસમી સદીના શરૂઆતના દાયકાઓમાં આઈન્સ્ટાઈને આ બંને સિદ્ધાંતોના વિકાસમાં પાયાનો ફાળો આપ્યો. ફોટો-ઈલેક્ટ્રિક ઈફેક્ટ એટલે કે પ્રકાશ અને વિદ્યુત કેવી રીતે સંકળાયેલાં છે તેની સમજણ દ્વારા તેમણે ક્વોંટમ થિયરીમાં મૂળ પ્રકાશ આપ્યો. બીજી બાજુએ વિશેષ અને વિસ્તૃત સાપેક્ષવાદ, એટલે કે ‘સ્પેશિયલ’ અને ‘જનરલ થિયરી ઓફ રિલેટિવિટી’ એ તો તેમનાં પ્રિય સર્જન હતાં જેનાથી સમય તથા અવકાશ વિશેની આપણી આખીયે આજની સમજણ વિકસી અને આગળ વધી. પરંતુ અહીંયાં એક ભારે રસપ્રદ વાત અને ઘટના એ બની કે પોતાના જ સર્જનમાંથી જે અદ્દભુત પરિણામો અને નિષ્પત્તિઓ બહાર આવતી ગઈ તેને ઘણી વાર આઈન્સ્ટાઈન પોતે જ સ્વીકારી શકતા નહોતા અથવા માનવા તૈયાર થતા નહોતા ! સાલ 1915 સુધીમાં તેમણે બંને સાપેક્ષવાદનાં સમીકરણોની રચના પૂરી કરી અને ક્વોંટમ થિયરીમાં પણ તેમણે પોતાનું મૂળ પ્રદાન 1905 સુધીમાં કરી દીધેલું. આ પછી અને તે દરમિયાન વિશ્વમાં અનેક વિચારકો, વિજ્ઞાનીઓનું ધ્યાન આ મૂળ વિચારો તરફ દોરાયું અને આ એવી ક્રાંતિકારી ઘટનાઓ હતી કે તેને વિશે, તેનાં પરિણામો વિશે વિશ્વભરમાં અનેક સંશોધનો શરૂ થયાં અને હજુ આજે પણ આપણી એ સફર ચાલુ જ છે.

આવી ઘટનાઓ કે પરિણામો જેમ જેમ આઈન્સ્ટાઈનના ધ્યાન પર આવતાં ગયાં કે લવાતાં ગયાં તેમ અનેક વાર તેમનો પોતાનો તેના વિશેનો પ્રતિભાવ ભારે આશ્ચર્ય કે અચંબાનો જ હતો. આપણી તળપદી ભાષામાં કહીએ તો મોટા ભાગે તેઓ બોલી ઊઠતા, ‘અરે, આવું તે કંઈ હોતું હશે ?’ અથવા કોઈ વાર વધુ તીવ્ર રીતે પણ પ્રતિભાવ આપતા, ‘આ તે શી ગાંડા જેવી વાત છે !’ આવી થોડીક ઘટનાઓની વાત તથા ઉદાહરણો જાણવાં જેવાં છે. તે એમ બતાવે છે કે ઘણી વાર પોતાના જ સર્જનનાં પરિણામો માણસ પોતે પણ, પછી તે ભલેને આઈન્સ્ટાઈન કેમ ન હોય, પૂરાં જાણતો, સમજતો નથી. પોતે જ સર્જેલી ક્રાંતિ, આંદોલનનું પરિણામ તેને પોતાને પણ અનેક પ્રયત્નો અને મહેનત પછી જ સમજાય છે ! આવી પહેલી ઘટના સાપેક્ષવાદનાં સમીકરણો 1915માં પૂરા થતાં ટૂંક સમયમાં જ બની. રશિયન વિજ્ઞાની એલેકઝાન્ડર ફ્રીડમાને 1918માં આઈન્સ્ટાઈનનાં સમીકરણોના એવા ઉકેલ આપ્યા જે બતાવતા હતા કે આપણું નજરે દેખાતું તારાવિશ્વોથી બનેલું બ્રહ્માંડ વિકસી રહ્યું છે. આનો અર્થ એવો થાય કે બધાં જ તારાવિશ્વો એટલે કે ગેલેક્સીઓ એકબીજાથી દૂર જઈ રહી છે. આ વાત જ્યારે આઈન્સ્ટાઈન પાસે આવી ત્યારે તેમણે તરત તીવ્ર પ્રતિભાવ આપ્યો કે આવું તો બની જ કેવી રીતે શકે ? તેમના સમયમાં તો એવી વાત તથા માન્યતા પ્રચલિત હતી કે આખુંયે બ્રહ્માંડ સમગ્રતયા સંપૂર્ણ સ્થિર અને ગતિ વગરનું અચલ છે. અનેક દાયકાઓથી ચાલી આવતી આ માન્યતા બધાના મનમાં એવી તો ઘર કરી ગયેલી કે પોતાની થિયરીમાંથી આનાથી ઊલટું જ તારણ નીકળે છે એ વાત જાણતા આઈન્સ્ટાઈને પોતાને જ આઘાત અને આશ્ચર્ય થયાં ! તેઓ આ વાત માની જ ન શક્યા અને તેને ખોટી ઠરાવવાના પ્રયત્નો કરવા લાગ્યા. આ માટે તેમણે પોતાનાં મૂળ સમીકરણોમાં કેટલાક ફેરફારો પણ ‘એડ-હોક’ રીતે એટલે કે કોઈ સ્પષ્ટ તર્ક સિવાય કરી નાખ્યા !

આવા પ્રયત્નો કરીને તેમણે સ્થિર અથવા ‘સ્ટેટિક’ વિશ્વનાં મોડેલ તો બનાવ્યાં, પણ આ પછી થોડાં જ વર્ષોમાં મોટાં મોટાં દૂરબીનો દ્વારા દૂરના વિશ્વનાં અવલોકનો મળવા લાગ્યાં અને વિકસતા વિશ્વની વાત જ સાચી પડી અને સ્વીકારાઈ ! ત્યારે, અને ખાસ તો ખગોળશાસ્ત્રી એડવિન હબલના દૂર દૂરના તારા વિશ્વનાં અવલોકનો દ્વારા વિકસતા વિશ્વની વાત 1929માં સ્પષ્ટ થઈ તે સમયે આઈન્સ્ટાઈને છેવટે પોતાનો મત ફેરવ્યો. ત્યારે તેમણે કહ્યું કે વિકસતા વિશ્વની વાત અને મોડેલ પોતે તરત જ સ્વીકારવાની જરૂર હતી, અને આ તેમના જીવનની મોટામાં મોટી ભૂલ હતી ! જો તેમણે 1918માં જ આ વાત સ્વીકારી હોત તો પોતાની થિયરીના તારણ તરીકે તેઓ વિકસતા વિશ્વની ‘ભવિષ્યવાણી’ કરી શક્યા હોત અને એ રીતે વિજ્ઞાનને નવી જ દિશા મળી હોત ! આવી જ ઘટના ફરી 1939માં બની. ત્યારે ઓપન હાઈમર તથા સ્નાઈડર નામના બે અમેરિકન વિજ્ઞાનીઓએ આઈન્સ્ટાઈનનો સિદ્ધાંત વાપરીને, સૂર્ય કરતાં વીસ-ત્રીસ ગણા તારાઓનું અંદરનું બળતણ ખૂટે ત્યારે તેની શી અંતિમ પરિસ્થિતિ થાય તે વિશે સંશોધન કર્યું. પોતાની અંદરનો હાઈડ્રોજન બાળીને તારાઓ ગરમી તથા પ્રકાશ આપે છે. આવા મોટા તારાઓની અંદરનું બળતણ જ્યારે ખલાસ થાય ત્યારે તેના પોતાના જ ગુરુત્વને કારણે આવા તારાનું સંકોચન થવા લાગે છે. ઓપન હાઈમર અને સ્નાઈડરે, અને 1938માં ભારતમાં દત્તે એવું બતાવ્યું કે આવા સંજોગોમાં, પહેલાં જે લાખો કિલોમીટરનો હતો તેવો તારો પણ ટાંકણીનાં ટોપકાં જેટલો નાનકડો સંકોચાઈ જાય છે.

ત્યારે વળી આઈન્સ્ટાઈને આ વાતનો સખત વિરોધ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે આવું તે કેવી રીતે બની શકે. તારાની આવી અંતિમ સ્થિતિ સંભવી જ ન શકે. આવું પુરવાર કરવા તેમણે એક સંશોધનપત્ર પણ લખ્યો, પરંતુ પછીથી તેમની સાબિતીમાં સંપૂર્ણતા દેખાઈ. આમાંથી જ પછી આગળ જતાં આજનું બ્લેકહોલ તથા ફાયરબોલનું વિજ્ઞાન વિકસ્યાં છે. આજે તો આ નવાં પરિણામોની આજના એસ્ટ્રો ફિઝિક્સમાં ખૂબ ઉપયોગિતા પુરવાર થઈ છે અને અનેક આધુનિક ખગોળશાસ્ત્રીય અવલોકનો સાથે બ્લેકહોલ તથા ફાયરબોલને સાંકળવામાં આવે છે. સ્થિર બ્રહ્માંડની રચના કરવા માટે પોતાનાં સમીકરણોમાં આઈન્સ્ટાઈને ‘કોસ્મોલોજિકલ ટર્મ’ નામનો એક સુધારો દાખલ કરેલો. હવે આ સાચું હશે કે કેમ તે વિશે તેઓ આખી જિંદગી શંકામાં રહેલા ! વળી આજનાં આધુનિક અવલોકનો એવું બતાવવા લાગ્યાં છે કે બ્રહ્માંડ કેવળ વિકસી જ નથી રહ્યું, પરંતુ વધુ ને વધુ ગતિથી વિકસતંલ જાય છે. જો સમીકરણોમાં આવી ‘કોસ્મોલોજિકલ ટર્મ’ હોય તો જ આવું શક્ય બને. આમ વિજ્ઞાનીઓ આજે તેનો વધુ ને વધુ ઉપયોગ કરવા લાગ્યા છે.

વળી એક વધારે દાખલો લઈએ તો, ક્વોંટમ સિદ્ધાંતના મૂળ જનકોમાં હોવા છતાં 1915 પછી ક્વોંટમ થિયરી જે રીતે વિકસતી ગઈ તથા જે પરિણામો આવતાં ગયાં તેના આઈન્સ્ટાઈન સખત વિરોધમાં હતા ! આધુનિક ક્વોંટમ થિયરી વધુ ને વધુ એવો નિર્દેશ કરતી ગઈ કે અણુ-પરમાણુના વિજ્ઞાનમાં સંભાવના એટલે કે ‘પ્રોબેબિલિટી’નું ભારે મહત્વ છે. આઈન્સ્ટાઈન આ વાત કદીયે અને આખી જિંદગી સ્વીકારી શક્યા નહીં ! આ સંદર્ભમાં તેમનું વાક્ય, ‘God does not play dice !’ ભારે પ્રસિદ્ધ છે. પણ તેના ઉત્તરમાં, તેમના જ સમયના વિખ્યાત ક્વોંટમ વિજ્ઞાની નીલ્સ બ્હોરે કહેલું કે ભાઈ, ગોડ શું વિચારે છે કે કરે છે તેની તમને શી ખબર હોય ! પરંતુ આવી કોઈ વાતની કંઈ અસર આઈન્સ્ટાઈન પર થતી નહીં, અને પોતાની માન્યતાઓને અનુરૂપ થિયરી બનાવવાના પ્રયત્ન તેઓ 1920 પછી જીવનભર કરતા રહ્યા, પરંતુ તેમને છેવટ સુધી સફળતા મળી નહીં.

અલબત્ત, આમાં આઈન્સ્ટાઈનની મહાનતા સહેજ પણ ઓછી હતી તેવું નથી. આમાંથી મૂળ વાત તો એ જ ફલિત થાય છે કે કોઈ પણ મહાન વિચાર કે શોધ કે સિદ્ધાંત ભલે તમારા દ્વારા જન્મ લે, પણ પછી એનું આખુંયે ભવિષ્ય અને પરિણામો તથા નિષ્પત્તિઓ તમારા હાથમાં નથી હોતાં. ઘણી વાર તો તે એવો પણ રસ્તો પકડે છે જે તમારી કલ્પનાની પણ બહાર હોય, પછી તેમાં આઈન્સ્ટાઈન પણ આવી જાય ! આથી જ, કોઈ સુંદર ઘટના કે આવિષ્કાર તમારા દ્વારા જન્મ પામે તો તેનો આનંદ જરૂર માણીએ, પણ એ ખાસ સમજવા જેવું છે કે આપણે તો ‘નિમિત્તમાત્ર’ છીએ. ખરેખર તો અનેક પરિબળો યોગ્ય રીતે એકત્ર થાય ત્યારે જ કોઈ પણ ઘટના જન્મ લેતી હોય છે. કુદરતની સમગ્રતામાં આ ઘટના શોધ કે વિચારનું ભાવિ જાણે વિશ્વ પોતે નક્કી કરે છે, જેના આપણે અંશમાત્ર છીએ. દરેક નવા વિચારને પોતાનું જ સ્વતંત્ર ભવિષ્ય હોય છે.

જોકે, એક મહાન સર્જન કરનારને માટે, અથવા કોઈને મોઢે પણ આવો ‘નિષ્કામ ભાવ’ કે નિર્મોહી સ્થિતિ કેળવવાં સરળ નથી. પોતાના નાનકડા ‘સર્જન’ માટે પણ માણસ તરત જ ભારે મમત્વ ઘડી લે છે કે ‘આ તો મેં કર્યું છે અને મારું છે.’ આનો મઝાનો દાખલો પોતાનાં જ સંતાનો છે ! ઘણી સમજણ કેળવી હોય છતાં તેમનું ભાવિ આપણી ઈચ્છા-કલ્પના પ્રમાણે જ ઘડાશે એવી આશા અને ધારણા ક્યાંક ઊંડે ઊંડે તો સહુને રહે જ છે, પછી તે સમાન્ય હોય કે અસામાન્ય વ્યક્તિ પણ ભલે હોય. પ્રયત્ન તો જરૂર કરીએ અને સફળ થવાય તો તેનો આનંદ પણ લઈએ, પણ છેવટે તો કોઈ કવિએ કહ્યું છે તેમ, ‘સૂર કી ગતિ મૈં ક્યા જાનું, બસ એક ભજન કરના જાનું…..’ એ ભાવથી ચાલતા રહીએ, કારણ કે બ્રહ્માંડની ગતિ છેવટે તો બ્રહ્માંડ જ નક્કી કરે છે ..!

( ‘નવનીત સમર્પણ’ જાન્યુઆરી-2013માંથી સાભાર.. )

हर इंसान चाहता है की वो जब निराशा (Depression) में रहे , तब उसका साथ खास कर उसके घर वाले और उनके अपने (अभिभावक / माता-पिता / दोस्त ) ज़रूर दे | Depression एक ऐसी चीज़ है जहां इंसान अत्महत्या तक करने के लिए सोचता है और कई लोग कर भी लेते हैं | ज़्यादातर लोगों को गलत चीजों की लत तब गलती है जब वे Depression में रहते हैं | क्योंकि लोगों को गलती करने के बाद यह एहसास होता है कि अब उनका साथ कोई नहीं देगा , उनके लिए कोई नहीं है और उनका जीवन बेकार बन चुका है | कोई भी साधारण इंसान गलत करनेवाले का साथ छोड़ देता है क्योंकि वह नहीं चाहता कि उसके चरित्र पर कोई दाग लगे और उसका जीवन साफ रहे | लेकिन यह चीज़ किस हद तक सही है ? हम कैसे जिम्मेदार नागरिक है कि एक इंसान अगर गलती करे तो उसको समझने और उसके भविष्य के जीवन को सुधारने की जगह हम उसका साथ छोड़ देते हैं ! मेरी व्यक्तिगत राय यह है कि हमे इतना अच्छा चरित्र रख कर कोई फाइदा नहीं कि हम किसी के जीवन को सँवारने के काम ही ना आ पायें | हमारे आस-पास अगर कोई भी ऐसा इंसान हो जिसका थोड़ा सा साथ देने से उसका जीवन सुधर जाए तो उसका साथ हम सबको ज़रूर देना चाहिए | ऐसे किसी की भी सहायता कर के देखिये , मन को ज़रूर शांति मिलेगी क्योंकि आप उस इंसान के काम आ रहे हैं जिसको सच में आपकी ज़रूरत है |

तीन दिन पहले मेरे एक दोस्त के भाई ने अत्महत्या करने की कोशिश की सिर्फ इसलिए क्योंकि वो Depression में था | उसने कुछ गलती कर दी थी | लेकिन मेरे खयाल से वो गलती कोई बहुत बड़ा जुर्म नहीं था | उसे बहुत अच्छे से प्यार दे कर समझाया जा सकता था | उसके अभिभावक ने उसे नहीं समझाया हर बात पर डांटा और उसके साथ मार पीट की | कोई भी अगर गलती करता है या कर रहा है तो सबसे पहले हमारा फर्ज़ बनता है उसे समझाना, नाकि ताना मारना और गालीगलौज करना | जब किसी को अपनी गलतियों का अहसास होता है तब वो इंसान यही चाहता है कि कोई उसे समझे , उसे जीवन में आगे बढ़ने में साथ दे , नाकि हमेशा उसकी गलती का एहसास करबाकर उसे पीछे धकेल दे | कई लोग अपनी गलती का सुधार सिर्फ इसलिए नहीं कर पाते क्योंकि उनका साथ देने के लिए कोई नहीं होता है | तब वो इंसान इतना अकेला पड़ जाता है कि वो एक के बाद एक गलती करते ही जाता है और उसे नशे जैसे चीजों की लत लग जाती है | यहाँ पर हमारा समाज बहुत हद तक जिम्मेदार है कि हम एक गलत इंसान को अपनाना नहीं चाहते उसे सुधारना नहीं चाहते | हम हमेशा ऐसे अच्छे लोगों से घिरे रहना पसंद करते हैं , जिस अच्छाई का कोई वजूद ही नहीं है | एक-दो गलती से इंसान का जीवन खतम नहीं हो जाता | हम इंसान हैं गलतियाँ करते हैं फिर सीखते हैं और एक नयी राह की ओर फिर कदम बढ़ाते हैं |

નવ તિથિઓમાં દેવીના વિશિષ્ય ભોગ અર્પિત કરવામાં આવે છે

શાસ્ત્રો પ્રમાણે એકમથી લઈને નવ તિથિઓમાં દેવીના વિશિષ્ય ભોગ અર્પિત કરવામાં આવે છે તથા આ જ ભોગ ગરીબોમાં દાન કરવાથી સાધકની બધી મનોકામનોઓ પૂરી થઈ જાય છે. અને ધનની ક્યારેય ખોટ નથી પડતી.

માતાને કયા દિવસે કયો ભોગ લગાવવો, જાણવા માટે આગળ

એકમ(5 ઓક્ટોબર, શનિવાર) ના રોજ માતાને ઘીનો ભોગ લગાવો તથા તેનું દાન કરો. તેનાથી રોગીને કષ્ટોથી મુક્તિ મળે છે તથા તે નિરોગી થાય છે.

બીજ(6 ઓક્ટોબર, રવિવાર)ના રોજ માતાને શક્કરનો ભોગ લગાવો તથા તેનું દાન કરો. તેનાથી ભક્તોને દીર્ધાયુ પ્રાપ્ત થાય છે.

ત્રીજ(7 ઓક્ટોબર, સોમવાર)ના રોજ માતાને દૂધ ચઢાવો તથા તેનું દાન કરો. એમ કરવાથી બધા પ્રકારના દુઃખોથી મુક્તિ મળે છે.

-ચોથ(8 ઓક્ટોબર, મંગળવાર)ના રોજ માલપુઆ ચઢાવીને દાન કરો. તેનાથી બધા પ્રકારની સમસ્યાઓ આપમેળે જ દૂર થઈ જાય છે.

પાંચમ તિથિ(9 ઓક્ટોબર, બુધવારે) માતા દુર્ગાને કેળાનો ભાગ લગાવો અને ગરીબોમાં કેળાનું દાન કરો. તેનાથી તમારા પરિવારમાં સુખ-શાંતિ રહેશે.

ષષ્ઠી તિથિ(10 ઓક્ટોબર, ગુરુવાર)ના રોજ માતા દુર્ગાને મધનો ભોગ લગાવો અને તેનું દાન કરવાથી પણ ગરીબ વ્યક્તિ પણ માલામાલ થઈ જાય છે.

સપ્તમી (11 ઓક્ટોબર, શુક્રવાર) માતાને ગોળની વસ્તુઓનો ભોગ લગાવો તથા દાન પણ કરો. તેનાથી દરિદ્રતાનો નાશ થાય છે.

-અષ્ઠમી(12 ઓક્ટોબર, શનિવાર)ના રોજ નારિયળનો ભોગ લગાવો તથા નારિયળનું દાન પણ કરો. તેનાથી સુખ-સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે.

નવમી((13 ઓક્ટોબર, રવિવાર)ના રોજ માતાને વિભિન્ન પ્રકારના અનાજોનો ભોગ લગાવો તથા યથા શક્તિ ગરીબોને દાન કરો. તેનાથી લોક-પરલોકમાં આનંદ અને વૈભવ પ્રાપ્ત થાય છે.

12 October Saturday, Sanyog For Tantrik Upay

12મીએ, શનિવારની રાત્રે બનશે અદભૂત યોગ, થશે ચમત્કારી કામ

એવા કાર્યોમાં વિશેષ સાવધાની રાખવાની જરૂર હોય છે. લોકોની દરેક જણના કહેવાથી કે અંધવિશ્વાસમાં આવીને આવા તાંત્રિક કામ ન કરવા જોઈએ.

આ સપ્તાહે શનિવાર, 12 ઓક્ટોબર 2013ના રોજ ખૂબ જ ચમત્કારી ફળ આપનાર દિવસ છે. શનિવારની સાંજે અને રાત્રે નવરાત્રિની અષ્ઠમી તિથિની સાંજ હશે. આસમયે તુલા રાશિમાં સ્થિત શનિ ઉચ્ચ રાશિનો છે તથા સાથ જ રાહુ તથા બુધ પણ છે. આથી નવરાત્રિમાં શનિ, રાહુ અને બુધના પ્રભાવથી આ શનિવાર ખૂબ જ ખાસ બની રહ્યો છે. આ ગ્રહ સ્થિતિ અને આ યોગ 150 વર્ષ પછી બની રહ્યો છે. શનિવારની સાંજ અને રાત્રે કયા-કયા અદભૂત સંયોગ બની રહ્યા અને કયા-કયા ચમત્કારી કામ થશે....

શનિવારના દિવસે તથા નવરાત્રિની અષ્ઠમી તિથિ હોવાથી આ રાત વિશેષ બની ગઈ છે. એક મહત્વપૂર્ણ વાત એ છે કે શનિ તથા રાહુ બંને જ શુક્રનું સ્વામિત્વવાળી રાશિમાં સ્થિત છે. શુક્ર દૈત્યોના ગુરુ તથા દૈત્ય રાત્રિમાં બળવાન હોય છે. આ દિવસ સ્વાતિ નક્ષત્રમાં પણ રહેશે. આ નક્ષત્રનો સ્વામી રાહુ જ છે. આ રાત્રે શનિ તથા રાહુ બંને ગ્રહ બળવાન રહેશે. આ કારણે નવરાત્રીની અષ્ઠમી અને શનિવાર તાંત્રિક ઉપાયો માટે વિશેષ છે.

જાદુ, ટોણા, તંત્ર, મંત્ર, વશીકરણ તથા અન્ય રહસ્યમયી વિદ્યાઓ માટે આ રાત ખૂબ ખાસ ચે. આ વિદ્યાઓમાં પારંગત લોકો આ રાત્રનો ઉપયોગ, મારણ, ઉચ્ચાટન તથા વશીકરણ વગેરે માટે કરશે. અષ્ઠમી તિથિ તથા આ ગ્રહોના યોગમાં આ રાત વધુ ફળદાયી અને અસરકાર હોય છે.

શનિ, રાહુ અને બુધ તુલા રાશિમાં હોવુ અને નવરાત્રિની અષ્ઠમી તિથિનું હોવું અનોખો યોગ છે. આ યોગ લગભગ દોઢ સો વર્ષ પછી બન્યો છે. આ ગ્રહ સ્થિતિમાં કરવામાં આવતા ઉપાય ક્યારેય પણ નિષ્ફળ નથી થતા. શનિ તથા રાહુની તુલા રાશિમાં યુતિથી તથા તેમનું રાત્રિ ગોચરથી રાત્રે કરવામાં આવેલ ઉપાયથી અપાર શક્તિ સમાહિત થઈ જશે.

નવરાત્રિના એવા જ યોગમાં કાળો જાદુ કરનારાઓ પણ સક્રિય થઈ જાય છે, જે મોટાભાગે બીજાને પરેશાન કરવામાં માટે થાય છે. આ એક તામસિક ક્રિયા હોય છે, પરંતુ અષ્ઠમીના દિવસે શનિ-રાહુની તુલા રાશિની યુતિમાં કાળા જાદુના ખરાબ પ્રભાવોથી મુક્તિ મેળવી શકાય છે.

આગળ જાણો આ રાત્રે કયા-કયા ઉપાય કરી શકાય છે....

નવરાત્રિ અને શનિવારની રાત્રે હનુમાનજી કે શિવલિંગની સામે તેલનો દીવો પ્રગટાવો. આ ઉપાય ખૂબ જ ચમત્કારી ઉપાય છે. એમ કરવાથી તમારા રૂપિયા સાથે જોડાયેલી બધી સમસ્યાઓ આસાનીથી દૂર થઈ જાય છે. જે લોકો દરરોજ રાતના સમયે શિવલિંગની સામે દીવો પ્રગટાવવાથી તેમને સ્થિર લક્ષ્મી પ્રાપ્ત થઈ જાય છે.

આ સપ્તાહે શનિવાર, 12 ઓક્ટોબર 2013ના રોજ ખૂબ જ ચમત્કારી ફળ આપનાર દિવસ છે. શનિવારની સાંજે અને રાત્રે નવરાત્રિની અષ્ઠમી તિથિની સાંજ હશે. આસમયે તુલા રાશિમાં સ્થિત શનિ ઉચ્ચ રાશિનો છે તથા સાથ જ રાહુ તથા બુધ પણ છે. આથી નવરાત્રિમાં શનિ, રાહુ અને બુધના પ્રભાવથી આ શનિવાર ખૂબ જ ખાસ બની રહ્યો છે. આ ગ્રહ સ્થિતિ અને આ યોગ 150 વર્ષ પછી બની રહ્યો છે.

Gayatri Mantra And Its Importance

Gayatri Mantra And Its Importance

મંત્ર જપ એવો ઉપાય છે જેનાથી કોઈ પણ પ્રકારની સમસ્યાને દૂર કરી શકાય છે. મંત્રોની શક્તિથી બધા પરિચિત છે. મનગમતી વસ્તુ પ્રાપ્તિ અને ઈચ્છા પૂર્તિ માટે મંત્ર જપથી વધારે સારું સાધન બીજું કોઈ નથી.

બધા મંત્રોમાં ગાયત્રી મંત્ર સૌથી દિવ્ય અને ચમત્કારી છે. આ જપથી વધારે ઝડપથી પરિણામ પ્રાપ્ત થાય છે. અહીં જાણો ગાયત્રી મંત્રથી જોડાયેલી વિશેષ વાતો અને ચમત્કારી ઉપાય....

મંત્ર વિદ્યાનો પ્રયોગ ભગવાનની ભક્તિ, બ્રહ્મજ્ઞાન પ્રાપ્તિ, દૈવીય કૃપા પ્રાપ્ત કરવાની સાથે જ સાંસારિક તથા ભૌતિક સુખ-સુવિધાઓ, ધન પ્રાપ્ત કરવાની ઈચ્છા માટે પણ કરવામાં આવી શકે છે.

આ છે ગાયત્રી મંત્ર - ऊँ भूर्भुव: स्व: तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि धियो यो न: प्रचोदयात्।

- શાસ્ત્રો અનુસાર ગાયત્રી મંત્રને વેદોનો સર્વશ્રેષ્ઠ મંત્ર કહેવામાં આવે છે. આ મંત્ર જપ માટે ત્રણ સમય જણાવાયા છે. આ ત્રણ સમયને સાંમધ્યકાળ પણ કહે છે. ગાયત્રી મંત્રના જપ પહેલો સમય છે પ્રાતઃકાળ, સૂર્યોદયથી થોડીવાર પહેલા મંત્ર જાપ શરૂ કરવા જોઈએ. જપ સૂર્યોદય સુધી કરવા જોઈએ.

મંત્ર જપ માટે બીજો સમય છે બપોરના મધ્યાહ્નનો. બપોરમાં આ મંત્રનો જપ કરવામાં આવે છે. તેના પછી ત્રીજો સમય છે સાંજના સૂર્યાસ્તના થોડાં સમય પહેલા ગાયત્રી મંત્રનો જાપ કરવાનો હોય તો મૌન રહીને માનસિક રીતે જાપ કરવો જોઈએ. મંત્ર જાપ મોટા અવાજે ક્યારેય ન કરવો.

ગાયત્રી મંત્ર –

ऊँ भूर्भुव: स्व: तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि। धियो यो न: प्रचोदयात्।।

ગાયત્રી મંત્રનો અર્થ – સૃષ્ટિકર્તા પ્રકાશમાન પરમાત્માના તેજનું અમે ધ્યાન કરીએ છીએ, તે પરમાત્માના તેજ આપણી બુદ્ધિને સદમાર્ગ તરફ ચાલવા માટે પ્રેરિત કરો.

- શાસ્ત્રોમાં તેના જાપની વિધિ વિસ્તૃત રીતે આપવામાં આવી છે. આ મંત્રનો જપ કરવા માટે રુદ્રાક્ષની માળાનો ઉપયોગ કરવો શ્રેષ્ઠ ગણાય છે. આ મંત્રના જાપથી આપણે આ દસ લાભ પ્રાપ્ત થાય છે...
ઉત્સાહ તથા સકારાત્મકતા, ત્વચામાં ચમક આવે છે, તામસિકતાથી ધૃણા થાય છે, પરમાર્થમાં રૂચી જાગે છે, પૂર્વાભાસ થવા લાગે છે, આશીર્વાદ આપવાની શક્તિ વધે છે, નેત્રોમાં તેજ આવે છે, સ્વપ્ન સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે, ક્રોધ શાંત થાય છે, જ્ઞાનની વૃદ્ધિ થાય છે.


સંતાન સંબંધી પરેશાનીઓ દૂર કરવા માટે....

કોઈ દંપતિને સંતાન પ્રાપ્ત કરવામાં મુશ્કેલી આવી રહી હોય કે સંતાનથી દુઃખી અથવા સંતાન રોગગ્રસ્ત હોય તો સવારે પતિ-પત્ની એક સાથે સફેદ વસ્ત્ર ધારણ કરી यौं બીજ મંત્રનો સંપુટ લગાવીને ગાયત્રી મંત્રોનો જાપ કરો. સંતાન સંબંધી કોઈ પણ સમસ્યાથી ઝડપથી મુક્તિ મળે છે.

વિદ્યાર્થીઓ માટે...

ગાયત્રી મંત્રનો જાપ બધા માટે ઉપયોગી છે, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ માટે તો આ મંત્ર વધારે લાભદાયક છે. રોજ આ મંત્રના એક સો આઠ વાર જપ કરવાથી વિદ્યાર્થીઓને બધા પ્રકારની વિદ્યા પ્રાપ્ત કરવામાં સરળતા થાય છે. વિદ્યાર્થીઓને વાંચવામાં મન નથી લાગતું, યાદ કરેલું ભૂલી જવું, ઝડપથી યાદ ન થવું વગેરે સમસ્યાઓથી છૂટકારો મળે છે.

દરિદ્રતાના નાશ માટે –

જો કોઈ વ્યક્તિના વેપાર, નોકરીમા હાનિ થઈ રહી છે કે કાર્યમાં સફળતા નથી મળતી, આવક ઓછી છે તથા ખર્ચ વધારે છે તો તેને ગાયત્રી મંત્રનો જપ ઘણો ફાયદો પહોંચે છે. શુક્રવારના પીળા વસ્ત્ર પહેરીને હાથી પર વિરાજમાન ગાયત્રી માતાનું ધ્યાન કરી ગાયત્રી મંત્રની આગળ અને પાછળ શ્રી સમ્પુટ લગાવીને દરિદ્રતાનો નાશ થાય છે. તેની સાથે જ રવિવારનું વ્રત કરવામાં આવે તો વધારે લાભ થાય છે.

શત્રુઓ પર વિજય પ્રાપ્ત કરવા માટે....

જો કોઈ વ્યક્તિ શત્રુઓના કારણે પરેશાનીઓ સહન કરી રહ્યા હોય તો તેને દરરોજ કે વિશેષ કરીને મંગળવાર, અમાસ અથવા રવિવારને લાલ વસ્ત્ર પહેરીને માતા દુર્ગાનું ધ્યાન કરતા ગાયત્રી મંત્રની આગળ તથા પાછળ क्लीं બીજ મંત્રના ત્રણ વાર સંપુટ લગાવીને એક સો આઠ વાર જપ કરવાથી શત્રુ પર વિજય પ્રાપ્ત થાય છે.

વિવાહ કાર્યમાં વાર લાગી રહી હોય તો...

જો કોઈ પણ જાતકના વિવાહમાં બીનજરૂરી વાર લાગી રહી હોય તો સોમવારના સવારના સમયે પીળા વસ્ત્ર ધારણ કરી માતા પાર્વતીનું ધ્યાન કરતા ह्रीं બીજ મંત્રનું સંપુટ લગાવીને એક સો આછ વાર જાપ કરવાથી વિવાહ કાર્યમાં આવનારા વિઘ્નો દૂર થાય છે. આ સાધના સ્ત્રી-પુરુષ બન્ને કરી શકે છે.

જો કોઈ રોગના કારણે સમસ્યાઓ આવી રહી હોય તો...

જો કોઈ રોગથી પીડાતા હોવ તો શુભ મુહૂર્તમાં એક કાંસાના પાત્રમાં જળ ભરી તથા તેની સામે લાલ આસન પર બેસી ગાયત્રી મંત્રની સાથે ऐं ह्रीं क्लीं નો સંપુટ લાગાવી ગાયત્રી મંત્રોનો જાપ કરો. જાપ પછી જળનું સેવન કરવાથી ગંભીર રોગનો નાશ થાય છે. આ જળ કોઈ અન્ય રોગીને પીવાથી તેનો પણ રોગનો નાશ થાય છે.

માત્ર એક ભુલને કારણે મર્યો રાવણ, નહીં તો રામ પણ મારી ન શકતા..........

REASON OF DEATH RAVANA ..This Was The Biggest Mistake Of Ravana.

માત્ર એક ભુલને કારણે મર્યો રાવણ, નહીં તો રામ પણ મારી ન શકતા.................

રાવણનું વધ ભગવાન શ્રીરામે કર્યું હતું આ વાત તો બધાં જાણે છે. પરંતુ બહુ ઓછા લોકો જાણે છે કે રાવણ માત્ર એક ભુલને કારણે મૃત્યુ પામ્યો હતો નહિતર શ્રીરામ પણ તેને મારી ન શક્યા હોત. રાવણને એક નાની અમથી ભુલ બહુ ભારે પડી જેના કારણે તેની મૃત્યુ થઈ હતી.

જો તમે રાવણની તે ભુલ જાણવા માગતા હોવ આગળ ....

રાવણ વિશ્વ વિજેતા બનવા માગતો હતો. પરંતુ તે જાણતો હતો કે વરદાન વિના તે સંભવ નથી. ત્યારે તેણે ભગવાન બ્રહ્માની ઘોર તપસ્યા કરી છતાં બ્રહ્માએ તેને દર્શન ન આપ્યા જેથી તેણે તેનું માથું કાપવાની શરૂઆત કરી. આવું કરવાથી બ્રહ્માજીએ તેની સમક્ષ આવવું જ પડ્યું.
હ્માજીએ રાવણને વરદાન માગવાનું કહ્યું. ત્યારે રાવણે વરદાન માગ્યો કે हम काहू के मरहिं न मारैं મતલબ કે મને કોઈ મારી ન શકે. ત્યારે બ્રહ્માજીએ કહ્યું કે આવું તો ન થઈ શકે. ત્યારે રાવણે કહ્યું हम काहू के मरहिं न मारैं, बानर, मनुज जाति दोइ बारैं મતલબ કે મનુષ્ય અને વાનરો સિવાય મને કોઈ જ મારી ન શકે.

બસ આ જ રાવણથી સૌથી મોટી ભુલ થઈ ગઈ કારણ કે તે મનુષ્ય અને વાનરોને પોતાનું ભોજન માનતો હતો અને બ્રહ્માજીએ પણ તેને વરદાન આપી દીધો, આ જ તેની સૌથી મોટી ભુલ હતી.

જે મનુષ્ય અને વાનરોને રાવણ પોતાનું ભોજન માનતો હતો તેમના કારણે જ તેની મૃત્યુ થઈ હતી. બોધ એ છે કે, કોઈ ફણ પ્રાણીને પોતાનાથી નોનો ન સમજવો જોઈએ. કારણ કે એક કીડી પણ હાથીના મોતનું કારણ બની શકે છે.

ગોળ એક અમૃત: જાણો આયુર્વેદ અને પ્રાચીન પરંપરામાં ગોળનું મહત્વ.............

Jaggery Is Benefit In Many Ways

ગોળ એક અમૃત: જાણો આયુર્વેદ અને પ્રાચીન પરંપરામાં ગોળનું મહત્વ.............

ગોળ એક સામાન્ય વસ્તુ છે જે દરેક ઘરમાં ઉપલબ્ધ હોય છે. ગોળનું નામ સાંભળતા જ આપણને તેનો ગળ્યો સ્વાદ યાદ આવી જતો હોય છે પરંતુ શું તમે જાણો છો સરળતાથી મળી રહેતા ગોળનું આપણા આયુર્વેદ અને પ્રાચીન પરંપરાઓમાં વિશેષ મહત્વ છે. આયુર્વેદમાં ગોળને અમૃત માનવામાં આવે છે. કારણે કે કેટલાય અસાધ્ય રોગોમાં ગોળ અત્યંત ગુણકારી સાબિત થયું છે. તમે ગોળમાંથી બનાવેલી અનેક વસ્તુઓ તો ખાધી જ હશે. પરંતુ શું તમે જાણો છો આપણી પરંપરાઓથી ગોષ કઈ રીતે જોડાયેલું છે. ગોળ જેટલો ગળ્યો હોય છે તેના ફાયદા તેનાથી પણ વધારે ગળ્યા છે તો ચાલો આજે તમને જણાવી દઈએ ગુણકારી ગોળના આયુર્વેદિર ગુણો અને તેનાથી જોડાયેલી પરંપરાઓ વિશે.

આગળ જાણો સામાન્ય ગણાતા ગોળના અસામાન્ય ફાયદા અને વિશેષ પરંપરા વિશે.............

- પ્રાચીન પરંપરાઓમાંની એક પરંપરા છે ઘરમાંથી નીકળતાં પહેલા ગોળ ખાવું જોઈએ. મોટાભાગના ઘરના વૃદ્ધ લોકો કોઈ પણ વ્યક્તિને ઘરમાંથી બહાર નીકળતા પહેલા ગોળ ખાવાની સલાહ આપે છે. સફળ થવા માટે આત્મવિશ્વાસ અને સકારાત્મક વિચાર માટે ગોળ ખાવું જરૂરી છે. એવું માનવામાં આવે છે ગોળ ખાઈને કોઈપણ કાર્ય કરવાથી આપણને સફળતા મળે છે. જેથી ઘરેથી નિકળતી વખતે ગોળ અવશ્ય ખાવું જોઈએ.

જ્યોતિષ અનુસાર જન્મકુંડળીમાં સૂર્ય ગ્રહ વધારે મજબૂત સ્થિતિમાં ન હોવાથી કે અશુભ સ્થિતિમાં હોય તો નકારાત્મક વિચાર વધારે આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ગોળ ખાવાથી સૂર્યગ્રહનો અશુભ પ્રભાવ ઓછો થઈ જાય છે. આ માટે કહેવામાં આવે છે કે ઘરથી નિકળતી વખતે ગોળ ખાવાથી આપણા બધા નકારાત્મક વિચાર દૂર થઈ જાય છે અને આપણી અંદર સકારાત્મક ઉર્જાનો સંચાર થાય છે.

વિવાહ સમયે કે સગાઈ સમયે ગોળધાણાં ખવડાવામાં આવે છે તેની પાછળ શુભ શુકનની પરંપરા છે અને અવસર સમયે તળેલું-તીખું એવું ભોજન લેવાયું હોય છે, ગોળ-ધાણાં આ માટે આયુર્વેદની દૃષ્ટિએ લાભકારી હોય છે. તેની સાથે જ આ મેડિકલ માન્યતા છે કે ગળ્યું ખાવાથી લોહીનો સંચાર વધે છે. એનર્જી મળે છે. આ માટે ઘરથી નીકળતા પહેલા થોડો ગોળ જરૂર ખાવો જોઈએ. જેનાથી દિવસભર એનર્જી રહે છે અને આયુર્વેદની દૃષ્ટિએ ગોળ તણાવ પણ દૂર કરે છે. જેથી ગોળમાં આ બધા લાભ તેને શુભ શુકન બનાવીને પૂર્વજોએ પરંપરામાં સામેલ કર્યું છે.

આગળ જાણો ગોળના ઔષધિક મહત્વ.....

વીસ ગ્રામ ગોળ અને એક ચમચી આંબળાનું ચૂર્ણ દરરોજ લેવાથી વીર્યની દુર્બળતા દૂર થઈ જાય છે અને વીર્ય સશક્ત બને છે.

ગોળને સાકર કરતાં વધારે પૌષ્ટિક માનવામાં આવે છે, કારણ કે તેને બનાવવામાં કોઈ પણ પ્રકારનાં કેમિકલનો ઉપયોગ થતો નથી, એ વાત અલગ છે કે આજે કેમિકલનો ઉપયોગ થાય છે. ગોળ ખાવાથી ગળાના તથા ફેફસાના રોગો દૂર થાય છે.

ગોળ ખાવાના ઘણાં આયુર્વેદિક લાભ પણ છે. આયુર્વેદમાં ગોળને પણ ઔષધી જ માનવામાં આવ્યું છે. ઠંડીના દિવસોમાં ગોળ અને તલના લાડવા આપણા શરીરને વિશેષ લાભ પહોંચાડે છે. કફ, શરદી-તાવ જેવી બિમારીમાં પણ ગોળ લાભદાયક રહે છે અને શરીરનું રક્ષણ કરે છે.

ઠંડી લાગી જવાથી શરદી કે ઊધરસ થઈ હોય, એવી હાલતમાં સૂંઠ અને મરીનું ચૂર્ણ એક-એક ગ્રામ લઈને દસ ગ્રામ ગોળમાં મેળવીને સવાર-સાંજ ખાવાથી તરત ફાયદો થાય છે.

ગોળ હૃદયના રોગીઓ માટે પણ ઉત્તમ માનવામાં આવે છે. ભોજન પછી ગોળ સાવર-સાંજ ખાવાથી નબળા હૃદયને બળ આપે છે.

ભોજન પછી દરરોજ ગોળની ગાંગડી મોંમાં ચૂસવાથી પાચન શક્તિમાં વધારો થાય છે, વાયુવિકાર દૂર થાય છે. એસિડિટી થતી નથી.

250 ગ્રામ પીસેલું જીરું અને 125 ગ્રામ ગોળને મિક્ષ કરી તેની ગોળીઓ બનાવી લો. બે-બે ગોળી દરરોજ દિવસમાં ત્રણવાર ખાવાથી મૂત્ર સંબંધિત રોગોમાં લાભ થાય છે, જેવા કે પેશાબ અટકીને આવવો, પેશાબમાં બળતરા થવી વગેરેમાં લાભ આપે છે.

ઠંડીના દિવસોમાં ગોળ, આદું અને તુલસીના પાનનો ઉકાળો બનાવી હૂંફાળું પીવાથી શરદી, ઉધરસ, કફ જેવી સમસ્યા થતી નથી અને ઠંડી સામે રક્ષણ મળે છે.

ગોળની સાથે અજમો અને શેકેલું જીરું ભોજન પછી થોડું ખાવાથી આફરો દૂર થઈ જાય છે.

ઠંડીની ઋતુમાં તલ, ગોળના લાડું ખાવાથી ઠંડીમાં લાભકારી બની શક્તિ અને વીર્યવર્ધક પૂરવાર થાય છે.

લોહીવિકાર વાળાને ગોળની ચા, દૂધની સાથે કે ગોળ કે ગોળની લસ્સી પીવાથી લાભ થાય છે.

કાંટો લાગેલો હોય ત્યાં ગરમ કરેલો ગોળ થોડીવાર બાંધી દો કાંટો તેની જાતે જ નીકળી જશે. આ રીતે પણ ગોળ ઉપયોગી છે.

ખાંડની ચા પીવાની જગ્યાએ ગોળની ચા આરોગ્ય માટે લાભકારી માનવામાં આવે છે.

- ગોળ અને શુદ્ધ ઘી મેળવીને ખાવાથી શરીર સશક્ત બને છે, તેનાથી રક્તશુદ્ધિ પણ થાય છે.

એસિડિટીની સમસ્યાવાળાને રોજ સવારે થોડો ગોળ ચૂસવો જોઈએ. જેથી તેમને ચોક્કસ ફાયદો થાય છે.

ઓળખવામાં ભૂલ ન કરતા, શનિદેવ તમારી પાસે આવશે

Shanidev Will Come To Near You, Don't Ignore

ઓળખવામાં ભૂલ ન કરતા, શનિદેવ તમારી પાસે આવશે

હવે શનિદેવ પોતે તમને સાવધાન કરવા આવશે, રાશિ બદલતા પહેલા શનિદેવ પોતાનું રૂપ બદલી તમારી પાસે આવશે. જે લોકોને સાડાસાતી, ઢૈય્યા શરૂ થવાની છે કે શનિની નજર લાગવાની છે. એવા લોકોને સાવધાન રહેવાની જરૂર છે કારણ કે તમને સાવધાન કરવા માટે શનિદેવ પોતે તમારી પાસે આવી શકે. જ્યારે જ્યારે શનિ રાશિ બદલે છે ત્યારે ત્યારે પોતે રૂપ બદલીને આવે છે. શનિદેવ કોઈપણ રૂપમાં તમારી પાસે આવી શકે છે હવે તમારે ઓળખવાના છે કે કયા રૂપમાં તેઓ તમારી પાસે આવશે.

આગળ જાણો કેવા હોઈ શકે છે શનિદેવ...

શનિનો રંગ કાળો છે. જો અચાનક કોઈ કાળો માણસ તમને મળવા આવે અને તમને સારા રસ્તે ચાલવાનું કહે તો સમજી લેશો કે શનિદેવ છે.

જ્યોતિષ પ્રમાણે શનિદેવ લંગડા છે જો કોઈ લંગડો વ્યક્તિ કોઈ અપંગ તમને મળવા આવે અને ભલાઈની વાત કરે તો સમજી લેવું કે શનિદેવ આવ્યા છે.

કોઈ આંધળો વ્યક્તિ તમારી પાસે મદદ માગે અને યોગ્ય વાત કહે તો તમારે સમજવું જોઈએ કે શનિદેવ છે.

જો કોઈ મોટી દાઢીવાળો વ્યક્તિ તમને મળે તો તેની મદદ જરૂર કરો તો શનિદેવનું જ રૂપ હોઈ શકે છે.

શનિ ગરીબ વર્ગનું પ્રતિનિધિત્વ હોય છે અને જો ગરીબ વર્ગ તરફથી તમને કોઈ નુકસાન થઈ રહ્યું હોય કે કોઈ ગરીબથી લડાઈ ઝઘડો થઈ રહ્યો હોય તો સાવધ રહેવું.

-થાકેલો, દરેક કામ ધીરે કરનાર કાળો અને વૃદ્ધ માણસ શનિદેવનું રૂપ હોઈ શકે છે. સાવધાનીથી રહેવું.

-Nature Care

कटि स्नान ; सब रोगों की एकदवा-’मिटटी,पानी,धूप,हवा’------------------------------Nature Care Dr. K.Dwivediसाधन :-टब, छोटा स्टूल, छोटा तौलिया,कम्बल, पानी |जल का तापमान :-कटि स्नान में प्रयोग में लाये जानेवाले जल का तापमान शरीर केतापमान से कम रहना चाहिएतभी जल का प्रभाव शरीर परहो सकेगा | सामान्यतः गर्मी केदिनों में जल का तापमान 55डिग्री फारनहाईट तथा सर्दियों में७५ से ८४ डिग्री फारनहाईटरहना चाहिए | ठन्डे जल का तापमानबढ़ाने के लिए उसमे अलग से गर्मपानी मिला देना चाहिए |कटि स्नान करने का समय :-कटि स्नान प्रारंभ में पांच मिनट सेशुरू करके प्रतिदिन एक -एकमिनट बढ़ाते हुए पंद्रह मिनट तककिया जा सकता है | बच्चों व्कमजोर व्यक्तियों को पांच मिनटसे अधिक नही लेना चाहिए |प्रातः खाली पेट कटि स्नानकरना चाहिए |कटि स्नान करने की विधि :-टब में लगभग 12 से 14 इंच गहराईतक पानी भरें जिससे कि टब मेंबैठने पर पानी उपर नाभि तकएवं नीचे आधी जंघाओं तक आजाये |टब में अधलेटी अवस्था [ जैसेआराम कुर्सी पर बैठते हैं ] में बैठजाएँ | दोनों पैर टब के बाहरचौकी पर रख लें | ध्यान रहेकि पानी से पैर न भीगने पायें |रोयेंदार तौलिये से पेडू पर दायें सेबाएं अर्ध चंद्राकर घर्षण करें[ मालिश करें ] |कटि स्नान के बाद शरीर मेंगर्मी लाने के लिए लगभग 15-20 मिनट टहलें,व्यायाम करेंअथवा कम्बल ओढ़कर लेट जाएँ |विशेष :-यदि कमजोरी अधिकहो तो सिर को छोडकर टबसहित पूरा शरीर एक कम्बल सेढक लें |कटि स्नान करते समय तब मेंपीछे से पीठ को बीच-बीच मेंहिलाते रहें, इससे रीढ़ के स्नायुउद्दीप्त होंगे फलस्वरूप शरीर मेंचेतनता आयेगी औररोगप्रतिरोधक क्षमता मेंभी वृद्धि होगी |कटि स्नान से शरीर में होनेवाली प्रतिक्रिया :-साधारण सी दिखने वाली इसक्रिया का प्रभाव सम्पूर्ण शरीर परपड़ता है | यदि यह कहा जायकि “कटि स्नान प्राकृतिकचिकित्सा की संजीवनी बूटी है |”तो अतिशयोक्ति नही होगा |पानी का तापमान शरीर के तापमान सेकम होने के कारण टब में बैठते ही पेडूकी अतिरिक्त गर्मी कम होकरपूरे पाचन तंत्र में संकुचनकी स्थिति उत्पन्न होती हैजिससे कई अंग जैसे लीवर,क्लोमग्रंथि,आमाशय, छोटी आंतआदि में सक्रियता आती है और वेपर्याप्त मात्रा में पाचकरसों को स्रवित करना प्रारंभ करदेते हैं जिससे पाचन तंत्रकी मजबूती के साथ ही जीर्ण कब्ज,जो सभी रोगों की जननी है , सेभी छुटकारा मिलता है | इसकेअतिरिक्त रीढ़ की हड्डी मेंपानी का स्पर्श होने से स्नायुविकरोग भी दूर हो जाते हैं |कटि स्नान से लाभ :-छोटी व् बड़ी आंत केअधिकांशतः सभी रोगकटि स्नान से दूर हो जाते हैं |पेडू की अतिरिक्त गर्मी केफलस्वरूप मल में जो स्वाभाविकनमी होती है, वह सूख जाती हैजिसके कारण मल आंत में सूखकरकड़ा हो जाता है,इसी अवस्था को जीर्ण कब्जया कोष्ठबद्धता कहते हैं |कटि स्नान से पेटकी अतिरिक्त गर्मी पानी मेंनिकल जाती है एवं कब्ज सेमुक्ति मिलती है |दर्द रहित पेडू की पुरानी सूजनमें विशेष लाभकारी है |पीलिया रोग में स्टीम बाथ केतुरंत बाद २-३ मिनटकटि स्नान करने के उपरांत पूर्णस्नान करने से पित्त पर्याप्तमात्रा में निकलता है एवंपीलिया समाप्त हो जाता है |नये एक्जिमा में कटि स्नानअत्यंत लाभकारी है |नियमित कटि स्नान करने सेशरीर की जीवनीशक्तिआश्चर्यजनक रूप से बढ़ जाती हैजिससे कैंसर, लकवा, क्षय जैसेभयंकर रोगों से बचाव होता है |कटि स्नान जननेंद्रियकी दुर्बलता एवं वीर्य के पतलेपनको दूर करता है |बबासीर , आंत, गर्भाशयकी रक्तस्राव की अवस्था मेंकटि स्नान अत्यंत हितकारी है| रक्तस्राव की अवस्था मेंकटि स्नान लेते समय यह ध्यानरहे कि दोनों पैर चौकी पर रखनेकी बजाय किसी बर्तन में गर्मपानी में डुबोकर रखें |इसक्रिया को करने से पेडू मेंस्थित अतिरिक्त रक्त पैरों मेंउतर जाता है तथा पानी की ठंडकसे पेडू सिकुड़ने लगता है,फलस्वरूप रक्तस्राव बंदहो जाता है |अनिद्रा, हिस्टीरिया,चिडचिडापन, स्नायुविकरोगों में कटि स्नानअति लाभप्रद है |स्त्री रोगों में कटि स्नान से लाभ :-स्त्रियों के लगभग सभी रोगों मेंकटि स्नान बहुत लाभकारी है |पुराने रक्तप्रदर, श्वेतप्रदर मेंकटि स्नान लाभ करता है |गर्भाशय की स्थानभ्रष्टता एवंजब गर्भाशय आदि अन्दर सेबाहर आते मालूमहों तो कटि स्नान सेआश्चर्यजनक रूप से लाभपहुंचता है |गर्भवती स्त्री प्रसव से दो माहपूर्व से ही कटि स्नानलेना प्रारंभ कर दे तो बिना कष्टके सामान्य रूप से प्रसव होगा |गर्भपात के लक्षण दिखाई पड़नेपर यदि २० से ३० मिनट तककटि स्नान लिया जायतो गर्भपात रुक सकता है | इसअवस्था में सावधानीपूर्वक पेटको बहुत धीरे -धीरेरगड़ना आवश्यक है |बाल रोगों में कटि स्नान से लाभ :-बच्चों को कटि स्नान करने सेउनकी स्मरण शक्ति व्बुद्धि का विकास होता है |बच्चों को सोते समय बिस्तर मेंपेशाब करना एक ऐसा रोग हैजिससे बच्चे में इस रोग केआलावा हीनभावना आनी प्रारंभहो जाती है | इनबच्चों को यदि नियमितकटि स्नान कराना प्रारंभ करदिया जाय तो कुछ ही दिनों मेंरोग से छुटकारा मिल जाता है |सावधानियां :-कटि स्नान खाली पेट ही लें |कटि स्नान ऐसी जगह मेंकरना चाहिए, जहाँ परठंडी हवा के झोंके न आ रहे हों |पानी और शरीर का तापमानसमान नही होना चाहिए |कटि स्नान लेने के डेढ़-दो घंटेतक स्नान नहीं करना चाहिए |न्युमोनिया, गठिया, दमा,साईटिका के तीव्र दर्द मेंकटि स्नान नही लेना चाहिए |एपेंडिक्स, गर्भाशय, मूत्राशय,बड़ी आंत, जननेंद्रिय केविभिन्न अवयवों की नई सूजनतथा ह्रदय रोग की ख़राबस्थिति में कभी भी ठन्डेपानी से कटि स्नाननहीं करना चाहिए |पहले दिन ही अधिक ठन्डे जलसे कटि स्नाननहीं करना चाहिएबल्कि प्रथम दो-तीन दिनसामान्य जल [ शरीर के तापमानसे थोडा कम तापमान का जल ]का प्रयोग करें तत्पश्चातक्रमशः प्रतिदिन जल केतापमान को कम करते जाएँ |सामान्यतः कटि स्नान लम्बे समयतक करने पर भी कोई हानि नही हैबल्कि लम्बे समय तक ही क्यों इसेअपनी जीवन शैली मेंही सम्मिलित कर लेना चाहिए,ताकि आपका शरीर स्वस्थ्य एवंजीवन सुखमय रहे |

============================
सोरायसिस की चिकित्सा

एलोपेथिक चिकित्सा मे यह रोगलाईलाज माना गया है। उनकेमतानुसार यह रोग सारे जीवनभुगतना पडता है।लेकिन कुछकुदरती चीजें हैं जो इस रोग को काबू में रखती हैं lसोरियासिस एक प्रकार का चर्मरोग है जिसमें त्वचा में सेल्सकी तादाद बढने लगती है।चमडी मोटी होने लगती है और उसपर खुरंड और पपडियां उत्पन्नहो जाती हैं। ये पपडियां सफ़ेद चमकीली हो सकती हैं।इसरोग के भयानक रुप में पूरा शरीरमोटी लाल रंग की पपडीदारचमडी से ढक जाता है।यह रोगअधिकतर केहुनी,घुटनों औरखोपडी पर होता है। अच्छी बात येकि यह रोग छूतहा याने संक्रामककिस्म का नहीं है।

चिकित्सा-----------*इस रोग को ठीक करने के लियेजीवन शैली में बदलावकरना जरूरी है। सर्दी के दिनों में ३लीटर और गर्मी के मौसम मे ५ से ६लीटर पानी पीने की आदत बनावें।इससे विजातीय पदार्थ शरीर सेबाहर निकलेंगे।

*सोरियासिसचिकित्सा का एक नियम यह हैकि रोगी को १० से १५ दिन तकसिर्फ़ फ़लाहार पर रखना चाहिये।उसके बाद दूध और फ़लों का रस चालू करना चाहिय l खाने में नमक वर्जित है।

*धूम्रपान करना और अधिकशराब पीना विशेष रूप सेहानि कारक है। ज्यादा मिर्चमसालेदार चीजें न खाएं।

1- केले का पत्ता प्रभावित जगह पररखें। ऊपर कपडा लपेटें। फ़ायदा होगा।2- नींबू के रस मेंथोडा पानी मिलाकर रोग स्थल परलगाने से सुकून मिलता है।नींबू का रस तीन घंटे के अंतर सेदिन में ५ बार पीते रहने से रोगठीक होने लगता है।3- बादाम १० नग का पावडर बनाले।इसे पानी में उबालें। यहदवा सोरियासिस रोग की जगह परलगावें। रात भर लगी रहने के बाद सुबहमे पानी से धो डालें। यह उपचार अच्छेपरिणाम प्रदर्शित करता है।4- पत्ता गोभी सोरियासिस मेंअच्छा प्रभाव दिखाता है। उपरका पत्ता लें। इसे पानी से धोलें।हथेली से दबाकर सपाट कर लें।इसेथोडा सा गरम करके प्रभावितहिस्से पर रखकर उपरसूती कपडा लपेट दें। यह उपचार लम्बेसमय तक दिन में दो बार करने सेजबर्दस्त फ़ायदा होता है।5- एक चम्मच चंदन का पावडर लें।इसेआधा लिटर में पानी मे उबालें।तीसरा हिस्सा रहने पर उतारलें। अबइसमें थोडा गुलाब जल और शकरमिला दें। यह दवा दिन में ३ बारपियें।बहुत कारगर उपचार है।

-Dr. K.DWIVEDI
==================
-नेत्रज्योति-------------------

रोज नहाने से पूर्वपांव के अंगूठों में सरसों का तेल मलें,नेत्रज्योति बुढ़ापे तक कमजोरनहीं होगी।
================
स्वस्थ जीवनशैली के लिए कुछ टिप्स*********************

1. शारीरिक गतिविधियों मेंज्यादा से ज्यादा लिप्त रहें.सुबहउठने पर नहाने से पूर्व करीब 15 बारघुटनों को मोड़ें.15 बार छलांग लगाएं।

2. नाश्ते में कुछमूंगफली या मूंगफली का मक्खनशामिल करें.ऐसा करने से करीब 12घंटों तक आपकी भूख शांत रहेगी।

3. प्रात:कालीन सैर पर जाएं लेकिनइस दौरान अपनी साधारण चाल सेदोगुना तेज चलें.यहआपकी कैलोरी को जलाएगी औरस्वस्थ बने रहने में मदद करेगी।

4. कार्यालय में कुर्सी पर बैठे हुएभी आप कसरत कर सकतेहैं.मांसपेशियों को खींचते हुएअपनी जंघाओं को हल्के से उठाएं औरउसके बाद वापस नीचे रखें.ऐसा करतेसमय आपके पैर जमीन से दो इंचऊपर हों.इससे पांवकी मांसपेशियों में कसाव आएगा।

5. कोशिश करें लिफ्ट औरस्वचालित सीढ़ियों का प्रयोग नकरें.सीढ़ियों सेचलें.आपका कार्यालययदि 20वीं मंजिल परहो तो 18वीं मंजिल के बादसीढ़ियों से जाएं।

6. कार को कार्यालय और बाजार सेकुछ दूरी पर खड़ी करें या कोशिशकरें कि पैदल ही जाएं।

7. आप अपने स्मार्टफोन परफिटनेस एप्लीकेशंस भी डाउनलोडकर सकते हैं यह आपके आहार चार्टको जांचने में आपकी मदद करेगा.- Dr. kailash Dwivedi
============
-जब नींद न आये- *****************Nature 1- पैर के नाखूनों परतेल लगायें।

2- तुलसी के एक मुट्ठी भर पत्ते तकिये के नीचे रख दें।

3-भांग पीस कर तलुवों पर लगायें,जल्द नींद आ जायेगी।
======
गठिया (जोड़ों का दर्द)

**बथुआ के ताजा पत्तों का रस पन्द्रहग्राम प्रतिदिन पीने से गठिया दूरहोता है। इस रस में नमक-चीनी आदि कुछ न मिलाएँ।नित्य प्रातः खाली पेट लें या फिरशाम चार बजे। इसके लेने के आगे पीछेदो - दो घंटे कुछ न लें। दो तीन माह तक लें।

**नागौरी असगन्ध की जड़ और खांडदोनों समभाग लेकर कूट-पीस कपड़ेसे छानकर बारिक चुर्ण बना लें औरकिसी काँच के पात्र में रख लें।प्रतिदिन प्रातः व शाम चार सेछः ग्राम चुर्ण गर्म दूध के साथ खायें।आवश्यकतानुसार तीन सप्ताह सेछः सप्ताह तक लें। इस योग सेगठिया का वह रोगी जिसने खाटपकड़ ली हो वह भी स्वस्थहो जाता है। कमर-दर्द, हाथ-पाँवजंघाओं का दर्द एवंदुर्बलता मिटती है। यह एक उच्चकोटि का टॉनिक है।
=============
1- भुजंगिनी मुद्रा से पेटके सभी रोग भी समाप्त हो जाते हैं।

2- भुजंगिनी मुद्रा पेट के अंदर भोजनपचाने के रस को पैदा करनेवाली ग्रंथियों और भोजनकी नलियों को नया जीवन देती है।

3- इसको करने से गैस का पुराने से पुराना रोग भी दूर हो जाता है l

विधि ---------किसी भी आसन मेंआराम से बैठकर अपने पूरे शरीरको ढीला छोड़ दें। इसके बाद मुंह सेसांस लेते हुए वायु को इस तरह पेट मेंपहुंचाने की कोशिश करें कि जैसेआप पानी के घूंट पी रहे हों। अब पेटको फुला लें। इसके बाद डकार के साथसांस को बाहर छोड़ दें। फिर इसक्रिया को दुबारा करें।

कितने समय तक करें===============

इस मुद्रा को आप जितनी भी देरतक चाहे कर सकते हैं।-Dr. K.DWIVEDI
============
आयुर्वेद का कथन है -”प्रकृति स्मामिक्ष स्मरेत ”अर्थात ‘प्रकृति का सदैव अनुसरणकरो |” मनुष्यों से दूर जंगल में रहनेवाले जीव-जंतु कम बीमार पड़ते हैंऔर बीमार पड़ने पर जल्दही स्वस्थ्य हो जाते हैं | उन्हेंकिसी दवा की जरूरत नही पडती वेकोई टॉनिक नही पीते फिर भी वेमनुष्य से अधिक शक्तिशाली होतेहैं | उनकी माँ गर्भकाल में कोईकथित स्वस्थ्य संबर्द्धकऔषधियां नही लेती न ही कोईविटामिन/आयरनआदि खनिजों को गोलियों के रूपखाती हैं फिर भी वेबिना किसी सर्जरी,बिना किसीकष्ट के अपने बच्चे को जन्मदेती हैं,वह भी ऐसे बच्चेको जो जन्म से ही फुदकने दौड़नेलगे, मनुष्य की तरह कोमल सुकुमारशिशु की तरह नहीं जिसको एकफूल की चोट लगते ही शरीर पर खूनकी लाली उभर आये | ऐसा इसलिएहै की जानवर प्रकृति के सानिध्यमें रहते हैं और प्रकृति प्रदत्तभोजन करते हैं |
=================
तोतलापन-इस समस्या से जूझने वालेबच्चों को कुछ समय तक रोज एकहरा ताजा आंवला खिलायें। लाभहोगा।
===========
इमली केबीज दूध में कुछ देर पकाकर औरउसका छिलका उतारकर सफ़ेदगिरी को बारीक पीस ले और घी मेंभून लें, इसके बाद सामान मात्रा मेंमिश्री मिलाकर रख लें | इसेप्रातः एवं शाम को ५-५ ग्राम दूध केसाथ सेवन करने से वीर्य पुष्टहो जाता है | बल और स्तम्भनशक्ति बढ़ती है तथा स्व-प्रमेह नष्टहो जाता है |
============
नाक से बहता खून...नकसीर को तत्काल रोक देगा यह देशी उपाय ---_____________________________________________________

अक्सर देखा जाता है कि कुछ लोगों को चाहे जब नकसीर की समस्या से जूझना पड़ता है। कुछ गर्म खा लेने या बाहर की गर्मी लग जाने से नकसीर की समस्या कुछ लोगों को ज्यादा ही परेशान करती है। कुछ लोग अपनी नाजुक प्रकृति के कारण नाक पर जरा सी चोट लगते ही नाक से खून बहने की परेशानी से घिर जाते है।

किसी किसी को तो यह समस्या हर एक परमानेंट बीमारी की तरह होती जा रही है। लेकिन अब घबराइए नहीं कुछ देशी नुस्खों को अपना कर आप पुरानी से पुरानी नकसीर से छुटकारा पा सकते हैं। गांवों और देहातों में आज भी इन 100 फीसदी कारगर नुस्खों को प्रयोग में लाया जाता है

तुरन्त नकसीर बन्द करने के लिए-

1. थोड़ा सा सुहागा पानी में घोलकर नथूनों पर लगाऐं नकसीर तुरन्त बन्द हो जाएगी।

2. जिस व्यक्ति को नकसीर चल रही है उसे बिठाकर सिर पर ठण्डे पानी की धार डालते हुए सिर भिगों दें। बाद में थोड़ी पीली मिट्टी को भिगोकर सुंघाने से नकसीर तुरन्त बन्द हो जाएगी।

3) प्याज को काटकर नाक के पास रखें और सूंघें।

4) काली मिट्टी पर पानी छिड़ककर इसकी खुशबू सूंघें।

5) रुई के फाए को सफेद सिरका में भिगोकर उस नथुने में रखें, जिससे खून बह रहा हो।

6) जब नाक से खून बह रहा हो तो कुर्सी पर बिना टेका लिए बैठ जाएं, नाक की बजाय मुंह से सांस लें।7) किसी भी प्रकार के धूम्रपान (एक्टिव या पैसिव दोनों) से बचें।

पित्त शामक ''अच्युताय गुलकंद''का सेवन करे और साफ हरे धनिए की पत्तियों के रस की कुछ बूंदें नाक में डाल लें।

9) शीशम या पीपल के पत्तों को पीसकर या कूटकर , उसका रस नाक में 4-5 बूँद ड़ाल दिया जाए तो एक क्षण में में ही तुरंत आराम आता है .

10) अगर लगातार शीशम के पत्ते पीसकर उनका शर्बत सवेरे शाम पीया जाए तो नकसीर की समस्या पूरी तरह खत्म हो जाती है .

11) ठंडी तासीर वालों को इसमें काली मिर्च मिला लेनी चाहिए . बिल्व ( बेल) के पत्ते भी साथ में डालकर शरबत पीने से और भी अधिक लाभ होता है .

पुरानी नकसीर की बीमारी को हमेशा के लिए बन्द करने के लिए-

करीब 20 ग्राम मुल्तानी मिट्टी को कूट कर रात के समय मिट्टी के बर्तन में करीब एक गिलासपानी में डालकर भिगो दें। सुबह पानी को निथारकर छान लें। इस साफ पानी को दो तीन दिन पिलाने से वर्षों का पुराना रोग हमेशा के लिए खत्म हो जाता है।

विशेष- बच्चों को इस पानी में मिश्री या बताशा मिलाकर पिलाने से किसी भी तरह की नकसीर हमेशा के लिए बन्द हो जाती है।

अनुलोम- विलोम प्राणायाम प्रतिदिन सवेरे शाम खाली पेट करते रहने से, नकसीर की समस्या, हो ही नहीं सकती . नकसीर की बीमारी से बचने के लिए गर्म चीज़ न खाएं . बैंगन इत्यादि कुछ सब्जियां भी गर्म होती हैं ; इनके सेवन से बचें .पित्त शामक अच्युताय गुलकंद(AchyutayaGulkand) का नियमित सुबह-शाम सेवन करे
=============
मुँहासों का घरेलू इलाज----------------------------------

* मुँहासे खूबसूरत चेहरे पर लगे धब्बे हैं,अतः इनसे निजात पाना जरूरी है। इसके लिएसुविधानुसार कोई भी तरीका चुना जा सकता है-

* नीम के साबुन से प्रतिदिन स्नान करेंअथवा पानी में दो-चार बूँद डेटॉल डालकर स्नानकरें।

* चंदन में गुलाब जल डालकर उसका लेप लगानेसे भी लाभ होता है। मुँहासों पर आधे घंटे तकयह लगा रहने दें। फिर साफ ठंडे पानी से धो लें।प्रतिदिन इस क्रिया को दोहराएँ। पंद्रह

दिनों में काफी फर्क पड़ जाएगा।* थोड़ा सा चंदन और एक-दो पत्ती केसरपानी के साथ घिसकर प्रतिदिन आधे घंटे तकमुँहासों पर लगाएँ। तत्पश्चात चेहरा साफ-ठंडेपानी से धो लें।

* पुदीने को पीसकर मुँहासों पर लगाने सेभी लाभ होता है। ऐसा प्रतिदिन आधे घंटे तक15 दिनों तक करना चाहिए।

* तुलसी के पत्तों के रस में टमाटरों का रसमिलाकर लगाने से मुँहासों में लाभ होता है।

* चेहरे पर नींबू रगड़ने से भी मुँहासे दूर होते हैं।
=========
सफेद बालों के लिए घरेलू उपचार---------------------------Nature Care


**कुछ दिनों तक, नहाने से पहलेरोजाना सिर में प्याज का पेस्टलगाएं। बाल सफेद से काले होनेलगेंगे।**आधा कप दही में चुटकी भरकाली मिर्च और चम्मच भरनींबू रस मिलाकर बालों मेंलगाए। 15 मिनट बाद बालधो लें। बाल सफेद से काले होनेलगेंगे।**नीबू के रस में आंवला पाउडरमिलाकर सिर पर लगाने से सफेदबाल काले हो जाते हैं।तिल खाएं। इसका तेलभी बालों को काला करने में कारगरहै।
=========
-पैर के तलवे मेंजलनहो रही हो तो लौकी को काटकर तलवे पर मलें।
====
બની આઝાદ – ખાન,પાન

આપણા અસ્તિત્વનું પાયાનૂ હોવાપણૂં એટલે આપણું શરીર. એમાં પાચ ઈન્દ્રિયો મારફત જાતજાતની ચીજો અંદર જતી હોય છે. આમાંની – નાક, કાન, આંખો અને ચામડી – એની વાત આગળ ઉપર.

અહીં મોં મારફત શરીરના પોષણ અને વૃદ્ધિ માટે અંદર જતા ખોરાકની વાત કરવાની છે.

આખું આહારશાસ્ત્ર આ માટે મોજૂદ છે – એમાં વધારો શો કરવાનો? અને તે પણ જે એનો નિષ્ણાત નથી , એવા જણ વડે?

આખી જિંદગી આ બાબત સાવ અવગણી, તેના માઠાં પરિણામો ભોગવ્યા બાદ ; માત્ર અહીં પ્રયત્ન છે - આચરણ કરવા માંડેલા થોડાંક અનુશાસનો – ખાનપાનની શિસ્ત. આમાં ઘણા બધા ઉમેરા અને શુધારાને અલબત્ત અવકાશ છે જ; એ નોંધીને, અને ઠીક લાગે તો જ એનો અમલ કરવા આમંત્રણ છે. [ અનુશાસન શબ્દ શિસ્ત કરતાં થોડોક ઓછો અપ્રિય છે! ]

પેટ દબાવીને ન ખાવું. થોડીક જગ્યા હમ્મેશ બાકી રાખવી. કદાચ ક્યાંક બહુ મનભાવન ખાણી પીણી મળી જાય; તો તેના પછીનું ભોજન ટાળવું.જમણ દરમિયાન અને પત્યા બાદના એક કલાક સુધી, પાણી ન પીવું- સિવાય કે, મોં ચોખ્ખું કરવા પૂરતું ચાંગળું પાણી જ.સવારે નાસ્તો અચૂક કરવો.સાંજે સાત વાગ્યા બાદ કશું ખાવું કે પીવું નહીં – પાણી પણ નહીં. ઊંઘ સારી આવશે.દિવસ દરમિયાન બને એટલું પાણી વધારે પીવું.રોજ એક કે બે ફળ ખાવાની ટેવ રાખવી – જમ્યા બાદ કે જમણ સાથે કદી નહીં. બની શકે તો નયણા કોઠે.પોતપોતાના સ્વાસ્થ્યને અનુરૂપ અથવા ડોક્ટરના સૂચન મુજબ ખોરાક લેવો.કસરત કરવાના બે કલાક પહેલાં કશું ખાવું નહીં.ખાણી પીણી જીભના ચટાકા માટે કરવાની ના નથી; પણ એ જમણ કે પીણાંની સાથે એનાથી આપણા પાયાના એકમ જેવા અને આપણા હોવાપણાના વફાદાર સૈનિક જેવા શરીરનાં અવયવો જે સેવા આપે છે – તે માટે આભારની લાગણી અને ‘આ ખોરાક એની સેવા છે.’ એવો ભાવ સેવવો.એ સાથે અનેકોનાં પ્રદાન થકી આ ચીજો આપણા સુધી પહોંચી છે; તે માટે તે સૌને માટે આભારની લાગણી પણ સેવતા રહેવું.અને સૌથી અગત્યનું…

જમવાની પહેલાંની એક ક્ષણ – આ સંકલ્પ યાદ કરી લેવો…

હું કાંઈ નથી.મારું કશું નથી.મારે કશું જોઈતું નથી.

ભલે જમીએ પણ એ પાયાનું અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવા માટેનો સન્નિષ્ઠ પ્રયાસ છે; અને જે ચીજ આરોગીએ છીએ, તે અનેક જીવોના સહકારથી આપણા સુધી પહોંચ્યો છે; એમના આપણે આભારી છીએ – એ ભાવ સેવતા રહીને
==============
welcome to our page don't' forget to like us.https://www.facebook.com/MAHUVA364290


https://www.facebook.com/MAHUVA364290/photos_albumshttps://www.facebook.com/MAHUVA364290/noteshttps://www.facebook.com/MAHUVA364290/info


हमारे पेज में आपका स्वागत है 'हमें पसंद करने के लिए मत भूलना.https://www.facebook.com/MAHUVA364290


અમારા પાનાં પર આપનું સ્વાગત છે અમને પસંદ કરવાનું ભૂલશો નહીં.https://www.facebook.com/MAHUVA364290


મહુવા ના પેજ પર આપનું સ્વાગત છે પેજ ને લાઇક આપવા નુ ભુલશો નહી.


 Friends,Your Likes, comments and shares our enthusiasm to support rupee rises and more and more we strive to provide fun and interesting information ..


दोस्तो,आपकी पसंद, टिप्पणी और समर्थन करने के लिए शेयरों हमारे उत्साहरुपया बढ़ जाता है और अधिक से अधिक हम मजेदार और रोचक जानकारी प्रदान करने के लिए प्रयास करते हैं ..


 http://i.imgur.com/0CxjSNo.gif http://i.imgur.com/6prqF04.gif http://i.imgur.com/PNr3oPd.gif

અહી મુકવામા આવતી પોસ્ટ ઘણી બધી વેબ સાઇટ પરથી લઇ સંકલીત કરવામા આવી છે.અહી બધાનું નામ જણાવવું શક્ય નથી પરંતુ એ બધા જ મિત્રો (અને વેબ સાઇટ) નો આભારી છું જેમણે મને પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે મદદ કરી છે

સ્વાર્થી -અપ્રમાણિક વ્યક્તિને કુદરત બચાવતી નથી

welcome to our page don't' forget to like us.
https://www.facebook.com/MAHUVA364290
फोटो पे क्लीक करते चले ओर पुराने पोस्ट पढ्ते चले कही कोइ छुट न जाये.....
====-------------------------------------------------

સ્વાર્થી -અપ્રમાણિક વ્યક્તિને કુદરત બચાવતી નથી: વૈજ્ઞાનિકો

- વિના સહકાર નહીં ઉદ્ધાર
- અમેરિકાના વૈજ્ઞાનિકોનું ભારતીય ધર્મગ્રંથોમાં કહેવાયેલી વાતનું સમર્થન
 વોશિંગટન, તા. ૨
મિશિગન સ્ટેટ યુનિવર્સિટીના બે ઉત્ક્રાંતિ જીવ વૈજ્ઞાનિકોએ  તારણ કાઢયું છે કે ઉત્ક્રાંતિ સ્વાર્થીઓને મદદ કરતી નથી. તેમણે આ સંદર્ભમાં નવા પુરાવા રજૂ કર્યા છે. ૨૦૧૨માં લોકપ્રિય બનેલી થિયરી સાથે તે સંમત નથી.
એમએસયુના માઇક્રોબાયોલોજી અને મોલેકયુલર જિનેટિક્સના  પ્રોફેસર ક્રિસ્ટોફ અડામીએ જણાવ્યું હતું કે અમને જાણવા મળ્યું છે કે જો તમે સ્વાર્થી અને અપ્રમાણિક હશો તો ઉત્ક્રાંતિ તમને સજા આપશે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે ટૂંકા સમય માટે અને પ્રતિસ્પર્ધીઓના ચોક્કસ સમૂહની વિરુદ્ધ કેટલાક સ્વાર્થી સજીવો આગળ રહી શકે પરંતુ સ્વાર્થીપણું ઉત્ક્રાંતિની દષ્ટિએ સતત ટકી શકશે નહીં.
જીવવિજ્ઞાાન, અર્થશાસ્ત્ર, રાજકીય વિજ્ઞાાન અને અન્ય શાખાઓમાં ઉપયોગમાં લેવાતી ગેમ થિયરી અંગે આ પેપરો રજૂ કરવામાં આવ્યા હતાં.
છેલ્લા ૩૦ વર્ષોમાં થયેલા સંશોધનમાં સહકાર પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. એક કોષીય સજીવોથી લઇને લોકો સુધીના જીવનમાં સહકાર ઘણા સ્વરૃપે જોવા મળે છે. ૨૦૧૨માં એક વૈજ્ઞાાનિક પેપરમાં ઝીરો-ડિટરમિનન્ટની થિયરી રજૂ કરવામાં આવી હતી. જેમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે સ્વાર્થી જીવો ચોક્કસપણે સહકારી જીવોને હરાવી શકે છે. આ પેપરથી વિવાદ ઉભો થયો હતો.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ ક્ષેત્રમાં ૩૦ વર્ષથી સંશોધન ચાલતું હોવા છતાં મુખ્ય પરિણામ તદ્દન નવું છે. આ સંશોધન નેચર નામના મેગેઝિનના તાજેતરના અંકમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું છે.
અડામી અને હિન્ટ્ઝને ઝીરો ડિટરમિનન્ટ થિયરી સામે શંકા હતી. તેથી તેમણે હજારો ગેમો ચલાવવા માટે ઉચ્ચ સ્તરીય કોમ્પ્યૂટરનો ઉપયોગ કર્યો હતો. જેમાં તેમને જાણવા મળ્યું કે ઝેડી થિયરી કયારેય પણ ઉત્ક્રાંતિની પેદાશ હોઇ શકે નહીં.

ધરગથ્થુ ઉપચાર

 ધરગથ્થુ ઉપચા્ર

લાભકારી ઈલાયચી

ઇલાયચીનું સેવન સામાન્યપણે મુખશુદ્ધિ માટે અથવા તો મસાલા તરીકે કરવામાં આવે છે. ઇલાયચી બે પ્રકારની હોય છે - નાની અને મોટી. મોટી ઇલાયચીને આપણે વ્યંજનોને સ્વાદિષ્ટ બનાવવા માટે એક મસાલા તરીકે કરવામાં આવે છે ત્યાં નાની ઇલાયચીનો ઉપયોગ વ્યંજનોમાં ખુશ્બુ વધારવા માટે કરવામાં આવે છે. આ બંને પ્રકારની ઇલાયચી આપણા સ્વાસ્થ્ય માટે બહુ લાભદાયક હોય છે. જાણીએ તેના ફાયદા...

ખરાશ - ગળામાં દુખે છે, તો સવારે ઊઠીને અને રાતે ઊંઘતી વખતે નાની ઇલાયચી ચાવીને ખાઓ અને હુંફાળુ પાણી પીઓ.

સોજો - જો ગળામાં સોજો આવી ગયો છે તો મૂળીના પાણીમાં નાની ઇલાયટી વાટીને તેનું સેવન કરવાથી લાભ થાય છે.

ખાંસી - શરદી-ખાંસી અને છીંક આવતા નાની ઇલાયચી, એક ટૂકડો આદું, લવિંગ તથા પાંચ તુલસીનાપાંદડા એક સાથે પાનમાં મૂકી ખાઇ જાઓ.

ઉલ્ટી - ઉલ્ટી, ઉબકા આવતા હોય તો પાંચ ગ્રામ ઇલાયચી લઇ તેને અડધો લીટર પાણીમાં ઉકાળો. જ્યારે પાણી ચોથા ભાગનું થઇ જાય ત્યારે તેને ઉતારી ઠંડુ કરી પીઓ. ઉલ્ટી બંધ થઇ જશે.

મોઢામાં ચાંદા - આ સમસ્યા સર્જાતા મોટી ઇલાયચીને આખી પીસીને ખાંડેલી સાકરમાં મિક્સ કરી મોઢામાં ભરી રાખો. તુરંત ફાયદો થશે.

કબજિયાત - જો પેટમાં એસિડિટી થઇ ગઇ છે તો તુરંત એક ઇલાયચી ખાઇ લો. સાથે કોઇ ભોજન વધુ માત્રામાં ખાઇ લીધું હોય તો પણ તે ખાઓ, તમે બહુ હળવાશ અનુભવશો.

બેચેની - જો ગાડીમાં કે બસમાં બેસતા બેચેની થતી હોય કે ચક્કર આવતા હોય તો તુરંત તમારા મોઢામાં નાની ઇલાયચી નાંખી દો. રાહત મળશે.

શ્વાસની દુર્ગંધ - જો તમારા મોઢામાંથી વાસ આવે છે તો ભોજન કર્યા બાદ ઇલાયચી ચાવવાની રાખો
======================♥♥
ખાંસીના ઉપચાર
=====================♥♥
ખાંસીનો ઉપચાર જેટલો જલ્દી કરવામાં આવે તેટલો સારુ છે. આયુર્વેદમાં ખાંસીનો સ્થાયી ઈલાજ પણ છે. આયુર્વેદ મુજબ જ્યારે કફ સુકાઈને ફેફડામાં અને શ્વસન અંગો પર જામી જાય છે ત્યારે ખાંસી થાય છે. આયુર્વેદની ઔષધિઓ ખાંસીમાં એટલી પ્રભાવશાળી હોય છે કે તેને કોઈપણ સહેલાઈથી લઈ શકે છે.

- હળદર, ગોળ અને પાકી ફિટકરીનુ ચૂરણ મિક્સ કરીને ગોળીઓ બનાવીને લેવાઘી ખાંસી ઓછી થાય છે.
- તુલસી, કાળા મરી અને આદુની ચા ખાંસીમાં સારી રહે છે.
- કુણા પાણીના કોગળા કરવાથી ગળાને પણ આરામ મળે છે અને ખાંસી પણ ઓછી થાય છે.
- સૂકી ખાંસીમાં કાળા મરીને વાટીને ઘી માં સેકીને ખાવાથી આરામ મળે છે.
===========================♥♥
ખાંસી માટે ઘરેલુ ઉપચાર
===========================♥♥
- કેટલીક ગોળીઓને ચૂસવાથી પણ ખાંસીમાં આરામ મળે છે.

- હીંગ ત્રિફળા, મુલેઠી અને ખાંડને લીંબૂના રસમાં મિક્સ કરીને લેવાથી ખાંસી ઓછી થવામાં મદદ મળે છે.
- ત્રિફળા અને મધને બરાબર માત્રામાંમિક્સ અક્રવાથી ફાયદો મળે છે.

- પીપળી, કાળા મરી, સોંઠ અને મુલેઠીનુ ચૂરણ બનાવીને 1/4 ચમચી મધ સાથે લેવો સારો રહે છે.
- બાળકો માટે પાન, અજમો પાણીમાં ચપટી સંચળ અને મધ નાખીને લેવાથી ખાસીમાં ફાયદો થાય છે.
- પતાશામાં સંચળ નાખીને ચાવવાથી પણ ખાંસી ઓછી થાય છે.

ખાંસીથી બચવા સાવધાની રાખતા ફ્રિજનું ઠંડુ પાણી અને ઠંડી વસ્તુઓ ન ખાશો. ધુમાડો અને ધૂળથી બચો. ખાંસીના આયુર્વૈદિક ઈલાજ માટે જરૂરી છે કે કોઈ અનુભવી ચિકિત્સકનો સંપર્ક કરો. પોતાની જાતે જ આયર્વૈદિક વસ્તુઓનું સેવન વિપરિત પ્રભાવ પણ નાખી શકે છે.
=====================================♥♥
અસ્થમા પર કંટ્રોલ કરવાના ઘરેલુ ઉપચારો  ♥♥♥♥♥
=====================================♥♥
દમનો કોઇ કાયમી ઇલાજ નથી પણ તેના પર નિયંત્રણ અચૂક કરી શકાય છે જેથી દમથી પીડાતી વ્યક્તિ સામાન્ય જીવન જીવી શકે. દમ અર્થાત્ અસ્થમાનો હુમલો થવાથી શ્વાસનળી સંપૂર્ણપણે બંધ થઇ શકેછે જેનાથી શરીરના મહત્વપૂર્ણ અંગોમાં ઓક્સિજન પહોંચવાનું બંધ થઇ જાય છે. ચિકિત્સાની દ્રષ્ટિએ આ એક મુશ્કેલીભરી સ્થિતિ છે. દમના હુમલાથી દર્દીનું મૃત્યુ થઇ શકે છે. આમ તો દમનો ઉપચાર ડોક્ટરી સલાહ-સૂચનથી કરવો યોગ્ય રહેશે પણ તેને કન્ટ્રોલ કરવા માટેના કેટલાક ઘરેલુ ઉપચારો પણ છે જે બહુ લાભદાયક છે.

જેમ કે...

1. મધ એક સૌથી સરળ ઘરેલું ઉપચાર છે જે અસ્થમાના ઇલાજ માટે વપરાય છે. અસ્થમાનો હુમલો થતાં મધવાળા પાણીનો નાસ લેવાથી ઝડપથી રાહત મળે છે. આ સિવાય દિવસમાં ત્રણવાર એક ગ્લાસ પાણી સાથે મધ મિક્સ કરી પીવાથી બીમારીમાંથી રાહત મળે છે. મધ કફનો ઇલાજ કરે છે અસ્થમાની પરેશાની સર્જે છે.

2. એક કપ ઘસેલા મૂળામાં એક ચમચી મધ અને લીંબુનો રસ મિક્સ કરી 20 મિનિટ સુધી ગરમ કરો. આ મિશ્રણને રોજ એક-એક ચમચી કરીને ખાઓ. આ ઇલાજ બહુ અસરદાર છે.

3. આખી રાત એક ગરમ પાણીવાળા ગ્લાસમાં સૂકા અંજીર પલાળી રાખો. સવાર થતાં જ ખાલી પેટ તે ખાઇ જાઓ. આમ કરવાથી પણ કફ દૂર થશે અને ઇન્ફેક્શનમાં રાહત મળશે.

4. કારેલા, જે અસ્થમા માટે અસરકારક ઇલાજ છે. તેની એક ચમચી પેસ્ટને લઇને મધ અને તુલસીના પાંદડાના રસ સાથે મિક્સ કરી ખાઓ. આનાથી શરીરની અંદરની એલર્જીમાં બહુ રાહત મળે છે.

5. અંદરની એલર્જીને દૂર કરવા માટે મેથી પણ બહુ અસરકારક છે. એક ગ્લાસ પાણી સાથે મેથીના કેટલાક દાણાને ત્યાંસુધી ઉકાળો જ્યાંસુધી પાણી એક તૃતિયાંશ ન થઇ જાય. હવે આ પાણીમાં મધ અને આદુનો રસ મિક્સ કરો. આ રસને દિવસમાં એકવાર પીવાથી અચૂક રાહત મળશે.
===================================================================================================================================================================================================================
શરદી સૌથી સામાન્ય બીમારી છે. 100 કરતા પણ વધુ એવા વાયરસ છે જે આના માટે જવાબદાર હોઇ શકે છે અને તે બહુ સરળતાથી ફેલાય છે. માટે શરદી ફેલાવનારા વાયરસોના ઇન્ફેક્શનથી બચવું ઘણું અઘરું થઇ પડે છે. શરીરમાં પહોંચ્યા બાદ વાયરસની સંખ્યા વધવાની શરૂ થઇ જાય છે અને તેના લક્ષણો દેખાવાના શરૂ થાય છે. ગળામાં ખીચ-ખીચ, છીંકો અને નાક વહેવું, આંખોમાંથી પાણી નીકળવું, પીઠની પીડા અને ખાંસી, શ્વાસ લેવામાં મુશ્કેલી કે સામાન્ય તાવ આવવા જેવા અનેક લક્ષણો સામે આવે છે.
♥♥♥
સામાન્યપણે કહેવામાં આવે છે કે શરદી ત્રણેક દિવસની બીમારી છે. પણ ડૉક્ટરોનું માનીએ તો આના વાયરસની ઉંમર આખા એક અઠવાડિયાની એટલે કે 7 દિવસોની હોય છે. સામાન્ય રીતે તે કોઇ દવા-ઔષધિથી નથી મરતા. ઔષધિઓ માત્ર લક્ષણોને સાજા કરવા માટે આપવામાં આવે છે. કહેવાય છે કે દવા ખાશો તો પણ શરદી સાત દિવસમાં મટી જશે અને નહીં ખાવ તો પણ એક અઠવાડિયામાં મટી જશે.

ડૉક્ટરોનું માનીએ તો શરદી થાય ત્યારે અનાવશ્યક શ્રમ ન કરવો જોઇએ. નિયમિત કામ કરી શકો છો પણ આ દરમિયાન ધૂળ અને ધુમાડાથી બચવું જોઇએ નહીં તો તબિયત બગડી શકે છે. પુષ્કળ આરામની સાથે પૂરતી માત્રામાં પ્રવાહી પદાર્થ લેવા જોઇએ, ખાસકરીને ફળોના રસ અચૂક લો. શરદીને કારણે પાચનતંત્ર પણ નિષ્ક્રિય થઇ જાય છે માટે સામાન્ય અને સુપાચ્ય ભોજન થોડી-થોડી માત્રામાં લેતા રહેવું જોઇએ. કફ સીરપથી રાહત મળી શકે છે. પણ આનાથી શરદી સામે કોઇ બચાવ કે રાહત નથી મળતી ન તો શરદી જલ્દી મટે છે.

શરદી-તાવથી બચવા માટેની કોઈ રસી નથી. હા, તમે થોડા ઉપાયો ચોક્કસ કરી શકો છો. તમારા આહારમાં ધ્યાન આપો, દરરોજ એવો આહાર લો જેમાં તમામ જરૂરી પોષક તત્વો રહેલા હોય, પૂરતી ઊંઘ લો અને વ્યાયામ પણ કરો. આનાથી રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા વધશે. વૃદ્ધોએ હીટર સામે ન બેસવું, કારણ કે આનાથી ત્વચા શુષ્ક થઇને ફાટી શકે છે અને ત્વચામાં પડેલી તિરાડો દ્વારા ઇન્ફેક્શન શરીરમાં ફેલાઇ શકે છે.
========================================
શુ તમે વાંરવાર બીમાર પડો છો ? તો આટલુ કરો♥♥♥
========================================
કેટલાક લોકો વાંરવાર બીમાર થઈ જાય છે અને નોકરી પર રજા પડી જાય છે. આડેધડ નોકરીમાં રજા પાડવાના કારણે વ્યક્તિની પ્રતિષ્ઠ પર માઠી અસર થાય છે. વાંરવાર બીમાર કેમ થઈ જવાય છે અને ઓફિસમાં રજા કેમ પડે છે તેને લઈને કરવામાં આવેલા એક નવા અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યુ છે કે નબળી રોગપ્રતિકારક ક્ષમતાના લીધે વારંવાર વ્યક્તિ નાની મોટી બીમારીઓથી ઘેરાય જાય છે. રોગપ્રતિકારક ક્ષમતાને વધતી જતી સ્થૂળતા માઠી અસર કરે છે. રોગપ્રતિકારક ક્ષમતાને સ્થૂળતા ઘટાડે છે. સ્થૂળતા અને રોગપ્રતિકારક ક્ષમતાને વધતી જતી સ્થૂળતા માઠી અસર કરે છે. રોગપ્રતિકારક ક્ષમતાને સ્થૂળતા ઘટાડે છે. સ્થૂળતા અને રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા વચ્ચે સીધા સંબંધ રહેલા છે. હાલમાં જ કરવામાં આવેલા નવા રિસર્ચમાં જાણવા મળ્યુ છે કે સ્થૂળતા અને નબળી રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા વચ્ચે આંતર સંબંધો રહેલા છે. સામાન્ય રીતે ઓછી રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા ધરાવતા લોકો તાવ. શરદી, ગરમી, અન્ય પ્રકારના ઈંફેક્શનો, હાથપગના દુ:ખાવાથી પીડિત રહે છે. રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઘટવાનો મતલબ એ છે કે વજન ઘટે છે. જુદા જુદા રોગો સામે લડવામાં સક્ષમ રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા ઘટી જવાથી બીમારીઓ સંકંજો વધુ મજબૂત બનાવે છે. સાથે સાથે વહેલી તકે બીમારીમાંથી રિકવર થવામાં પણ સમય લાગે છે. હાઈકોર્ટનો મતલબ ઓછા આયુષ્ય સાથે સંબંધિત છે. સાથે સાથે સામાન્ય રીતે વય સંબંધિત બીમારીઓનો ખતરો વધી જાય છે. બાયોલોજીકલ વયની સરખામણીમાં રોગપ્રતિકારક ક્ષમતાની કામગીરી વયની પ્રક્રિયા સાથે વધી સીધા સંબંધ ધરાવે છે. આનો મતલબ એ થયો કે જો તમારી વય 60 વર્ષની છે અને રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા મજબૂત છે તો બાયોલોજીકલ વય માઠી અસર કરશે નહી. પુરૂષો સામાન્ય રીતે મહિલાઓ કરતા ઊંચા મેટાબોલીક રેટ ધરાવે છે. હાર્મોનની આ સમતુલા અથવા માંદગીની પણ અસર થાય છે. ચોક્ક્સ દવાઓ, ખાસ કરીને સ્ટેરોઈડ વજન વધારવામાં ભૂમિકા ભજવે છે. સ્ટેસોઈડ અથવા કેટલીક એન્ટી ડિપ્રેશન સાથે સંબંધિત દવાઓ વધારે પડતું વજન વધારે છે. રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા ઘટી ગઈ છે. તે વાત કઈ રીતે જાણી શકાય તેવા પ્રશ્નોના જવાબમાં તબીબોનું કહેવુ છે કે વધારે પડતો થાક વારંવાર ઈંફેક્શન, શરીરમાં દુ:ખાવા, ઘા ઝડપથી ઠીક ન થવાનો સમાવેશ થાય છે. સ્ક્રીન ઈંફેક્શન, વેજીનીયર ઈંફેક્શન, લો ગ્રેડ ફિવર, વાળ ખરી જવા જેવી બાબતો પણ રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઘટવાનો સંકેત આપે છે.

રોગ પ્રતિકારક ક્ષમતા વધારવા શુ કરશો ?

- ફ્રૂટ અને શાકભાજી વધારે પ્રમાણમં લેવા જોઈએ.
- વિટામીન સી રોગપ્રતિકારક ક્ષમતાને વધારે છે.
- એનર્જી અને ઈમ્યુલિટીને વધારવ દરરોજ મલ્ટી વિટામીન લેવા જોઈએ.
- વિટામીન એ, સિલેનીયમ, ઝીંક, વિટામીન સી, વિટામીન ઈ જેવી ચીજો દરરોજ લેવી જોઈએ.
- ઈમ્યુલીટી પાવર વધારવામાં એન્ટી ઓક્સિડંટની મહત્વની ભૂમિકા છે.
- ઈંડા અને ગાજરમાં પૂરતા પ્રમાણમાં વિટામીન એ છે.
- પ્રોસીસ્ડ ફૂડ જેવી વાનગી ટાળવી જોઈએ જેમા કેક, હાઈકેફ, માસનો સમાવેશ થાય છે.
- પૂરતા પ્રમાણમાં વિટામીન લેવાની સલાહ, ડેરીની ચીજવસ્તુ, કઠોળ, ફીંસ, ચીકનમાં પૂરતા પ્રમાણમાંપ્રોટનના સોર્સ છે.
- ગ્રીન ટી પણ રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા વધારે છે.
====================================
નેચરલ ઉપાય
===================================
સફેદવાળ દેખાય નહી એ માટે ઘણા લોકો હેયરડાયનો ઉપયોગ કરે છે તેના બદલે મહેંદીનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.

- એનિમિયાનો અક્સીર ઈલાજ - મૂળીનો રસ અને દાડમનો રસ સમાન માત્રામાં મિક્સ કરીને એનિમિકે સેવન કરવુ જોઈએ. આનાથી શરીરમાં લોહીની કમી દૂર થાય છે.

ચહેરો ક્લીન કરવા માટે - લીંબુ નેચરલ બ્લીચ છે. તેનો રસ ચેહરા અને ગરદન પર લગાડવાથી કાળાપણું દૂર થાય છે. તમે આમા ચાહો તો મધ પણ મિક્સ કરી શકો છો.

શુગર કંટ્રોલ કરવા માટે - કાકડી(ખીરા)નું નિયમિત સેવન કરવાથી બ્લડ શુગર લેવલ કંટ્રોલમાં રહે છે. તેથી ડાયાબિટિકે આનુ સેવન વિશેષ રૂપે કરવુ જોઈએ.

બ્લેક હેડ્સ સાફ્ કરવા માટે - બેકિંગ સોડામાં પાણી મિક્સ કરીને તેને નાક અને દાઢી પર ઘસો. ત્યારબાદ ચેહરો સ્વચ્છ પાણીથી ધોઈ નાખો. બ્લેકહેડ્સ દૂર થઈ જશે.

==================================
રોજ સવારે જોંગિગ કરવાથી આયુષ્ય છે
==================================
સવારમાં જોંગિગ હેલ્ધી અને લોંગ લાઈફ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. અભ્યાસમાં આ બાબત પણ સાબિત થઈ ચૂકી છે કે રોજ સવારે જોંગિગથી લાઈફમાં પાંચ વર્ષનો ઉમેરો કરી શકાય છે. યુરોપિયન સોસાયટી ઓફ કાર્ડિઓલોજીના અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યુ છે કે નિયમિત રીતે જોંગિંગ લાઈફમાં ઉલ્લેખનીય રીતે વધારો કરે છે. પુરૂષોની લાઈફ પણ 6.2 વર્ષ સુધી વધી જાય છે. જ્યારે મહિલાઓની લાઈફમાં દરરોજ જોંગિગથી 5.6નો વધારો થાય છે. અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યુ છે કે સરેરાશ ગતિથિ ભાગવાથી અથવા તો ધીમી ગતિથી ચાલવાથી પણ ફાયદો મળે છે. આયુષ્યને ટકાવી રાખવામાં આની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા રહી છે.

જોંગિગથી થતા ફાયદા -

- જોંગિગથી ઓક્સિજન લેવાનું પ્રમાણ પણ વધી જાય છે. સાથે સાથે શરીરમાં બ્લડપ્રેશર પણ નિયમિત રહે છે. કાર્ડિયાક કામગીરીમાં પણ સુધારો થાય છે.

- રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં પણ વધારો થાય છે. હાડકા પણ મજબૂત બને છે. કોપેન હેગન સિટી હાર્ટ અભ્યાસમાં જણાવવામાં આવ્યુ છે કે નિયમિતપણે જોંગિગથી ફાયદો થાય છે. સારા સમાચાર એ છે કે શ્રેણીબધ ફાયદાઓ જોંગિગના રહેલા છે.

- નિયમિત પણે જોંગિગ કરનાર લોકોમાં નિયમિત જોગિંગ નહી કરતા મોતનો દર પણ ઓછો છે.

- તારણોમાં જણાવવામાં આવ્યુ છે કે ભારતીય લોકો પણ આધુનિક સમયમાં જાગૃત થયા છે. કાર્ડિઓલોજીસ્ટ સોસાયટી ઓફ ઈંડિયાના પ્રમુખ ડોક્ટર અશોક શેઠે જણાવ્યુ છે કે પ્રતિ કલાક 5-6 કલાક વોકિંગથી ફાયદો થાય છે.

- ડાયાબિટિસના તમામ જોખમી પરિબળો પણ કસરતથી અંકુશમાં આવે છે. ડાયાબિટિસ, સ્થૂળતા, હાઈ ટેંશનના જોખમી પરિબળોને પણ કાબુમાં લઈ શકાય છે.
==========================================
થાઈરોઈડ ગ્રથિમાં ફાયદાકારક આહાર
==========================================
થાઇરૉઇડ ગ્રંથિની સમસ્યા આજે સામાન્ય રીતે ઘણાં લોકોમાં જોવા મળે છે. જોકે, થાઇરૉઇડની સમસ્યા પુરુષોની સરખામણીએ મહિલાઓમાં વધુ હોય છે. થાઇરૉઇડ એક સાઇલેન્ટ કિલર છે જે સામાન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓના રૂપમાં શરીરમાં શરૂ થાય છે અને બાદમાં ઘાતક બની જાય છે. થાઇરૉઇડથી બચવા માટે વિટામિન, પ્રોટીનયુક્ત અને ફાઇબરયુક્ત આહારનું વધુ માત્રામાં સેવન કરવું જોઇએ. થાઇરૉઇડમાં વધુ આયોડિનવાળા ખાદ્ય પદાર્થો ખાવા જોઇએ. માછલી અને સમુદ્રી માછલી થાઇરૉઇડના દર્દી માટે બહુ ફાયદાકારક હોય છે. થાઇરૉઇડના દર્દીએ ડૉક્ટરની સલાહ લઇને જ પોતાનો ડાયટ પ્લાન બનાવવો જોઇએ. અમે અહીં તમને કેટલાંક એવા આહાર વિષે જાણકારી આપી રહ્યા છીએ જે આ રોગના દર્દી માટે ફાયદાકારક બની શકે છે.

થાઇરૉઇડમાં ફાયદાકારક આહાર -

માછલી -થાઇરૉઇડના દર્દીએ આયોડીનયુક્ત ભોજન કરવું જોઇએ. માછલીમાં વધુ માત્રામાં આયોડીન હોય છે. સામાન્ય માછલીઓની સરખામણીએ સમુદ્રી માછલીઓમાં આયોડીન વધુ હોય છે. માટે સેલફિશ અને ઝીંગા જેવી સમુદ્રી માછલીઓ ખાવી જોઇએ જેમાં વધુ માત્રામાં ઓમેગા-3 ફેટી એસિડ હોય છે.

આખું અનાજ - લોટ કે પીસેલા અનાજથી તુલનાએ અનાજમાં વધુ માત્રામાં વિટામિન, મિનરલ, પ્રોટીન અને ફાઇબર હોય છે. અનાજમાં વિટામિન બી અને અન્ય પોષક તત્વો રહેલા હોય છે જે ખાવાથી શરીરની રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા વધે છે. જૂના ભૂરા ચોખા, જવ, બ્રેડ, પાસ્તા અને પોપકોર્ન ખાવા જોઇએ.

દૂધ અને દહીં - થાઇરૉઇડના દર્દીએ દૂધ અને તેમાંથી બનેલા ખાદ્ય પદાર્થોનું સેવન પણ કરવું. દૂધ અને દહીંમાં પૂરતી માત્રામાં વિટામિન, મિનરલ્સ, કેલ્શિયમ અને અન્ય પોષક તત્વો હોય છે. દહીમાં રહેલા સ્વસ્થ બેક્ટેરિયા શરીરની રોગપ્રતિકારક ક્ષમતાને મજબૂત બનાવે છે. થાઇરૉઇડના રોગીઓમાં ગેસ્ટ્રો ઇન્ટેસ્ટાઇનલને સ્વસ્થ બનાવી રાખવામાં મદદ કરે છે.

ફળ અને શાકભાજી - ફળ અને શાકભાજી એન્ટીઓક્સિડેન્ટનો પ્રાથમિક સ્રોત હોય છે જે શરીરના રોગો સામે લડવામાં મદદ પૂરી પાડે છે. શાકભાજીમાં રહેલા ફાઇબર પાચન ક્રિયાને મજબૂત બનાવે છે જેથી ખાવાનનું સારી રીતે પચે છે. લીલા અને પાંદડાવાળા શાકભાજી થાઇરૉઇડ ગ્રંથિની ક્રિયાઓ માટે સારા હોય છે. હાઇપરથાઇરૉઇડિઝમ હાડકાને પાતળા અને નબળા બનાવે છે માટે લીલા અને પાંદડાવાળા શાકભાજીનું સેવન કરવું જોઇએ જેમાં વિટામિન-ડી અને કેલ્શિયમ હોય છે જે હાડકાં મજબૂત બનાવે છે. લાલ અને લીલા મરચાં, ટામેટા અને બ્લૂબેરી ખાવાથી શરીરની અંદર વધુ માત્રામાં એન્ટીઓક્સિડેન્ટ જાય છે. માટે થાઇરૉઇડના રોગીએ ફળ અને શાકભાજીનું સેવન કરવું જોઇએ.

આયોડીન - થાઇરૉઇડના દર્દીએ આયોડીનયુક્ત ભોજન કરવું જોઇએ. આયોડીન થાઇરૉઇડ ગ્રંથિના દુષ્પ્રભાવને ઓછોકરે છે. થાઇરૉઇડના દર્દીએ વધુ આયોડીનયુક્ત મીઠું ન ખાવું કારણ કે તેમાં સુગરની માત્રા પણ હોય છે જેનાથી થાઇરૉઇડ વધે છે.

થાઇરૉઇડને સાઇલેન્ટ કિલર પણ કહેવામાં આવે છે. થાઇરૉઇડના દર્દીને સામાન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ હોય છે જેની તે આજની ઝડપી લાઇફમાં ઉપેક્ષા કરી દે છે જે આગળ જતાં ઘાતક બની શકે છે. માટે સ્વસ્થ ખાન-પાન અપનાવી થાઇરૉઇડના જોખમને ઓછું કરવામાં આવે તે સલાહભરેલું છે
==========================================
કિડની રોગનાં ૧૨ લક્ષણો : વાંચો અને અવશ્ય શેર કરો ..
==========================================
કલ્પના કરો કે સફાઇ કામદાર તમારા વિસ્તારમાં એક્-બે દિવસ સુધી ના આવે તો તમારા વિસ્તારની હાલત શું થાય?….કચરાપેટીઓ ઉભરાવા લાગે અને આખો વિસ્તાર દુર્ગંધ મારવા લાગે બરાબરને? જો સફાઇ કામદાર અનિયમિત થાય તો આપણું ઘરમાં રહેવું દુષ્કર બને….તેમજ આપણા શરીરને ચોવીસે કલાક સાફ રાખતા મૂત્રપિંડ એટલે કે કિડની અનિયમિત થાય તો…….

અહીં આપણે કિડની(મૂત્રપિંડ) રોગનાં ૧૨ લક્ષણો વિશે એક અગત્યનો લેખ પ્રસ્તુત કરીએ છીએ. આ લેખ અને માહિતી તમારા મિત્રજનો અને કુટુંબ સાથે અવશ્ય શેર કરો જેથી કરીને કોઇની મૂલ્યવાન જિંદગી આપણે બચાવી શકીએ!

તો વાંચો અને વંચાવો…કિડની રોગનાં ૧૨ લક્ષણો!!!

મોટા ભાગના કિડનીનાં રોગો ભેદી અને છૂપા હોય છે. આ રોગો ગુપચુપ પોતાનું કામ કરતા રહીને આપણને નુકસાન પહોચાડી શકે છે. આ રોગોમાં શરૂ શરૂમાં ક્યારેય લક્ષણો દેખાતા નથી. જ્યાં સુધી પરિસ્થિતિ ખુબ વણસી ના જાય્ ત્યાં સુધી રોગીને તેની ખબર જ પડતી નથી. તેથી આપણે તેને વહેલી તકે પકડી પાડવું તેજ ખરો ઉપાય છે.

કિડની રોગનાં ૧૨ લક્ષણો :

(૧) પેશાબની પ્રક્રિયામાં ફેરફારો: કિડની રોગનું પ્રથમ લક્ષણ છે પેશાબની માત્રા અને આવર્તનમાં ફેરફાર. ઘણીવાર પેશાબની માત્રા અને આવર્તનમાં વધારો અથવા ઘટાડો જોવા મળે ખાસ કરીને રાત્રિનાં સમયે. ક્યારેક ઘેરા રંગનુ પ્રવાહી પણ નીકળે. ઘણીવાર એવું થાય કે પેશાબ કરવા માટે અરજ લાગે પરંતુ કરવા જતાં પેશાબ થાય નહી.

(૨)પેશાબ દરમ્યાન પીડા થવી અથવા કરવામાં તકલીફ થવીઃ ક્યારેક એવું પણ બને કે પેશાબ કરવામાં જોર પડે, તકલીફ પડે અથવા ખૂબ પીડા થાય. પેશાબની નળીઓમાં (કે અવયવોમા) ચેપનાં કારણે દુખાવો અને સખત બળતરાં થાય. જ્યારે આ ચેપનો વિસ્તાર કિડની સુધી પહોંચે ત્યારે પીઠમાં દુખાવો અને તાવ આવવાની શરૂઆત થાય.

(૩)પેશાબમાં લોહી: આ એક કિડની રોગનું એક ચોક્કસ લક્ષણ છે કે જે એક ચિંતાનો વિષય છે. આના અન્ય કારણો પણ હોઈ શકે છે, પરંતુ જો આવા લક્ષણો દેખાય તો તે માટે તમારે ડૉક્ટરની મુલાકાત લેવી સલાહભર્યું છે.

(૪) સોજો: કિડની આપણા શરીરમાંથી કચરો અને વધારાનું પ્રવાહી દૂર કરે છે. જ્યારે તે

આવું કરવા માટે અસમર્થ થાય, ત્યારે શરીરનો કચરો અને વધારાનું પ્રવાહી સોજાનું રૂપ લે છે. અને આ સોજા આપણા હાથમાં, પગમાં, ઘૂંટી અને / અથવા ચહેરા પર ઉપસી આવે છે.

(૫) સતત નબળાઇ ભારે થાક : આપણી કિડની એરાઈથ્રોપોટિન(erythropoietin) નામનું એક હોર્મોન ઉત્પન્ન કરે છે જે લાલ રક્ત કોશિકાઓ બનાવવા મદદ કરી શરીરમા ઓક્સિજન વહન કરે છે . કિડની રોગોમાં,એરાઈથ્રોપોટિન(erythropoietin) ના પ્રમાણનું ઘટાડો થતાં લાલ રક્ત કોશિકાઓનો ઘટાડો થાય છે અને શરીરમાં રક્તક્ષય થાય છે. શરીરનાં કોષોને ઓક્સિજન ઓછો મળે છે અને તેથી શરીરમાં નબળાઇ અને ભારે થાક લાગે છે.

(૬) ચક્કર આવવા અને એકાગ્રતામાં મુશ્કેલી: કિડનીનાં રોગમાં રક્તક્ષય (લોહીનો અપુરતો પુરવઠો) થતાં મગજમાં ઓક્સિજનનો પુરવઠો ઘટી જાય છે જેથી આપણને ચક્કર આવે છે અને એકાગ્રતામાં મુશ્કેલી થાય છે.

(૭)આખો દિવસ દરમ્યાન ટાઢ લાગવીઃ જો તમને કિડનીનોએ રોગ થયો હોય તો રક્તક્ષયનાં કારણે તમને બધો સમય શરીર ઠંડુ લાગે અથવા ટાઢ લાગે છે. આસપાસનું વાતાવરણ ગરમ હોય ત્યારે પણ શરીરને ટાઢ નો અનુભવ થાય.પાયલોનફ્રીટિસ (Pyelonephritis) નામના કિડની ઇન્ફેક્શનને લીધે સતત તાવ અને ઠંડી લાગે છે.

(૮)ત્વચા પર ખંજવાળ અને ઘસરકા : કિડનીનું કામ બગડતાં લોહીમાં અશુધ્ધિ અને કચરો જમા થાય છે જેને કારણે સખત અને તીવ્ર ખંજવાળ આવે છે અને ત્વચા પર ઘસરકા ના નિશાન જોવા મળે છે.

(૯)શ્વાસમાં દુર્ગંધ્ અને જીભમાં અપ્રિય સ્વાદ: કિડની ખોટકાતા લોહીમાં યુરિયા નું પ્રમાણ વધી જાય છે. આ યુરિયા દુર્ગંધ રુપે મોંઢામા થતી લાળ માં ભળી જાય છે અને પેશાબ જેવી દુર્ગંધ પેદા કરે છે. ઘણી વાર આને લીધે મોઢામાં એક અપ્રિય સ્વાદ જેવું પણ લાગે છે.

(૧૦) ઉબકા અને ઊલ્ટી: કિડનીનાં રોગને લીધે લોહી માં જમા થતી અશુધ્ધિ નાં કારણે ઉબકા અને ઊલ્ટી પણ થઇ શકે છે.

(૧૧) હાંફ ચઢવી: કિડની રોગમાં ફેંફસાંમાં એક પ્રકારનું પ્રવાહી /સ્ત્રાવ પેદા થાય છે. અને તેને લીધે રક્તક્ષય, કિડની રોગની આડઅસર, શરીરને ઓક્સિજનની ઉણપ વગેરે થાય છે. આ પરિબળોને લીધે શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થઇ શકે છે.

(૧૨) પીઠ અથવા પડખામાં પીડા: કિડનીના રોગના કેટલાક કિસ્સાઓમા પીઠમાં ખેંચાણ પણ થઇ શકે છે.જો મૂત્રનળીઓમાં પથરી હોય તો આ ખેંચાણ પીઠના નીચલા ભાગથી લઇને પેડુના ભાગ સુધી પહોંચી શકે છે. આ દુખાવા પોલિસિસ્ટિક નામના રોગને લીધે પણ થઇ શકે છે, આ એક પ્રકારનો કિડનીનો આનુવાંશિક વિકાર છે. જેને કારણે મૂત્રાશયમાં પાણી ભરાય છે. મૂત્રાશયની દિવાલમાં ચીરા કે કાપા પડતા તીવ્ર બળતરા અને તકલીફ થાય છે.

કિડનીના રોગો ઓળખવા અત્યંત આવશ્યક છે. મોટા ભાગના કિસ્સાઓમાં કિડની માં થયેલું નુકસાન પૂર્વવત્ અથવા સરભર કરી શકાતુ નથી. આ બધાથી બચવા માટે ઉપર જણાવેલા લક્ષણો દેખાતા તાત્કાલિક ડૉક્ટરને મળો. જેથી કરીને વહેલી તકે સારવાર શરૂ કરી રોગને ટાળી શકાય.
======================================
કબજિયાત – પીપાળાનુ પાન નાખીને ઉકાળેલુ દૂઘ પીવાથી ગૅસને કારણે થયેલ કબજિયાત મટે છે. પેટના વાયુ મટે છે. ગરમ દૂધ સાથે બે ચમચી ગુલકંદ કે ઇસબગુલ રાત્રે સૂતી વખતે લેવાથી મળ સાફ આવે છે.
એસિડિટી – થોડું થોડું કરીને દિવસમાં ત્રણ વાર ગરમ દૂધ પીવાથી લાભ થાયછે.
મૂત્રાશયના રોગ – દૂધમાં ગોળ મેળવીને પીવાથી મૂત્રાશયના બધા રોગ શાંત થાય છે.
==========================================
ધરગથ્થુ ઉપચારઃ કબજીયાત માટે

* અજમો અને સોનામુખીનું ચુર્ણ હુંફળા ગરમ પાણી સાથે લેવાથી કબજીયાત મટૅ છે.
* પાકાં ટમેટાનો એક કપ રસ પીવાથી આંતરડાનો મળ છુટો પડી કબજીયાત મટૅ છે.
* નરણે કોઠે સવારમાં થોડું ગરમ પાણી પીવાથી કબજીયાત મટૅ છે.
* રાત્રે સહેજ ગરમ કરેલા પાણીમાં થોડું મીઠું નાખી પીવાથી કબજીયાત મટૅ છે.
* લીંબુનો રસ ઠંડા અથવા ગરમ પાણીમાં સવારે અને રાત્રે પીવાથી કબજીયાત મટૅ છે.
* ખજુર રાત્રે પલાળી રાખી,સવારે મસળી,ગાળીને આ પાણી પીવાથી કબજીયાત મટૅ છે.
* કાળી દ્રાક્ષને રાત્રે ઠંડા પાણીમાં પલાળી રાખી,સવારે દ્રાક્ષને મસળી,ગાળી તે પાણી પીવાથી કબજીયાત મટૅ છે.
* ગરમ પાણીમાં એક ચમચી આદુનો રસ,એક ચમચી લીંબુનો રસ ને બે ચમચી મધ મેળાવી પીવાથી કબજીયાત મટૅ છે.
* રાત્રે સુતી વખતે એકાદ બે સંતરા ખાવાથી કબજીયાત મટૅ છે.
* ત્રણ ગ્રામ મેથીનું ચુર્ણ સવાર-સાંજ ગોળ અને પાણી સાથે લેવાથી કબજીયાત મટૅ છે.
* ચાર ગ્રામ હરડે ને એક ગ્રામ તજ સો ગ્રામ પાણીમાં ગરમ કરી તે ઉકાળૉ રાત્રે તથા સવારના પહોરમાં પીવાથીકબજીયાત મટૅ છે.
* રોજ સવારે એક ગ્લાસ ઠંડા પાણીમાં અને રાત્રે દુધમાં બે ચમચી મધ મેળાવીને પીવાથી કબજીયાત મટૅ છે.
* અજમાના ચુર્ણમાં સંચોરો(સંચળા) નાખી ફાકવાથી કબજીયાત મટૅ છે.
* જાયફળ લીંબુના રસમાં ધસીને તે ધસારો લેવાથીકબજીયાત મટૅ છે.
* જમ્યા પઈ એકાદ કલાકે ત્રણથી પાંચ હિમજ ભુબ ચાવીને ખાવાથી કબજીયાત મટૅ છે.
* કાંદાને ગરમ રાખમાં શેકી,રોજ સવારે ખાવાથી કબજીયાત મટૅ છે.
* કબજીયાત હોય અને ભુખ ઓછી હોય તો સુઠ,પીપર ,જીરુ,સીધાલુણ,કાળા મરી સરખે ભાગે લઈ,બારીક વાટી,ચુર્ણ બનાવી ,બે ગ્રામ દરરોજ જમ્યા પછી લેવાથી કબજીયાત મટૅ છે.
* દુધ અથવા નવસેકા પાણી સાથે ચપટી વરિયાળી રોજ ફાકવાથી કબજીયાત મટૅ છે.

====================================

•પગના ગોટલા ચઢી જાય તો, કોપરેલ તેલ ગરમ કરી, માલિશ કરવાથી આરામ થાય છે.
•સરસિયાના તેલમાં કપૂર મેળવી માલિશ કરવાથી દુઃખતા સાંધા, ગરદન જકડાઈ જવી તથા સંધિવાના દર્દમાં આરામ થાય છે.
•તલના તેલમાં હિંગ અને સૂંઠ નાખી સહેજ ગરમ કરી, માલિશ કરવાથી કમરનો દુઃખાવો, સાંધાનો દુઃખાવો, શરીર જકડાઈ જવું, લકવો વગેરે મટે છે.
•ધંતુરાનાં પાનનો ૮૦૦ ગ્રામ રસ કાઢી, તેમાં ૧૦ ગ્રામ હળદર અને ૨૫૦ ગ્રામ સરસિયું તેલ નાખી, ગરમ કરી, રસ બાળી, માત્ર તેલ બાકી રાખો, આ તેલનું માલિક કરવાથી શરીરનાં જકડાઈ ગયેલા અંગો છૂટાં પડી તકલીફ મટે છે.
•બે નાળિયેરનું કોપરું કાઢીને, તેના નાના ટુકડા કરી, ખાંડી નાખવું, ખાંડેલા કોપરાને વાસણમાં ધીમે ધીમે ગરમ કરવું, તેલ છૂટું પડશે, ને તેલ ઠર્યા પછી કપડામાં નિચોવીને ગાળી લેવું. બે નાળિયેરના નીકળેલાં તેલમાં ત્રણથી ચાર મરીનું ચૂર્ણ અને ત્રણ લસણની કળી વાટીને નાખવી. આ તેલથી જકડાઈ ગયેલા ભાગ પર હળવા હાથે સવારે અને રાત્રે માલિશ કરવી અને તે પછી ગરમ રેતીનો શેક કરવાથી ખૂબ આરામ થાય છે.
•વાયુ કે કફદોષથી કમરનો દુઃખાવો કે ડોક જકડાઈ ગઈ હોય તો થોડા પાણીમાં મરચાં નાખી, ઉકાળો કરી, તેમાં કપડું બોળી, દર્દવાળા ભાગ પર ગરમ પોતાં મૂકવાથી આરામ મળે છે.
===================================
પેટના દર્દોના દુ:ખાવામાં આયુર્વેદ
*અજમો ફાકી ઉપર ગરમ પાણી પીવાથી પેટનો દુઃખાવો, અજીર્ણ અને વાયુ મટે છે.

*આદુ અને લીંબુના રસમાં અર્ધી ચમચી મરીનું ચૂર્ણ નાખી પીવાથી પેટનો દુઃખાવો મટે છે.

*અજમો અને મીઠું વાટીને તેની ફાકી લેવાથી પેટનો દુઃખાવો મટે છે.

*આદુ અને ફુદીનાના રસમાં સિંધવ નાખીને પીવાથી પેટનો દુઃખાવો મટે છે.

*આદુનો રસ એક ચમચી અને લીંબુનો રસ બે ચમચી મેળવી તેમાં થોડી સાકર નાખીને પીવાથી કોઈ પણ જાતના પેટનો દુઃખાવો મટે છે.

*શેકેલા જાયફળનું એક ગ્રામ ચૂર્ણ ગરમ પાણી સાથે લેવાથી પેટનો દુઃખાવો મટે છે.

*જમ્‍યા પછી કેટલાકને ૨-૩ કલાકે પેટમાં સખત દુઃખાવો થાય છે તે માટે સૂંઠ, તલ અને ગોળ સરખે ભાગે લઈ દૂધમાં નાખી સવાર-સાંજ લેવાથી પેટનો દુઃખાવો મટે છે.

*લીંબુના રસમાં થોડો પાપડખાર મેળવી પીવાથી પેટનો દુઃખાવો ને આફરો મટે છે.

*તુલસીનો રસ અને આદુનો રસ સરખે ભાગે લઈ, સહેજ ગરમ કરી, પીવાથી પેટનો દુઃખાવો મટે છે.

*ગોળ અને ચૂનો ભેગા કરી ગરમ પાણી સાથે લેવાથી પેટનો દુઃખાવો મટે છે.

*અજમો અને સંચળનું ચૂર્ણ ફાકવાથી ગેસ મટે છે.

*ચીકણી સોપારીનો પા તોલો ભૂકો મોળા મઠ્ઠામાં સવારે લેવાથી ગેસ મટે છે.

*લીંબુના રસમાં મૂળાનો રસ મેળવી જમ્‍યા પછી થતો દુઃખાવો અને ગેસ મટે છે.

કો*કમનો ઉકાળો કરી, તેમાં થોડું મીઠું નાખી, પીવાથી પેટનો વાયુ અને ગોળો મટે છે.

*સાકર અને ધાણાનું ચૂર્ણ પાણીમાં પીવાથી પેટની બળતરા મટે છે.

*જીરું અને ધાણા બંને સરખા ભાગે લઈ, રાત્રે પલાળી રાખી, સવારમાં ખૂબ મસળી, તેમાં સાકર નાખીને પીવાથી પેટની બળતરા મટે છે.

*ફુદીનાના રસમાં મધ મેળવી લેવાથી પેટના દર્દો મટે છે.

*લાંબા સમયની આંતરડાની ફરિયાદ માટે આ ઉત્તમ ઈલાજ છે.ઉકળતા પાણીમાં સૂંઠનું ચુર્ણ નાખી, તેને ઢાંકી, ઠંડુ થયા બાદ ગાળી, તેમાંથી પાંચ ચમચી જેટલું પીવાથી પેટનો આરો, પેટનો દુઃખાવો મટે છે. આ પાણીમાં સોડા-બાય-કાર્બ નાખી દિવસમાં બે-ત્રણ વાર પીવાથી ખરાબ ઓડકાર અને પેટમાં રહેલો વાયુ મટે છે.

*એક તોલો તલનું તેલ પા તોલો હળદર મેળવીને લેવાથી પેટની ચૂંક મટે છે.

*રાઈનું ચૂર્ણ થોડી સાકર સાથે લેવાથી અને ઉપરથી પાણી પીવાથી વાયુ અને કફથી થતો પેટનો દુઃખાવો મટે છે.

*હિંગ, સૂંઠ, મરી, લીંડી પીપર, સિંધવ, અજમો, જીરું, શાહજીરું, આ આઠ ચીજો સરખે ભાગે લઈ ચૂર્ણ બનાવી (જે હિંગાષ્‍ટક ચૂર્ણ કહેવામાં આવે છે. તે બજારમાં પણ મળે છે.) લેવાથી પેટના દર્દો મટે છે.

*સાકરવાળા દૂધમાં એકથી બે ચમચી દિવેલ નાખી દિવસમાં બે વાર પીવાથી પેટનાં અનેક જાતના દર્દો મટે છે.

*સવારના પહોરમાં મધ સાથે લસણ ખાવાથી પેટની ચૂંક મટે છે અને જેમનો જઠરાગ્નિ મંદ પડી ગયો હોય તો તે પ્રજ્વલિત બને છે.

*રાઈનું ચૂરણ પાણી સાથે લેવાથી પેટની ચૂંક અને જીર્ણ મટે છે.

*અજમો, સિંધવ અને હિંગ વાટી તેની ફાકી મારવાથી ગોળો મટે છે.

*આદુનો રસ, લીંબુનો રસ અને મીઠું મેળવીને પીવાથી પાચનક્રિયા બળવાન બને છે.

*એલચી, ધાણાનું ચૂર્ણ ચારથી છ રતીભાર અને શેકેલી હિંગ એક રતીભાર લઈ લીંબુના રસમાં મેળવીને ચાટવાથી વાયુ, પેટનો દુઃખાવો અને આફરો મટે છે.

========================================

નિઃસંતાન દંપતી કરો આ ચમત્કારી ઉપાય, ઝડપથી બંધાશે તમારા ઘરે પારણુ

નિઃસંતાન દંપતી કરો આ ચમત્કારી ઉપાય, ઝડપથી બંધાશે તમારા ઘરે પારણુ

સંતાન વગર ગૃહસ્થ જીવનમાં ખુશીઓ અધુરી હોય છે. ધાર્મિક રીતે પણ ગૃહસ્થ જીવનમાં ચાર પુરુષાર્થમાંથી એક કામની પ્રાપ્તિની મુખ્ય ભૂમિકા છે. આ કારણ છે કે દરેક દંપતિ સંતાન પ્રાપ્તિની કામના કરે છે.

આજના સમયમાં જ્યાં દિકરીઓ પણ કોઈપણ ક્ષેત્રમાં દિકરાઓ કરતા પાછળ નથી. તેમ છતાં મોટાભાગે પરંપરાઓ અને ધર્મ સાથે જોડાયેલી માન્યતાઓને લીધે દરેક લોકો પુત્રની કામના કરે છે. પરંતુ ક્યારેક એવું જોવા મળે છે કે, શારીરિક સમસ્યાઓ અથવા અકસ્માતને લીધે સંતાન પ્રાપ્ત થવામાં અડચણ પેદા થાય છે. ત્યારે પરિવારનો માહોલ માયૂસ અને દુઃખી થઈ જાય છે.


શાસ્ત્રોમાં સંતાનની ઈચ્છા પૂરી કરવા માટે આવો જ એક ઉપાય બતાવવામાં આવ્યો છે, જેનાથી કોઈ વધુ પરેશાની વગર કે આર્થિક ખર્ચ વગર મનમાગી ખુશીઓ પ્રાપ્ત થાય છે. આ ઉપાય છે સંતાન ગોપાલ મંત્રનો જાપ...
આ મંત્રનું સ્મરણ કોઈપણ ગૃહસ્થને સંતાનની સથે, તન, મન અને ધનથી ભરપુર સુખ આપનારું માનવામાં આવે છે.

જાણો ભગવાન વિષ્ણુ અને તેમના જ અવતાર ભગવાન શ્રીકૃષ્ણનું સ્મરણ કરવાનો વિશેષ મંત્ર અને જાપની સરળ વિધિ....

-પતિ-પત્ની બંનેએ સવારે વહેલાં સ્નાન કરી પૂરી પવિત્રતા સાથે આ મંત્રનો જાપ તુલસીની માળાથી કરવો.

-તે માટે ઘરના મંદિરમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની મૂર્તિ અથવા ફોટોને ચંદન, અક્ષત, ફૂલ, તુલસી દલ અને માખણનો ભોગ લગાવી, ઘીનો દીવો પ્રગટાવી, કર્પૂરથી આરતી કરો. બાલકૃષ્ણની મૂર્તિ વિશેષ રીતે શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.

આગળ જાણો ચમત્કારી સંતાન ગોપાલ મંત્ર અને તેને સ્મરણ કરવાના ખાસ ઉપાય...

ભગવાનની પૂજા કર્યા પછી કે આરતી પહેલા નીચે પ્રમાણેનો ગોપાલ મંત્રનો જાપ કરો...

देवकीसुत गोविन्द वासुदेव जगत्पते।

देहि मे तनयं कृष्ण त्वामहं शरणं गत:।।

-મંત્રના જાપ પછી ભગવાનને સમર્પિત ભાવથી નિરોગી, દીર્ધજીવી, સારા ચરિત્રવાળા, તંદુરસ્ત પુત્રની કામના કરો.

-આ મંત્ર જાપ પતિ કે પત્ની એકલા પણ કરી શકે છે.

-ધાર્મિક માન્યતાઓમાં આ મંત્રની 55 માળા કે યથાશક્તિ પ્રમાણે જાપ કરવાથી થોડા જ સમયમાં ચમત્કારિક ફળ પ્રાપ્ત થાય છે.

નવરાત્રી

નવરાત્રી

નવરાત્રી , નવારાત્રી, નવરાથ્રી(સંસ્કૃત, હિન્દી, મરાઠી, અને નેપાલી ભાષામાં: नवरात्रि, બંગાળીમાં: নবরাত্রি, ગુજરાતી: નવરાત્રી, કન્નડા:ನವರಾತ್ರಿ, તેલગુ : దుర్గా నవరాత్రులు , મલયાલમ: നവരാത്രി, તમિલ: நவராத்திரி) એક હિંદુ ઉત્સવ છે જેમાં શક્તિની પૂજા અને નૃત્ય કરવામાં આવે છે. સંસ્કૃતમાં નવારાત્રી - નવા એટલે નવ અને રાત્રી એટલે કે રાતની રીતે તેનો શાબ્દિક અર્થ નવ રાતો તેવો થાય છે. આ નવ રાત અને દસ દિવસ દરમિયાન શક્તિ/દેવીના નવ સ્વરૂપોની પૂજા કરવામાં આવે છે.
------------------
ઘટસ્થાપના મુહુર્ત 

આ વર્ષે ઘટસ્થાપનાનું શુભ મુહુર્ત 5 ઓક્ટોબર 2013ના રોજ આ પ્રમાણે છે. 

સવારે શુભ ચોઘડિયા મુજબ 6:00 થી 7:28 વાગ્યા સુધી 
અને અભિજીત મુહુર્ત બપોરે 12:03 થી 12:50 સુધી 
----------------
નવરાત્રી વિધાન

માતાજીની નવરાત્રી દરમિયાન તેમની આરાધના કરવાનું વિધાન તે નવરાત્રી વિધાન કહેવાય છે. 

નવરાત્રીનું વ્રત શુક્‍લ પક્ષ 1 થી શરૂ થાય છે. ચૈત્ર માસ અને આસો માસની નવરાત્રીમાં વિશેષ રૂપથી વિધિપૂર્વક માતાજીની ઉપાસના કરવી

જોઈએ. માતાજીનું પૂજન પોતાની વંશપરંપરા અનુસાર કરવું જોઇએ. નવરાત્રીની શરૂઆત પહેલાં પૂજન સામગ્રી એકત્રિત કરી લેવી જોઇએ. નવરાત્રીના પ્રારંભ પહેલા એક દિવસ પૂર્વ વ્રત રાખવું જોઇએ.

નવરાત્રી વિધાનના વિભિન્ન અંગોની માહિતી :-

મંડપ :- 

શુભસ્‍થળે સપાટ જમીન ઉપર ચાર દરવાજાવાળો સમચોરસ મંડપ બનાવવો તેમાં સફેદ માટી અને ગોબર થી લીંપણ કરવું તે મંડપની વચ્‍ચે ચાર હાથ પહોળી અને એક હાથ ઉંચી વેદિકા બનાવરી (આ માપ વૈદિક કાળનું હોવાથી હાલના સંજોગોમાં શક્‍ય ન હોય તો જગ્‍યા પ્રમાણે વેદિકા બનાવી તેનાં ઉપર જુવારા વાવવા) 

બ્રાહ્મણવરણ -

નવરાત્રી ઉપાસના જો બ્રાહ્મણ દ્વારા કરાવવાની હોય તો બ્રાહ્મણને એક દિવસ પહેલાં આમંત્રિત કરવા જોઇએ. સદાચારી, સંયમશીલ, વેદોમાં પારંગત અને દેવીના રહસ્‍યોના જાણકાર બ્રાહ્મણને જ માતાજીના પૂજન માટે આમંત્રિત કરવા જોઇએ.

પોતાની શક્‍તિ અને સામર્થ્ય પ્રમાણે બ્રાહ્મણને વસ્ત્ર-દીક્ષા આપી સંતુષ્ટ કરવા જોઇએ. બાહ્મણોની સંખ્‍યા 1, 3, 5 અથવા 9 હોવી જોઇએ.

વ્રત સ્‍નાન :-

એકમને દિવસે બ્રહ્મમુહુર્તમાં પવિત્ર નદી, તળાવ, કુવા, સમુદ્ર અથવા ઘરના શુદ્ધ જળે સ્‍નાન કરી શુદ્ધ વસ્ત્રો પહેરી વ્રતનો પ્રારંભ કરવો.

કળશ સ્‍થાપના :-

માતાજી પાસે કળશની સ્‍થાપના કરવી. કળશમાં પવિત્ર તીર્થોનું જળ, પંચરત્‍ન, પંચ પલ્લવ મુકવા અને વેદોક્‍ત વિધીથી સ્‍થાપના કરવી.

માતાજીની મૂર્તિ/ઘટસ્‍થાપના :-

એકમને દિવસે શુભ મુહર્તમાં બપોર પહેલાં માતાજીની મૂર્તિ/ઘટ સ્‍થાપના કરવી.

માતાજીની ઉપાસના દરમ્‍યાન્‌ પાળવાના નિયમો :-

માતાજીની પૂજા-ઉપાસના કરનાર વ્‍યક્‍તિએ નવરાત્રી દરમ્‍યાન શક્‍ય હોય તો ઉપવાસ કરવો અથવા એકટાણું કરવું.

માતાજીની પૂજામાં વિવિધ પુષ્‍પો-ફળો-નૈવૈદ્યનો ઉપયોગ કરવો. સવારે તથા સાંજે માતાજીનું પૂજન કરવું.
રાત્રે જમીન ઉપર સુવું - પલંગ ઉપર સુવું નહિં અને દિવસે સુવું નહિં. નવરાત્રીમાં માતાજીનું પૂજન-હવન કરવું અને બ્રહ્મ ભોજન કરાવવું. નવરાત્રી દરમ્‍યાન - સત્‍ય, શૌચ અને બ્રહ્મચર્યનું પાલન કરવું. મન ને કામ, ક્રોધ, લોભ, મદ અને અહંકારથી મુક્‍ત રાખવું. મનની શુદ્ધિ ઉપાસના દરમ્‍યાન આવશ્‍યક છે.

પૂજન ના અધિકારી :- 

દરેક વર્ણોના બાળક, સ્ત્રી, પુરુષ, વૃદ્ધો માતાજીની પૂજા-ઉપાસના ના અધિકારી છે. સંન્‍યાસી, વાનપ્રસ્‍થી, ગૃહસ્‍થે અને બ્રહ્મચારી દરેકને પૂજન નો અધિકાર છે.

--------------
૧ મહત્વ
૨ નવરાત્રીની પરંપરાઓ
૩ વસંત નવરાત્રી
૩.૧ વસંત નવરાત્રીની પાછળ તેની એક મૂળ વાર્તા રહેલી છે
૪ શરદ નવરાત્રી
૫ શક્તિના સ્વરૂપો
૬ કર્મકાંડો
૬.૧ પ્રથમ ત્રણ દિવસો
૬.૨ બીજા ત્રણ દિવસો
૬.૩ અંતિમ ત્રણ દિવસો

----------------------
મહત્વ

આબોહવામાં વસંત અને પાનખરની જેવા બે મહત્વના સંગમોની શરૂઆત થાય છે અને સૂર્યનો પ્રભાવ પણ રહે છે. માતૃદેવીની પૂજા માટે આ બે સમયગાળાને એક પવિત્ર તક તરીકે ગણવામાં આવે છે. ચંદ્ર અધારીત કેલેન્ડરના પ્રમાણે આ ઉત્સવની તારીખો નક્કી કરવામાં આવે છે. નવરાત્રી દેવી દુર્ગાના ઉત્સવનું પ્રતીક છે, જે દેવીને શક્તિ [ઊર્જા કે શક્તિ]ના સ્વરૂપે વ્યક્ત કરે છે. દશેરા એટલે કે 'દસ દિવસ', જે બોલચાલની ભાષામાં દશહેરા તરીકે પ્રખ્યાત છે. નવરાત્રી ઉત્સવ કે નવ રાત્રીઓનો આ ઉત્સવ હવે તેના છેલ્લા દિવસને જોડીને દસ દિવસનો ઉત્સવ બની ગયો છે, જેને વિજયાદશમી કહેવાય છે, જે આ ઉત્સવનો અંતિમ દિવસ છે, આ દસ દિવસોમાં, માતા મહિષાસુર-મર્દીની (દુર્ગા)ના વિવિધ રૂપોનું ઉત્સાહ અને ભક્તિથી પૂજન કરવામાં આવે છે.

--------------
નવરાત્રીની પરંપરાઓ

પશ્ચિમ બંગાળમાં ભક્તો દ્વારા નવરાત્રી અને દુર્ગા પૂજામાં રોશનીના દીવાથી ઉત્સવની ઉજવણી કરવામાં આવી રહી છે.

વર્ષમાં ચાર વાર નવરાત્રીની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. જેના નામ વસંત નવરાત્રી, અષાઢ નવરાત્રી, શરદ નવરાત્રી અને પુષ્ય/માઘ નવરાત્રી છે. આમાં, પુરતશી મહિનામાં શરદ નવરાત્રીની ઉજવણી થાય છે અને વસંત કાલમાં વસંત નવરાત્રીની ઉજવણી થાય છે, જેને ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
1. વસંત નવરાત્રી: બસંત નવરાત્રી, જેને વસંત નવરાત્રી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે શક્તિ (માતૃદેવી)ના નવ સ્વરૂપોની રીતે નવ દિવસોમાં સમર્પિત થયેલો ઉત્સવ છે. આ તહેવાર વસંતઋતુ (માર્ચ-એપ્રિલ)માં ઉજવાય છે. તેને ચૈત્ર નવરાત્રા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ નવ દિવસોના ઉત્સવને રામા નવરાત્રી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
2. ગુપ્ત નવરાત્રી: ગુપ્ત નવરાત્રી, જેને અષાઢ કે ગાયત્રી કે શાકંભરી નવરાત્રી પણ કહેવાય છે, જે અષાઢ (જૂન-જુલાઇ) મહિનામાં શક્તિ (માતૃદેવી)ના નવ સ્વરૂપોને નવ દિવસોમાં સમર્પિત કરીને ઉજવવામાં આવે છે. ગુપ્ત નવરાત્રીને અષાઢ શુક્લ પક્ષ (ચંદ્રના વધવાના તબક્કા) દરમિયાન અનુસરવામાં આવે છે.
3. શરણ નવરાત્રી: આ ખુબ જ મહત્વની નવરાત્રી છે. તેને સામાન્ય રીતે મહા નવરાત્રી કહેવાય છે અને તેની ઉજવણી અશ્વિન મહિનામાં થાય છે. તેને શરદ નવરાત્રી પણ કહેવાય છે, કારણકે તેની ઉજવણી શરદ (શિયાળાની શરૂઆત, સપ્ટેમ્બર-ઓક્ટોબર)ના સમયે થાય છે માટે.
4. પોશ્ય નવરાત્રી: પોશ્ય નવરાત્રી પોશ (ડિસેમ્બર-જાન્યુઆરી) મહિનામાં શક્તિ (માતૃદેવીઓ)ના નવ સ્વરૂપોને નવ દિવસોમાં સમર્પિત કરવામાં આવ્યા છે. પોશ્ય નવરાત્રી પોશ શુક્લ પક્ષ (ચંદ્રના વધવાના તબક્કા) દરમિયાન કરવામાં આવે છે.
5. માઘ નવરાત્રી: માઘ નવરાત્રી,ને ગુપ્ત નવરાત્રી પણ કહેવાય છે, માઘ (જાન્યુઆરી-ફ્રેબ્રુઆરી) મહિનામાં શક્તિના નવ સ્વરૂપોને નવ દિવસોમાં સમર્પિત કરવામાં આવ્યા છે. માઘ નવરાત્રી માઘ શુક્લ પક્ષ (ચંદ્રના વધવાના તબક્કા) દરમિયાન કરાય છે.

-------------------
વસંત નવરાત્રી

વસંત ઋતુ (ઉનાળાની શરૂઆત) (માર્ચ-એપ્રિલ) દરમિયાન આ ઉત્સવની ઉજવણી થાય છે. તેને ચૈત્ર નવરાત્રી પણ કહેવાય છે, કારણકે કે ચંદ્રના ચૈત્ર માસમાં આ ઉત્સવ આવે છે.

વસંત નવરાત્રીની પાછળ તેની એક મૂળ વાર્તા રહેલી છે
કેટલાય સમય પહેલા, રાજા ધ્રુવસિંગ જ્યારે જંગલમાં શિકાર કરવા ગયા હતા ત્યારે એક સિંહે તેમને મારી નાખ્યા. રાજકુમાર સુદર્શનની તાજપોશીની તૈયારીઓ કરવામાં આવી રહી હતી. રાણી લીલાવતીના પિતા, ઉજૈનના રાજા યુદ્ધજીત અને રાણી મનોરમાના પિતા, કલિંગના રાજા વીરસેન કોસલાને પોત પોતાના પૌત્ર માટે સલામત રાખવા માટે આતુર હતા. તેઓએ એકબીજા સાથે લડાઇ કરી. આ યુદ્ધમાં રાજા વીરસેનાની મૃત્યુ થઇ. મનોરમા રાજકુમાર સુદર્શન અને એક નપુંસકથી સાથે જંગલમાં ભાગી ગઇ. તેઓ ઋષિ ભરદ્વાજના આશ્રમમાં શરણ લીધી. કોસલાની રાજધાની અયોધ્યા ખાતે, વિજેતા રાજા યુદ્ધજીતના પૌત્ર શત્રુજીતને તાજ પહેરાવવામાં આવ્યો. પછી તે મનોરમા અને તેના પુત્રની શોધમાં નીકળી પડ્યો. ઋષિએ કહ્યું કે જેમણે તેમની રક્ષાની માંગ કરી છે તેવા લોકોને તે નહીં આપે. આ સાંભળીને યુદ્ઘજીત ક્રોધે ભરાયો. તે ઋષિ પર હુમલો કરવા ઇચ્છતો હતો. પણ, તેના મંત્રીએ ઋષિના કથન અંગેની હકીકત કહી. યુદ્ધજીત તેની રાજધાનીમાં પાછો ફરે છે.
રાજકુમાર સુદર્શન પર ભાગ્ય મહેરબાન થયું. એક દિવસ એક સંન્યાસીનો પુત્ર આવ્યો અને તે નપુંસકને તેના સંસ્કૃત નામ કલીબાના નામે બોલાવ્યો. રાજકુમારે તેનો પહેલા શબ્દ કલી પકડી તેનું કલીમ તરીકે ઉચ્ચારણ કરવીની શરૂ કર્યું. આ શબ્દ એક શક્તિશાળી, પવિત્ર મંત્ર હતો. તે દેવીમાતાનો બીજ અક્ષર (મૂળ શબ્દ) છે. આ શબ્દનું વારંવાર ઉચ્ચારણ કરવાથી તેને દેવીમાતાની કૃપા અને મગજની શાંતિ પ્રાપ્ત થઇ. દેવી તેની સામે પ્રગટ થયા, અને તેમણે સુદર્શનને આર્શીવાદ સાથે એક પવિત્ર શસ્ત્ર અને એક અક્ષય્ય ભાથો આપ્યો. ઋષિના આશ્રમથી પસાર થતા બનારસના રાજાના એક જાસૂસે, જ્યારે કુલીન રાજકુમાર સુદર્શનને જોયો ત્યારે તેમણે બનારસના રાજાની પુત્રી સશીકલા માટે આ રાજકુમારની ભલામણ કરી.
રાજકુમારીના સ્વયંવર તૈયારી કરવામાં આવી. સશીકલાએ ત્યારે સુદર્શનને પસંદ કર્યો. યથાસમયે તેમના લગ્ન થયા. રાજા યુદ્ઘજીત, કે આ સમારોહમાં હાજર હતા તેમણે બનારસના રાજા સાથે યુદ્ધ કરવાની શરૂઆત કરી. દેવીએ સુદર્શન અને તેના સસરાની મદદ કરી. યુદ્ધજીતે તેણીનો ઉપહાસ ઉડાવ્યો, જેનાથી દેવીએ તે જ ક્ષણે યુદ્ધજીત અને તેના લશ્કરને રાખમાં ફેરવી દીધા.જેથી સુદર્શને તેની પત્ની અને સસરા સાથે દેવીની પ્રશંસા કરી. અને દેવી ખુબ જ ખુશ થઇ અને તેમણે આ લોકોને વસંત પંચમીના સમયે અન્ય હેતુ અને હવન સાથે તેણીની પૂજા કરવાનું કહ્યું. ત્યારબાદ તેણી અદ્રશ્ય થઇ ગઇ. રાજકુમાર સુદર્શન અને સશીકલા ઋષિ ભરદ્વાજના આશ્રમમાં પાછા ફર્યા. મહાન ઋષિએ તેમને આશીર્વાદ આપ્યા અને સુદર્શનને કોસલાના રાજા તરીકે તાજપોશી કરી. સુદર્શન અને સશીકલા અને બનારસના રાજા સર્વથા દેવી માતાના હુકમ મુજબ વસંત નવરાત્રીના સમયે ભવ્ય રીતે દેવીની પૂજા કરતા રહ્યા. સુદર્શનના વંશજો, જેમ કે શ્રી રામ અને લક્ષણ પણ શરણ નવરાત્રી દરમિયાન દેવીની પૂજા કરી હતી અને તેણીની મદદ અને આશીર્વાદથી તે સીતાને પાછી મેળવી શક્યા હતા.
----------------
શરદ નવરાત્રી

અશ્વયુજા/અશ્વીન મહિનાના તેજ અડધા ચંદ્રના દસમાં દિવસના અંતની પહેલા તેની શરૂઆત થાય છે.નવરાત્રી ઉત્સવની ઉજવણી સુદ પખવાડીયામાં અશ્વિન માસમાં, પ્રતીપાદ થી નવમી સુધી એમ કરવામાં આવે તેવું ધૌમ્ય-વકના કહેવામાં આવ્યું હતું. 2013ના વર્ષમાં નવરાત્રી 5 ઓક્ટોબર 2013 શરૂ થાય છે અને 13 ઓક્ટોબર 2013ના રોજ, 13 ઓક્ટોબર 2013ની વિજયાદશમીની ઉજવણી સાથે આ ઉત્સવનો અંત કરવામાં આવે છે.

-------------
શક્તિના સ્વરૂપો

નવરાત્રી દરમિયાન શક્તિના નવ સ્વરૂપોની પૂજા થાય છે. દેવીની પૂજા પ્રદેશની પરંપરાના પર આધારિત હોય છે.
દુર્ગા, જે અપ્રાપ્ય છે તે
ભદ્રકાલી
અંબા કે જગદંબા, વિશ્વમાતા
અન્નપૂર્ણા, જે અનાજ (અન્ન)ને મોટી સંખ્યામાં (પાત્ર: નો ઉપયોગ હેતુલક્ષી રીતે થયો છે) સંઘરીને રાખે છે તે.
સર્વમંગલા, જે બધાને (સર્વને) આનંદ (મંગલ) આપે છે તે.
ભૈરવી
ચંદ્રિકા કે ચંડી
લલિતા
ભવાની
મોકામ્બિકા
------------
કર્મકાંડો

નવરાત્રીના પહેલા દિવસ (પ્રતિપદા)ની શરૂઆત ચંદ્રમાલના અશ્વીનના તેજ પખવાડિયામાં થાય છે. ઓક્ટોબર મહિનાની શરૂઆતમાં દર વર્ષે નવ રાત્રીઓ માટે આ ઉત્સવની ઉજવણી થાય છે, જોકે ચંદ્ર આધારિત કેલેન્ડની મુજબ હોવાને લીધે આ ઉત્સવની તારીખોમાં એક દિવસનો વધારો કે ઘટાડો થઇ શકે છે.ભારતમાં નવરાત્રીની વિવિધ રીતે ઉજવણી કરવામાં આવે છે. ઉત્તર ભારતમાં, તમામ ત્રણ નવરાત્રીઓમાં નવ દિવસોના ઉપવાસ અને દેવી માતાના વિવિધ સ્વરૂપોની પૂજા સાથે આ ઉત્સવની ઉજવણી થાય છે. ચૈત્ર નવરાત્રીનો અંત રામ નવમીથી થાય છે અને શરદ નવરાત્રીનો અંત દુર્ગા પૂજા અને દશેરાથી થાય છે. ઉત્તરમાં ખાસ કરીને હિમાચલ પ્રદેશમાં કુલુનો દશેરા ખુબ જ પ્રખ્યાત છે.
પૂર્વ ભારતમાં શરદ નવરાત્રીના છેલ્લા ચાર દિવસોને પશ્ચિમ બંગાળના રાજ્યોમાં નાટકીય રીતે ઉજવવામા આવે છે, જે તેઓ દુર્ગા પૂજા કહે છે. આ રાજ્યમાં તે ઉત્સવને વર્ષનો સૌથી મોટો ઉત્સવ કહેવાય છે. દુર્ગા દેવીની સુંદર નક્શીકામ કરેલી અને સજાવેલી માણસના કદની માટીની મૂર્તિઓ કે જેમાં તે મહિસાસૂર રાક્ષસનું વધ કરતી દર્શાવી હોય તેવી મૂર્તિઓની ગોઠવણ મંદિરો અને અન્ય જગ્યાઓ પર કરવામાં આવે છે. આ મૂર્તિઓની પૂજા પાંચ દિવસ માટે કરવામાં આવે છે, અને પાંચમાં દિવસે તેને પાણીમાં પધરાવવામાં આવે છે. પશ્ચિમ ભારતમાં, ખાસ કરીને ગુજરાત રાજ્યમાં નવરાત્રીની ઉજવણી ત્યાંના જાણીતા ગરબા અને દાંડિયા રાસના નૃત્યથી થાય છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી, ગુજરાતમાં નવ દિવસોના આ નવરાત્રી ઉત્સવ માટે ગુજરાત સરકાર દ્વારા "નવરાત્રી ઉત્સવની ઉજવણી"ઓ કરવામાં આવે છે, ગુજરાત ભર અને વિદેશમાંથી પણ લોકો આ નવ દિવસના ઉત્સવોમાં ભાગ લેવા આવે છે. તે ભારતભર અને યુકે (UK) અને યુએસએ (USA)ની સાથે સાથ દુનિયાભરની ભારતીય સમુદાયોમાં લોકપ્રિય છે.
ગોવમાં, નવરાત્રી દરમિયાન જાત્રાની શરૂઆત થાય છે, આખા એન્ટ્રીઝ (ફોન્ડા)ને અતિશય સજાવવામાં આવે છે. સારશ્વત બ્રાહ્મણ મંદિરોને સુંદર રીતે સજાવવામાં આવે છે અને મૂર્તિઓને પૂજા માટે બહાર લાવવામાં આવે છે. મૂર્તિઓને કપડાં અને ફૂલોથી સુશોભિત કરવામાં આવે છે, તેમની પર ચંદનની પેસ્ટ, હળદર, કંકુ લગાવવામાં આવે છે. નવરાત્રી દરમિયાન ભક્તોને ખાસ દર્શન કરવા મળે છે અને મોટાભાગના ભક્તો કોલ પ્રસાદ માટે રાહ જોતા હોય છે, કારણકે આ પ્રસાદ ભગવાન અને દેવીને પણ આપવામાં આવતો હોવાથી તેનું ભક્તોમાં બહુ મહત્વ છે. દેવીઓની ઢાલની પૂજા ભક્તો કે પૂજારીઓ દ્વારા સતત ફૂલો ચઢાવીને કરવામાં આવે છે, આ ફૂલોને બદલવામાં નથી આવતા. ઉત્સવની છેલ્લી રાતે આ ફૂલોને ભક્તોમાં પ્રસાદ તરીકે વહેંચવામાં આવે છે. સારશ્વત બ્રાહ્મણની દશા મૈત્રિકાસ (ગોવાની દસ બહેનો)ની મૂર્તિને મંદિરમાંથી બહાર નીકાળીને તેમની પૂજા કરવામાં આવે છે - આ દેવીઓના નામ આ મુજબ છે, શાન્તાદુર્ગા, આર્યદુર્ગા, મહાલાસા, કાત્યાયાની, મહામાયા, કામાક્ષી, વિજયાદુર્ગા, ભૂમિકા, મહાલક્ષ્મી અને નવદુર્ગા. દક્ષિણ ભારતમાં, લોકો પગથિયા ગોઠવે છે અને તેની પર દેવી મૂતિઓ મૂકે છે. તેને ગોલુ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ગોલુની લાક્ષણિક છબીઓને તમિલનાડુની શૈલીમાં ભારતના મહારાષ્ટ્રના નવી મુંબઇના નેરુલના ઘરમાં બાજુની જગ્યામાં રજૂ કરવામાં આવે છે.
કેરળમાં, શરદ નવરાત્રીના છેલ્લા ત્રણ દિવસો એટલે કે અષ્ઠમી, નવમી અને વિજયાદશમીની ઉજવણી સરસ્વતી પૂજા તરીકે કરવામાં આવે છે જેમાં ચોપડીઓની પૂજા કરવામાં આવે છે. અષ્ઠમીના દિવસે તેઓ પોતાના ઘર, પરંપરાગત બાળવાડીઓ કે મંદિરમાં ચોપડીઓને મૂકી તેની પૂજા કરે છે. વિજયાદશમી ના દિવસે, સરસ્વતીની પૂજા બાદ ચોપડીઓને ઔપચારિક રીતે વાંચન અને લખાણ માટે બહાર કાઢવામાં આવે છે. વિજયા દશમી ને બાળકોના લખવા કે વાંચવા માટેની નવી શરૂઆત તરીકે શુભ માનવામાં આવે છે, તેને વિદ્યાઆરંભ પણ કહેવાય છે. કેરળમાં આ દિવસે દસ હજાર બાળકો શબ્દની દુનિયામાં દાખલ થાય છે. આંધ્ર પ્રદેશના તેલગાંના રાજ્યમાં, નવ દિવસોના આ સમયમાં બથુકામ્મા નામનો ઉત્સવ લોકો દ્વારા ઉજવવામાં આવે છે. તે એક નવરાત્રી ઉત્સવ જેવા જ હોય છે.નવરાત્રી ત્રણ દિવસોના ભાગોમાં વિભાજીત કરવામાં આવ્યા છે, જેથી દેવી કે દેવીઓના વિવિધ ભાવોની પ્રેમપૂર્વક પૂજા કરી શકાય.
----------------------
પ્રથમ ત્રણ દિવસો

દેવી એક પવિત્ર શક્તિ તરીકે અલગ થઇ જેથી આપણી તમામ અપવિત્રતાનો તે નાશ કરી શકે, જે દુર્ગા કે કાલી તરીકે ઓળખાય છે.

બીજા ત્રણ દિવસો

માતાની પ્રેમપૂર્વક પવિત્ર સંપત્તિ આપનાર લક્ષ્મી પણ છે, સંપત્તિની દેવી હોવાને કારણે તેમના ભક્તોને અખૂટ સંપત્તિ આપવા માટે તે સક્ષમ છે.

અંતિમ ત્રણ દિવસો

અંતિમ ત્રણ દિવસોને બુદ્ધિના દેવી સરસ્વતીની પૂજા માટે અર્પિત કરવામાં આવે છે. જીવનમાં તમામ સફળતા મેળવવા માટે, લોકો આ તમામ દેવી નારી સ્વરૂપોના આશીર્વાદ મેળવવા જરૂરી સમજે છે, અને માટે જ નવ રાત્રીની પૂજા કરવામાં આવે છે.
બંગાળમાં આઠમાં દિવસને પરંપરાગતરીતે દુર્ગાઅષ્ઠમી તરીકે ઉજવાય છે જે બંગાળનો મોટો તહેવાર છે.
દક્ષિણ ભારતના કેટલાક ભાગોમાં, 9માં દિવસે સરસ્વતી પૂજા કરવામાં આવે છે. દક્ષિણ ભારતમાં મહાનવરાત્રીના (નવ) દિવસે આયુધ પૂજા કરવામાં આવે છે, જેને બહું ઘૂમઘામથી ઉજવાય છે. શસ્ત્રો, ખેતીના સાધનો, તમામ પ્રકારના હથિયારો, મશીનો, સાધનસામગ્રી, વહાનોને સજાવવામાં આવે છે અને આ દિવસે દેવીની સાથે તેમની પણ પૂજા થાય છે. બીજા દિવસથી નવેસરથી કામને શરૂ કરવામાં આવે છે, ઉદાહરણ તરીકે 10માં દિવસને વિજયા દશમી તરીકે ઉજવાય છે. દક્ષિણ ભારતમાં અનેક શિક્ષકો/શાળાઓ બાળવાડીના બાળકોને આ દિવસથી ભણાવવાનું શરૂ કરે છે.
ઉત્તર ભારતમાં, વિજયા દશમીના દિવસે પાપ પર ભલાઇ (રામ)ની જીતની ઉજવણી કરવા માટે ઔપચારિક રીતે દશેરા દરમિયાન રામલીલા ભજવાય છે, જેના અંતમાં રાવણ, કુંભકરણ અને મેઘનાદના પૂતળાનું દહન કરવામાં આવે છે.
નવરાત્રી દરમિયાન કેટલાક દુર્ગામાતાના ભક્તો ઉપવાસ અને પ્રાર્થના કરે છે જેથી તેમના સ્વાસ્થય અને સમૃદ્ધિને દેવી તરફ રક્ષણ મળતું રહે. આ સમય આત્મનિરક્ષણ અને પવિત્રતાનો છે, કોઇ પણ નવું કાર્ય કરવા માટે પરંપરાગત રીતે નવરાત્રીનો આ સમય, એક માંગલિક અને ધાર્મિક સમય છે.
ધાર્મિક વ્રતના આ સમયે, એક માટલાને ઘરની પવિત્ર જગ્યાએ મૂકવામાં આવે છે, જેને ઘટાસ્થાપના પણ કહેવાય છે. નવ દિવસો માટે એક માટલામાં દીવો પ્રગટાવેલા રાખવામાં આવે છે. આ માટલાને વિશ્વના પ્રતીક તરીકે વ્યક્ત કરવામાં આવે છે. અંખડ દીવો એક માધ્યમ છે જેનાથી આપણે તેજસ્વી આદિશક્તિની પૂજા કરીએ છીએ, ઉ.દા તરીકે શ્રી દુર્ગાદેવી. નવરાત્રીના સમયે, વાતાવરણમાં શ્રી દુર્ગાદેવી સિદ્ધાંતો વધુ સક્રિય હોય છે.
ભારતીય સમાજોમાં નવરાત્રી મોટી સંખ્યામાં ઉજવાય છે. દેવી માતા 9 સ્વરૂપોમાં પ્રગટ થઇ અને એક એક દિવસે માટે એક સ્વરૂપની પૂજા કરવાનું કહેવામાં આવ્યું છે. દેવીના નવ સ્વરૂપો મહત્વપૂર્ણ રીતે વિવિધ લક્ષણો સાથે આપણા પર પ્રભાવ પાડે છે. દેવી મહાત્મ્ય અને અન્ય લખાણમાં સંબોધેલા દેવતાઓ જે રાક્ષસોને તાબે થયા હતા તેમની ટીકા કરવામાં આવે છે.
આઠમા કે નવમાં દિવસ દરમિયાન, કન્યા પૂજામાં, તરણી ન બની હોય તેવી છોકરીઓની પૂજા કરવામાં આવે છે.
----------------
http://www.onlinemandir.com/matarani/darshan.html
http://www.hinduismtoday.com/modules/smartsection/item.php?itemid=3073
welcome to our page don't' forget to like us.
https://www.facebook.com/MAHUVA364290
----------------
ગરબા

ગરબા મુખ્યતઃ ગુજરાત, ભારતના ખૂબ લોકપ્રિય ધાર્મિક લોકનૃત્યનો ઉત્સવ છે. ગરબા આસો માસની શુક્લ પક્ષની એકમથી નોમ સુધીની તિથિઓ દરમ્યાન ગવાય છે. આ રાત્રીઓ નવરાત્રી તરીકો જાણીતી છે. આ નૃત્ય દ્વારા દેવીની આરાધના કરવામાં આવે છે. આ ભારતના સૌથી જાણીતા તહેવારોમાંનો એક છે.
નૃત્ય ઉપરાંત નવરાત્રીમાં કાણાંવાળી મટકીમાં અંદર જ્યોત મુકીને બનાવાતા દીવાઓને પણ ગરબા કહે છે. નવરાત્રી દરમ્યાન માતાજીની સ્તુતિમાં ગવાતાં ગીતોને પણ ગરબા કહે છે.
----------
અર્થ અને ઇતિહાસ

ગરબો શબ્દનો મૂળ અર્થ થાય છે - કાણાવાળી મટકી કે જેમાં જ્યોત પ્રગટાવીને દીવા તરીકે માતાજીની પૂજામાં મુકવામાં આવે છે. ગરબો શબ્દ મૂળ સંસ્કૃત શબ્દ ગર્ભદીપ પરથી આવેલો છે. ભગવદ્‌ગોમંડળમાં ગરબો શબ્દનો અર્થ નીચે પ્રમાણે કરાયો છે.
’અંદર દીવો હોય એવો કાણાં કાણાંવાળો માટીનો કે ધાતુનો નાનો મોરિયો. દીવો ઠરી ન જાય અને તેનાં કિરણ ચારે બાજુ નીકળી શોભે તે માટે તેને ઘણાં કાણાં રાખવામાં આવ્યાં હોય છે. દેવીપ્રસાદન માટે નવરાત્રિમાં ઘરમાં પૂજાર્થે તે રાખવામાં આવે છે.’
’તાળીઓ પાડતાં દીવા કે માંડવીની આસપાસ ફરતાં ગાવું તે.’
’મોટી ગરબી; લહેકાવીને ગાવાનો એક રાગ; રાસડો.’[૧]
નાદ અને નર્તન આદિમાનવના આંતરિક આવેગ અને ઉર્મિઓની અભિવ્યક્તિ છે. ભય અને રક્ષાભાવમાંથી આદિમાનવ પૂજા કે ધર્મ તરફ વળ્યો ત્યારે એ ધર્મ કે રક્ષાભાવ એણે બલિદાન, નાદ અને નર્તન રૂપે જ વ્યક્ત કર્યો. ગરબો સર્વાંશે ધર્મનું પ્રતિક છે. ગરબા સાથે શક્તિની પૂજા, શક્તિનું મહાત્મ્ય જોડાયેલું છે. નવરાત્રીનો ગરબા ઉત્સવ એ શક્તિપૂજાનો જ ઉત્સવ છે.[૨]
’ગરબો’ શબ્દની વ્યુત્પતિ માટે આપણા વિદ્વાનો હજુ સુધી પૂરેપૂરા એકમત નથી પરંતુ दीपगर्भो घटः / दीपगर्भो / गभो / गरभो / गरबो (ગરબો) આ ક્રમે ગરબો શબ્દ વ્યુત્પન્ન થયો હોવાનું જણાય છે.[૩]
ગરબાને તાલરાસકનાં પ્રકાર તરીકે સ્વીકારતાં શ્રી ગોવર્ધન પંચાલ લખે છે કે, ’ઐતરૈય આરણ્યક પરંપરાના અનુસંધાનરૂપે તાલરાસક તાલ વગાડીને થતો કોઈ નર્તન પ્રકાર ઉષાના સમયમાં પ્રચલિત હોવાનું સમજાય છે. ઉષાનું લાસ્ય તાલરાસક કે ગરબા જેવો કોઈ પ્રકાર તો નહીં હોય ને ? ઈ.સ.ની ૧૩મી સદીના શારદાતનય રાસક ને લાસક પણ કહે છે ને એ રાસક કે લાસક લાસ્ય સાથે સામ્ય ધરાવે છે અથવા તો જો બન્ને સ્વીકારીએ તો ઉષાના લાસ્યને ગરબા જેવા નર્તન પ્રકાર સાથે જોડી શકાય, કારણ કે ઉપર કહેલી ઐતરૈય આરણ્યકની પ્રણાલિકા સ્ત્રીઓના તાલરાસક જેવા પ્રકારનો ઉલ્લેખ તો કરે છે. આમ જોતાં ગરબા જેવા કોઈ પ્રકારની નર્તન પ્રણાલિકા ગુજરાતમાં જ પ્રથમ ઉષા દ્વારા પ્રચારમાં આવી હોય એમ દેખાય છે.’[૪]
’ગરબો’ સંજ્ઞાની અર્થછાયાઓ ક્રમશઃ વિસ્તાર પામતી રહી. ’ગરબો લખાય’, ’ગરબો છપાય’, ’ગરબો ગવાય’, ’ગરબે ઘુમાય’, ’ગરબો ખરીદાય’ આવા બધા અર્થો ગરબા શબ્દમાં સમાયેલા છે. નવરાત્રીમાં છિદ્રવાળા માટીના ઘડામાં દીપ પ્રગટાવીને એની સ્થાપના કરીએ, એ ઘટ તે ’ગરબો’. આ ઘટને મધ્યમાં મૂકીને, એની આસપાસ સ્ત્રીઓ ગોળાકાર ઘૂમે તે નર્તન પ્રકાર પણ ’ગરબો’. પછી આ નર્તન સાથે ગવાતું ગીત પણ ’ગરબો’ સંજ્ઞા પામ્યું અને અંતે તો, મધ્યમાં ગરબાની સ્થાપના ના થઈ હોય તો પણ એ પ્રકારે વર્તુળાકાર થતું સામૂહિક નર્તન અને એની સાથે ગવાતું ગીત ’ગરબો’ તરીકે પ્રચાર પામ્યા.
-----------
પ્રકાર

ગરબો એ એક લોક સંસ્કૃતિ છે. ગામડાંમાં જ્યારે અનાજ પાકી જાય, ને આનંદના દિવસો આવે ત્યારે લોકો ભેગા થઇને દેવીદેવતાની સ્તુતિ કરીને આભાર વ્યક્ત કરતા હતા. આમાંથી એક લોકસંગીતનો પ્રકાર ઉભો થયો જેને ગરબો કહેવાયો. આનું આધુનિક સ્વરૂપ એટલે ગરબા નૃત્ય. જૂની પરંપરામાં રાસ, દાંડિયા રાસ, ગોફ, મટકી, ટીપ્પણી વગેરે પ્રકાર ઉભા થયા. જુદાજુદા પ્રદેશમાં જુદીજુદી રીતે ગરબા લેવાતા થયાં ને એમાં જુદા તાલ, અને પગલાં લેવાતાં થયાં. ગરબાનાં બે પ્રકાર છે.
(૧) પ્રાચીન ગરબો
(૨) અર્વાચીન ગરબો
------
પ્રાચીન ગરબો
લોકવાદન, લોકસંગીત અને લોકનર્તનમાંથી પ્રાચીન ગરબો પ્રગટે છે. આ નર્તનમાં સહિયારા સમાનવેગ, સમાન અંગભંગ, સમાનગતી, સમાનસ્ફૂર્તિ, હાથની તાળી અને હાથના હિલ્લોળની સાથે લયબદ્ધતા અને તાલબદ્ધતા હોવી જરૂરી છે. પ્રાચીન ગરબામાં ગીત, લય, સૂર અને તાલની મિલાવટ હોય છે. માત્ર તાલીઓના તાલ આપી સંગીતપૂર્વક પગના ઠેકા સાથે સ્ત્રીઓ-સ્ત્રીઓ, પુરુષો-પુરુષો કે સ્ત્રીઓ-પુરુષો ગોળાકારે સાથે ફરીને રાસ નર્તન કરે તેને તાલીરાસક કે મંડલરાસક કહેવાય છે. જે હલ્લીસકનૃત્તનો એક પ્રકાર છે. ’અભિનય દર્પણ’ ગ્રંથમાં જણાવ્યા પ્રમાણે પાર્વતીજીએ બાણાસુરની પુત્રી ઉષાને લાસ્ય શીખવ્યું, ઉષાએ દ્વારકાની ગોપીઓને શીખવ્યું અને દ્વારકાની ગોપીઓ એ સૌરાષ્ટ્રની સ્ત્રીઓને શીખવ્યું. આ રીતે પરંપરાગત રીતે લાસ્યનૃત્ય લોકજીવનમાં પ્રતિષ્ઠિત બન્યું. એક અનુમાન પ્રમાણે શ્રી કૃષ્ણના હલ્લીસકનૃત્તના પદગતિ અને હલનચલનમાં ઉષાએ હાથતાળીનું નર્તન ઉમેર્યું તેમજ પુરુષોને તેમાંથી દૂર કર્યા કારણ એકલી સ્ત્રીઓ હશે તો લાસ્ય સવિશેષ લલિત, લાવણ્યમય અને સૌદર્યયુક્ત પ્રસ્તુત થશે. તાલ, તાલી, ચપટી, લચક, ઠેસ, લાસ્ય અને વર્તુળાકાર તાલી રાસના મુખ્ય અંગો ગણી શકાય. [૬]
ગરબામાં એક તાલી, બે તાલી, ત્રણ તાલી અને તાલી સાથે ચપટીના ને સંઘોર્મિના અનેક પ્રકાર પ્રચલિત છે. તાલી, ચપટી અને પગની ઠેસના વિવિધ પ્રકારો તેને તાલ અને લય આપે છે એટલે વાદ્યની જરૂર રહેતી નથી (ન હોય તો પણ ચાલે). નર્તન ગોળાકારે પૂર્ણ હોય છે. બબ્બે, ચાર ચારની ગુંથણી કે અર્ધવર્તુળમાં રચાતાં રચાતાં ગોળાકાર થાય છે. આ લોકનર્તન ગોળાકારનું સ્વરૂપ જાળવી રાખતાં રાખતાં તેની પ્રવેશ અને પ્રસ્થાનની રચનાઓ અનેકવિધ તાલ, શબ્દો અને તેમાંથી ઊઠતા વિચારો દ્વારા સર્જતું રહે છે. આવું પ્રવેશ અને પ્રસ્થાનનું નાવિન્ય વિશ્વનાં લોકનર્તનમાં અનન્ય છે. પ્રાચીન ગરબામાં હાથતાળી નર્તન મુખ્ય છે. આ ઉપરાંત માથા પર એકથી વધુ બેડાં લઈ, ગરબી, માંડવડી, દીવા, દીવડી, દાંડિયા, મંજીરા વગેરે લઈ અને પણ વિવિધ અંગમરોડ અને ચાલવૈવિધ્ય સાથેનું નર્તન જોવા મળે છે.[૭] તાલીરાસમાં ગવાતા વૃંદગીતોમાં, ગરબે ઘૂમતી વખતે, એકનું એક ગીત પ્રથમ વિલંબિત પછી મધ્ય અને ત્યાર પછી દ્રુતલયમાં સામાન્ય રીતે લેવાય છે.
પ્રાચીન ગરબાનું વિષય વસ્તુ : પ્રાચીન લોકકૃતિ, લોકગીત અથવા દયારામ સુધીના કવિઓની કૃતિઓનો સમાવેશ પ્રાચીન ગરબામાં થાય છે. વિષયવસ્તુ વિશેષતઃ ભક્તિપ્રધાન હોય છે. શક્તિની આરાધના, શ્રી કૃષ્ણની લીલાઓ તેમજ લોકજીવનને સ્પર્શતા વિષયોના સાધારણ લોકસમુદાય સહજતાથી ગાઈ શકે તેવા ગેયતા પ્રધાન લોકઢાળના વૃંદગીતો જ હોય છે. મહાકાળી, અંબા, બહુચર, ચાચર, આશાપુરા વગેરે અસંખ્ય દેવીઓનું સ્મરણ કરીને ગરબો ગવાય છે.
ઈ.સ. ૧૭૨૧માં ભાણદાસજીએ રચેલી ગરબી;
"ગગનમંડળની ગાગરડી ગુણ ગરબી રે, તેણી રમિ ભવાની રાસ ગાઉં ગુણ ગરબી રે;" મળે છે.
અને ઈ.સ. ૧૭૮૦માં વલ્લભ મેવાડાએ રચેલો ગરબો;
"ગગનમંડળ કરી ગાગરીરે મા, સકલ શોભા ભરી રે મા." મળે છે.
આ પહેલાંનું, આ વિશેનું, અન્ય સાહિત્ય હજુ મળેલું નથી. વલ્લભ મેવાડો પ્રાચીન ગરબાઓના પર્યાયરૂપ ગણાય છે. તેના ગરબા (ગરબારૂપે લખાણ)નું કેન્દ્ર માતાની પ્રગટ ભક્તિ છે. "મા તું પાવાની પટરાણી.." એ તેનો અતિપ્રસિદ્ધ પ્રાચીન ગરબો છે. [૮]આ ઉપરાંત કડીના સાંકળેશ્વર, જુનાગઢના દીવાન રણછોડજી, શામળ, પ્રેમાનંદ, દયારામ, પ્રીતમ વગેરે સર્જકોએ ગુજરાતીમાં ગરબા અને ગરબીઓ આપ્યા છે.[૯] ગરબાની મધ્યકાલિન રચનાઓ સુધી ગરબામાં ભક્તિ કે ધાર્મિક ઓચ્છવોનું પ્રતિબિંબ જોવા મળે છે. પછી ધીમે ધીમે ધાર્મિક ગરબો સામાજિક થતો ગયો. લોકગીતો અને લોકસાહિત્ય તેમાં ભળતા ગયાં.
પ્રાચીન ગરબાનું ગીત-સંગીત : મુખ્યત્વે લોકસંગીત જેના તાલોમાં એકતાલ, દાદરા, દીપચંદી, કેરવા, ઘુમાળીને હીંચ વિશેષ લેવાય છે. ત્રણ-ચાર માત્રાના પણ લોકતાલો હોય છે. રાગોમાં સારંગ, ઝીંઝોટી, બાગેશ્રી, માંડ, કાફી, કાલીંગડા, દેશ, ગારા, ખમાજ વગેરેની છાયા હોય છે. રાગની સંપૂર્ણતા નહિવત્‌ હોય છે. આ પ્રકારના પ્રાચીન ગરબાને અનુરૂપ સાદા લોકતાલ, લોકરાગ, લોકઢાળ હોય છે. અને એવાં જ સાદા લોકવાદ્યો હોય છે.
-----------
અર્વાચીન ગરબો

પ્રાચીન કાળના શ્રીકૃષ્ણ અને રાધા-મયવન અને નપ્પિનઈ-નીડાની 
નૃત્ય ક્રિડામાંના ‘કુરાવઈ ફટ્ટુ’ માંથી આ નૃત્ય પ્રકાર ગુજરાત સુધી વિકસ્યો છે

ગરબી ગાન અને ગરબી નૃત્ય મૂળ કર્ણાટક માંથી ગુજરાતને મળ્યું છે. ગરબી શબ્દનું મૂળ કર્ણાટકી છે. પ્રાચીન કાળના શ્રીકૃષ્ણ અને રાધા-મયવન અને નપ્પિનઈ-નીડાની નૃત્ય ક્રિડામાંના ‘કુરાવઈ ફટ્ટુ’ માંથી આ નૃત્ય પ્રકાર ગુજરાત સુધી વિકસી આવ્યો છે. તામિળ ‘કુરવઈ’ શબ્દોનો ભારતીય ઉચ્ચાર ‘ગુરવી-ગરબી’ છે. ગુજરાતમાં ‘હીંચ’ અને ‘હમચી’ એમ બે પ્રકારના નૃત્ય છે. પુરુષો અને સ્ત્રીઓ સાથે મળીને જે પ્રકાર હાથની તાળીઓ સાથે નૃત્ત કરે છે તે ‘હીંચ’ અને માત્ર સ્ત્રીઓ નૃત્ત કરે તે ‘હમચી’ છે. 

‘હીંચ’ લેવી કહેવાય અને ‘હમચી’ ખુંદવી કહેવાય છે. નવરાત્રીમાં છિદ્રવાળા માટીના ઘડામાં દીપ પ્રગટાવીને જેની સ્થાપના કરીએ તે ઘડો ગરબો કહેવાય છે. એ દીવાવાળા ઘડાને મધ્યમાં મૂકી તેની ફરતે ગોળાકારે ધૂમે તે નર્તનપ્રકાર પણ ગરબો છે. આ નર્તન સાથે ગવાતું ગીત પણ ગરબા તરીકે ઓળખાયું. ધીરે ધીરે લોકો એ ભૂમિકાએ પહોંચ્યા કે મધ્યમાં ગરબાની સ્થાપના ન થઈ હોય છતાંયે આ વર્તુળાકારે થતું સામૂહિક નર્તન અને તેની સાથે ગવાતું ગીત ‘ગરબો’ તરીકે પ્રચલિત થયું. 

આધુનિક યુગમાં ન ગર્ભદીપ હોય, ન માતાનું સ્થાપન હોય, ન સાહિત્યિક ગીત રચના હોય, ન ગરબાને અનુરૂપ તાળી, ચપટી અને નર્તન હોય છતાંય ઘોંઘાટભર્યા સંગીતને સથવારે મનફાવે તેમ ઝુમતા રહેવુ એટલે ‘ગરબો’. સમયના વહેણની સાથે સ્વરૂપ બદલાતા આ ગરબો વહેંચાયો, વળી તેમાંય અનેક સ્વરૂપે પ્રગટ્યો. ગરબો ઉત્પત્તિથી અર્વાચીન ગરબા સુધીના સંદર્ભે ગરબાને મૂળ ત્રણ સ્વરૂપે આજ સુધી જાળવી શક્યા છે. પ્રાચીન ગરબા, અર્વાચીન ગરબા અને શેરી ગરબા.
----------
સાહિત્ય અને સંગીત

ગરબા એ ગુજરાતી સાહિત્ય અને સંગીતની અનોખી શૈલી છે. તે ગુજરાતી સંસ્કૃતી સાથે એટલો ગાઢ સંબંધ ધરાવે છે કે બીન-ગુજરાતીઓ (અને ક્યારેક ક્યારેક ગુજરાતીઓ પણ) ગુજરાતી સંગીતની વાત આવે એટલે ગરબા એવું અર્થઘટન આપોઆપ કરી લે છે. ગુજરાતભરમાં માતાજીના વિવિધ રૂપોની સ્તુતિમાં અનેક લોક-ગરબાઓ ગવાય છે. કેટલાયે કવિઓ અને સંગીતકારોએ આધુનિક ગરબાઓ પણ રચ્યા છે. આ અનેક કલાકારોમાં કવિ/સ્વરકાર અવિનાશ વ્યાસનું પ્રદાન વિશેષ છે.
------------
http://www.bhagvadgomandal.com/index.php?action=dictionary&sitem=%E0%AA%97%E0%AA%B0%E0%AA%AC%E0%AB%8B&type=1&page=0
--------------
Navratri (Hindi: नवरात्री Gujarati: નવરાત્રી ଓଡ଼ିଶା [oˑɽisaˑ]), Bengali: নৗরাতরী Assamese: নৱৰাত্রি Marathi: नवरात्री Punjabi: ਨਰਾਤੇ Kannada: ನವರಾತ್ರಿ Kashmiri: نَورات / नवरात Telugu: నవరాత్రీ Tamil: நவராத்திரி Malayalam: നവരാത്രി) is a festival dedicated to the worship of the Hindu deity Durga. The word Navaratri literally means nine nights in Sanskrit, nava meaning nine and ratri meaning nights.[2] During these nine nights and ten days, nine forms of Shakti/Devi are worshiped. The tenth day is commonly referred to as Vijayadashami or "Dussehra." Navratri is a very important and major festival in the western states of Gujarat, Maharashtra, and Karnataka during which the traditional dance of Gujarat called "Garba" is widely performed. This festival is celebrated with great zeal in North India as well, including Bihar, West Bengal, Madhya Pradesh, Odisha and the northern state of Punjab.

Significance
The beginning of spring and the beginning of autumn are considered to be important junctions of climatic and solar influences. These two periods are taken as sacred opportunities for the worship of the Divine Mother Durga. The dates of the festival are determined according to the lunar calendar.
Navarathri represents a celebration of the Goddess Amba, (the or Power). The Navarathri festival or "Nine Nights festival"
Worship of The Divine as Mother is a special characteristic of the Indian Culture. God is mostly referred as the Father of all creation or the Omnipotent ruler of Nature in other religions. Navaratri or Navadurga Parva happens to be the most auspicious and unique period of devotional sadhanas and worship of Shakti (the sublime, ultimate, absolute creative energy of the Divine conceptualized as the Mother Goddess-Durga, whose worship dates back to prehistoric times before the dawn of Vedic age.
A whole chapter in the tenth mandal of the holy Rigveda deals with the devotional sadhanas of Shakti. The "Devi Sukta" and "Usha Sukta" of the Rigveda and "Ratri Sukta" of the Samveda similarly sing paeans of praise of sadhanas of Shakti.
Before the beginning of the Mahabharat war, Lord Krishna had worshipped Durga - the Goddess of Shakti- for the victory of the Pandvas.
Lord Brahma is cited in the Markandey Purana as mentioning to Rishi Markandey that the first incarnation of Shakti was as Shailputri. Other incarnations of the Divine Mother are: Brahmcharñi, Chandraghanta, Kushmanda, Skandamata, Katyayani, Kalratri, Mahagauri and Siddhidatri in that order. These nine manifestations of Shakti, are worshipped as "Nava-Durga". The fifth chapter of the Rudra Sanhita of Shiva Purana also vividly describes the various Divine Emanations of Durga.
Since the Vedic Age of the Rishis, the devotional practices recommended during Navratri are primarily those of Gayatri Anushthana.
In the Vedic Age of the Indian Culture, the religious philosophy and devotional practices were focused towards true knowledge and ultimate realization of the supreme power of Gayatri (Bram Shakti). The Vedas were the basis of all streams of spirituality and science those days. Gayatri has been the source of the divine powers of the gods in the heavens and their angelic manifestations and incarnations. Gayatri sadhana was also paramount in the higher level spiritual endeavors of the yogis and tapaswis. Gayatri Mantra was the core-focus of daily practice of sandhya-vandan (meditation and devotional worship) for everyone. As guided by the rishis, specific sadhanas and upasanas of the Gayatri Mantra were sincerely practiced during the festival period of Navaratri by every aspirant of spiritual enlightenment.
----------
Traditions of Navratri

Navaratri is celebrated five times a year. They are Vasanta Navaratri, Ashadha Navaratri, the Sharad Navaratri, and the Paush/Magha Navaratri. Of these, the Sharad Navaratri of the month of Puratashi and the Vasanta Navaratri of the Vasanta kala are the most important.

2. Gupta Navaratri: Gupta Navaratri, also referred as Ashadha or Gayatri or Shakambhari Navaratri, is nine days dedicated to the nine forms of Shakti (Mother Goddess) in the month of Ashadha (June–July). Gupta Navaratri is observed during the Ashadha Shukla Paksha (waxing phase of moon).
3. Sharad Navaratri: This is the most important of the Navaratris. It is simply called Maha Navaratri (the Great Navratri) and is celebrated in the 'pratipada' (first day) of the bright fortnight of the lunar month of Ashvina. Also known as Sharad Navaratri, as it is celebrated during Sharad (beginning of winter, September–October).
4. Paush Navaratri: Paush Navaratri is nine days dedicated to the nine forms of Shakti (Mother Goddess) in the month of Paush (December–January). Paush Navaratri is observed during the Paush Shukla Paksha (waxing phase of moon).
5. Magha Navaratri: Magha Navaratri, also referred as Gupta Navaratri, is nine days dedicated to the nine forms of Shakti (Mother Goddess) in the month of Magha (January–February). Magha Navaratri is observed during the Magha Shukla Paksha (waxing phase of moon).
----------------------
Vasanta Navaratri
This is celebrated during Vasanta Rhitu (beginning of summer) (March- April). This is also known as Chaitra navarathri as it falls during the lunar month of Chaitra.
---------==----------------------------
The Story of Vasanta Navaratri

In days long gone by, King Dhruvasindhu was killed by a lion when he went out hunting. Preparations were made to crown the prince Sudarsana. But, King Yudhajit of Ujjain, the father of Queen Lilavati, and King Virasena of Kalinga, the father of Queen Manorama, were each desirous of securing the Kosala throne for their respective grandsons. They fought with each other. King Virasena was killed in the battle. Manorama fled to the forest with Prince Sudarsana and a eunuch. They took refuge in the hermitage of Rishi Bharadwaja.
The victor, King Yudhajit, thereupon crowned his grandson, Satrujit, at Ayodhya, the capital of Kosala. He then went out in search of Manorama and her son. The Rishi said that he would not give up those who had sought protection under him. Yudhajit became furious. He wanted to attack the Rishi. But, his minister told him about the truth of the Rishi’s statement. Yudhajit returned to his capital.
Fortune smiled on Prince Sudarsana. A hermit’s son came one day and called the eunuch by his Sanskrit name Kleeba. The prince caught the first syllable Kli and began to pronounce it as Kleem. This syllable happened to be a powerful, sacred Mantra. It is the Bija Akshara (root syllable) of the Divine Mother. The Prince obtained peace of mind and the Grace of the Divine Mother by the repeated utterance of this syllable. Devi appeared to him, blessed him and granted him divine weapons and an inexhaustible quiver.
The emissaries of the king of Benares passed through the Ashram of the Rishi and, when they saw the noble prince Sudarsana, they recommended him to Princess Sashikala, the daughter of the king of Benares.
The ceremony at which the princess was to choose her spouse was arranged. Sashikala at once chose Sudarsana. They were duly wedded. King Yudhajit, who had been present at the function, began to fight with the king of Benares. Devis helped Sudarsana and his father-in-law. Yudhajit mocked Her, upon which Devi promptly reduced Yudhajit and his army to ashes.
Thus Sudarsana, with his wife and his father-in-law, praised Devi. She was highly pleased and ordered them to worship her with havan and other means during the Vasanta Navarathri. Then she disappeared.
Prince Sudarsana and Sashikala returned to the Ashram of Rishi Bharadwaja. The great Rishi blessed them and crowned Sudarsana as the king of Kosala. Sudarsana and Sashikala and the king of Benares implicitly carried out the commands of the Divine Mother and performed worship in a splendid manner during the Vasanta Navarathri.
Sudarsana’s descendants Sri Rama and Lakshmana also performed worship of Devi during the Sharad Navarathri and were blessed with Her assistance in the recovery of Sita.

------------------
Sharad Navaratri

Commences on the first and ends on the tenth day of the bright half of the lunar month Aswayuja/Asvina.
According to the Krittibas Ramayana, Rama invoked the goddess Durga in his epic battle against Ravana. Although Goddess Durga was traditionally worshipped in the late spring, due to contingencies of battle, Lord Rama had to invoke her in the form of astam (eighth) Mahavidya (Maa Bagla) in the autumn and thus is known as akaal bodhan (invoking out of scheduled time). This autumnal ritual was different from the conventional Durga Puja, which is usually celebrated in the springtime. So, this Puja is also known as 'akal-bodhan' or out-of-season ('akal') worship ('bodhan'). This Rama's date for the Navratra puja has now gained ascendancy and culminates with Dusherra in North India on the following day.
------------
Forms of Shakti

Main article: Navadurga
Nine forms of Shakti are worshipped during the Navaratris. The Devis worshipped depend on the tradition of the region.
Durga
Bhadrakali
Amba or Jagadamba, Mother of the universe
Annapoorna devi, The one who bestows grains (anna) in plenty (purna: used as subjective)
Sarvamangala, The one who gives joy (mangal) to all (sarva)
Bhairavi
Chandika or Chandi
Lalita
Bhavani
Mookambika
--------------
Rituals

The Navaratri commences on the first day (pratipada) of the bright fortnight of the lunar month of Ashvin. The festival is celebrated for nine nights once every year during the beginning of October, although as the dates of the festival are determined according to the lunar calendar, the festival may be held for a day more or a day less.
Navaratri is celebrated in different ways throughout India. In North India, all three Navaratris are celebrated with much fervor by fasting on all nine days and worshiping the Mother Goddess in her different forms. The Chaitra Navratri culminates in Ram Navami and the Sharad Navaratri culminates in Durga Puja and Dussehra. The Dussehra of Kullu in Himachal Pradesh is particularly famous in the North. Navratri festival in Gujarat is one of the main festivals. Garba is dance which people use to dance after the Durga Pooja with the groups and live orchestra or devotional songs.
The last four days of Sharad Navaratri take on a particularly dramatic form in the state of West Bengal in East India where they are celebrated as Durga Puja.[3] This is the biggest festival of the year in this state. Exquisitely crafted and decorated life-size clay idols of the Goddess Durga depicting her slaying the demon Mahishasura are set up in temples and other places. These idols are then worshiped for five days and immersed in the river on the fifth day.
In Western India, particularly in the state of Gujarat and Mumbai, Navratri is celebrated with the famous Garba and Dandiya-Raas dance. Since the past few years, the Government of Gujarat has been organising the "Navratri Festival Celebrations" on a regular basis for the nine days of Navratri Festival in Gujarat. People from all over Gujarat and even abroad come to participate in the nine days celebrations. It is also popular throughout India and among Indian communities around the world including the UK, Canada,Malaysia,Singapore and USA.
In the temples of Goa,on the first day of the seventh month of the Hindu calendar Ashwin, in some temples, a copper pitcher is installed surrounded by clay in which nine varieties of food grains are sown inside the sanctum sanctuary of the temple.All the nine nights are celebrated by presenting devotional songs, and through religious discourses. Later in the night the idol of the goddess is put in a specially-decorated colourful swing and for nine nights, this swing is being swung to the tune of temple music (called as ranavadya) by devotees who throng in large numbers to participate in the festival. [4]
In South India, people set up steps and place idols on them. This is known as golu. Photos of typical golu displayed in Tamil Nadu style can be found here.
In Karnataka, Ayudha Puja, the ninth day of Mysore Dasara, is celebrated with the worship of implements used in daily life such as computers, books, vehicles, or kitchen tools. The effort to see the divine in the tools and objects one uses in daily life is central to this celebration, so it includes all tools that help one earn one's livelihood. Knowledge workers go for books, pen or computers, farmers go for the plough and other agricultural tools, machinery for industrialists and cars/buses/trucks for the transportation workers—all are decorated with flowers and worshiped on this day invoking God's blessing for success in coming years. It is believed that any new venture such as starting of business or purchasing of new household items on this day is bound to bring success and prosperity.
Mysore is well known for the festivities that take place during the period of Dasara, the state festival of Karnataka. The Dasara festivities, which are celebrated over a ten-day period, were first introduced by King Raja Wodeyar I in 1610.[5] On the ninth day of Dasara, called Mahanavami, the royal sword is worshipped and is taken on a procession of decorated elephants, camels and horses.[5] On the tenth day, called Vijayadashami, the traditional Dasara procession (locally known as Jumboo Savari) is held on the streets of Mysore. An image of the Goddess Chamundeshwari is placed on a golden howdah on the back of a decorated elephant and taken on a procession, accompanied by tableaux, dance groups, music bands, decorated elephants, horses and camels.[5] The procession starts from the Mysore Palace and culminates at a place called Bannimantapa, where the banni tree (Prosopis spicigera) is worshipped.[5] The Dasara festivities culminate on the night of Vijayadashami with a torchlight parade, known locally as Panjina Kavayatthu.[5]
In Kerala, three days: Ashtami, Navami, and Vijaya Dashami of Sharad Navarathri are celebrated as Sarasvati Puja in which books are worshiped. The books are placed for Puja on the Ashtami day in own houses, traditional nursery schools, or in temples. On Vijaya Dashami day, the books are ceremoniously taken out for reading and writing after worshiping Sarasvati. Vijaya Dashami day is considered auspicious for initiating the children into writing and reading, which is called Vidyarambham. Tens of thousands of children are initiated into the world of letters on this day in Kerala.
In Telangana region of Andhra Pradesh, people celebrate Bathukamma festival over a period of nine days. It is a kind of navratri celebration.
Navratri is divided into sets of three days to adore three different aspects of the supreme goddess or goddesses.
-----------
First three days
The goddess is separated a spiritual force called Durga also known as Kali in order to destroy all our evil and grant boons.

Second three days
The Mother is adored as a giver of spiritual wealth, Lakshmi, who is considered to have the power of bestowing on her devotees inexhaustible wealth, as she is the goddess of wealth.

Final three days
The final set of three days is spent in worshiping the goddess of wisdom, Saraswati. In order to have all-round success in life, believers seek the blessings of all three aspects of the divine femininity, hence the nine nights of worship.
Eighth day is traditionally Durgashtami which is big in Bengal and Bihar
In some parts of South India, Saraswati puja is performed on the 9th day. Ayudha Puja is conducted in many parts of South India on the Mahanavami (Ninth) day with much fanfare. Weapons, agricultural implements, all kinds of tools, equipments, machinery and automobiles are decorated and worshipped on this day along with the worship of Goddess. The work starts afresh from the next day, i.e. the 10th day which is celebrated as 'Vijaya Dashami'. Many teachers/Schools in south India start teaching Kindergarten children from that day onwards.
In North India, as the culmination of the Ramlila which is enacted ceremoniously during Dussehra, the effigies of Ravana, Kumbhakarna, and Meghanada are burnt to celebrate the victory of good (Rama) over evil forces on the 'Vijaya Dashami' day.
During Navratri, some devotees of Durga observe a fast and prayers are offered for the protection of health and prosperity. Devotees avoid meat, alcoholic drinks, grains, wheat and onion during this fast. Grains are usually avoided since it is believed that during the period of Navratri and seasonal change, grains attract and absorb lots of negative energies[6] from the surrounding and therefore there is a need to avoid eating anything which are produced from grains for the purification of Navratri to be successful. Navratri is also a period of introspection and purification, and is traditionally an auspicious and religious time for starting new ventures.
During this vowed religious observance, a pot is installed (ghatasthapana) at a sanctified place at home. A lamp is kept lit in the pot for nine days. The pot symbolises the universe. The uninterrupted lit lamp is the medium through which we worship the effulgent Adishakti, i.e. Sree Durgadevi. During Navratri, the principle of Sree Durgadevi is more active in the atmosphere.
Navratri is celebrated in a large number of Indian communities. The mother goddess is said to appear in 9 forms, and each one is worshiped for a day. These nine forms signify various traits that the goddess influences us with. The Devi Mahatmya and other texts invoking the Goddess who vanquished demons are cited.
During the eight or ninth day, Kanya Poojan, pre-pubescent girls are ceremonially worshipped.
----------------------
welcome to our page don't' forget to like us.
https://www.facebook.com/MAHUVA364290
-------------------------------------------------------
નવરાત્રિ આવે એટલે સમગ્ર વાતાવરણ આસ્થા અને શ્રધ્ધાના રંગમાં રંગાય જાય છે. ચારે તરફ એક અનોખો ભક્તિભાવ જોવા મળે છે. ઘટસ્થાપના, દેવી સ્તુતિ, મધુર ઘંટડીઓના રણકાર, દીવા-બત્તી- ધૂપની સુગંધ, આ નવ દિવસ સુધી ચાલતા આ સાધના ઉત્સવ નવરાત્રિનું જ એક ચિત્ર છે. આપણી સંસ્કૃતિમાં નવરાત્રિના તહેવારનું એક વિશેષ મહત્ત્વ છે. નવરાત્રિનો તહેવાર વર્ષમાં બે વખત આવે છે.

નવરાત્રિમાં ઈશ્વર પ્રત્યેની ભક્તિ અને અઘ્યાત્મનો સંગમ થતો જોવા મળે છે. આસો મહિનામાં આવતી આ નવરાત્રિમાં નવ દિવસ ગરબા અને રાસ રચાય છે. આ ઉપરાંત રામલીલા, રામાયણ, ભાગવત પાઠ, જેવા ધાર્મિક અનુષ્ઠાનો થાય છે. અને તેથી જ તો નવરાત્રિ દરમિયાન દરેક વ્યકિત એક નવા ઉત્સાહ અને ઉમંગથી ભરેલો જોવા મળે છે.

નવરાત્રિ ઉપાસના અને આરાધનાનુ પર્વ છે. આ દિવસોમા દરમિયાન ભક્તો માતાના આરાધનામાં લીન થઈ જાય છે. આ તહેવાર દરમિયાન ભક્તો શાંતિ અને સુખ પ્રાપ્તિ માટે વ્રત અને ઉપવાસ રાખે છે. 

નવરાત્રિ પર્વ પર જો માતાની ઉપાસના કરવામાં આવે તો પરમ આનંદ મળે છે. આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈ પણ કાર્ય જે બધા એકત્ર થઈને કરીએ તો સમાજની એકતા મજબૂત થાય છે. સમાજ સંગઠિત થાય તો રાષ્ટ્રીય એકતા પણ મજબૂત થાય. તેથી માતાની ઉપાસના સામૂહિક રૂપે કરવાથી આનંદ મળે છે. 

નવરાત્રિમાં જેટલુ મહત્વ માતાના જુદા જુદા સ્વરૂપોની આરાધનાનુ છે તેટલુ જ મહત્વ માતાની આરાધના દરમિયાન રાખવામાં આવતા વ્રત અને ઉપવાસનુ પણ છે. ઈશ્વરની પ્રાપ્તિ ત્યારે જ શક્ય બને છે જ્યારે બંને બાબતોની પ્રક્રિયાઓનુ પાલન નિયમ અનુસાર કરવામાં આવે. 

નવરાત્રિમાં ઉપવાસ દરેક લોકો પોતાની ભક્તિ, શક્તિ મુજબ કરે છે. કોઈ એક ટાઈમ જમીને તો કોઈ ફળાહાર કરીને આ વ્રત રાખે છે. જો તમે ગરબા રમવા પણ જતા હોય તો તમારે એક ટંક જમીને ઉપવાસ કરવો વધુ યોગ્ય રહેશે. 

નવરાત્રિના દિવસો અગાઉ ઘરતી પર ઘણી આફતો આવતી હોય છે. વરસાદને કારણે ચેપી રોગ ફાટી નીકળે, અથવા તો મોંધવારી વધે, કોઈ જગ્યાએ અતિવૃષ્ટિ થાય તો કોઈ જગ્યાએ અનાવૃષ્ટિ. આ કુદરતી આફતો શ્રાવણ-ભાદરવો અને આસો મહિના દરમિયાન વધુ જોવા મળે છે. તેથી આ તમામ તકલીફોને દૂર કરવા માટે નવ દિવસ સુધી વ્રત ઉપાસના કરવામાં આવે છે. 

સર્વ ભવન્તુ સુખિન:, સર્વે સન્તુ નિરામયા: સર્વે ભદ્રાણિ પશ્યન્તુ, મા કિશ્ચદ્દ દુ:ખ ભાગ્યવેત્.

જેનો મતલબ છે નવરાત્રિના નવ દિવસ મનમાં ખરાબ વિચારો, છળ-કપટ, ઈર્ષા છોડીને આપણે નવ દિવસ સુધી માનવ કલ્યાણના કામો કરીએ. 

આ વ્રતને ઉજવવા પાછળનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર માતાની શક્તિ પામવાનો છે. જે લોકો નવરાત્રિમાં વ્રત કરે છે તેને અન્ય ઉપવાસો કરતા વધુ ફળ મળે છે. નવરાત્રિ એક પ્રકૃતિની ઋતુનો કાળ છે. આ ઋતુ જીવ, પ્રાણી અને મનુષ્ય માટે કષ્ટદાયક હોય છે. આ દિવસો દરમિયાન જો આધ્યાત્મિક બીજ રોપવામાં આવે તો એ જ રીતનુ ફળ આપણને મળે છે. 

જો નવરાત્રિના પ્રથમ દિવસે એટલેકે પડવાના દિવસે હસ્ત નક્ષત્ર હોય તો તે દિવસે વિધિપૂર્વક કરેલુ દેવીપૂજન ઈચ્છિત ફળ આપે છે. પ્રથમ દિવસના ઉપવાસ દરમિયાન નવ દિવસના ઉપવાસનો સંકલ્પ લેવો અને માતાને પ્રાર્થના કરવી - હે માતા, હુ મારી શક્તિ અને ભક્તિ મુજબ ઉપવાસ કરીશ, જો કોઈ ભૂલ થઈ જાય તો તારી સંતાન સમજીને માફ કરી દેજો.
:કલ્યાણી દેશમુખ:
--------------
અડીખમ છે અર્વાચીન ગરબા
પ્રાચીન કાળના શ્રીકૃષ્ણ અને રાધા-મયવન અને નપ્પિનઈ-નીડાની 
નૃત્ય ક્રિડામાંના ‘કુરાવઈ ફટ્ટુ’ માંથી આ નૃત્ય પ્રકાર ગુજરાત સુધી વિકસ્યો છે

ગરબી ગાન અને ગરબી નૃત્ય મૂળ કર્ણાટક માંથી ગુજરાતને મળ્યું છે. ગરબી શબ્દનું મૂળ કર્ણાટકી છે. પ્રાચીન કાળના શ્રીકૃષ્ણ અને રાધા-મયવન અને નપ્પિનઈ-નીડાની નૃત્ય ક્રિડામાંના ‘કુરાવઈ ફટ્ટુ’ માંથી આ નૃત્ય પ્રકાર ગુજરાત સુધી વિકસી આવ્યો છે. તામિળ ‘કુરવઈ’ શબ્દોનો ભારતીય ઉચ્ચાર ‘ગુરવી-ગરબી’ છે. ગુજરાતમાં ‘હીંચ’ અને ‘હમચી’ એમ બે પ્રકારના નૃત્ય છે. પુરુષો અને સ્ત્રીઓ સાથે મળીને જે પ્રકાર હાથની તાળીઓ સાથે નૃત્ત કરે છે તે ‘હીંચ’ અને માત્ર સ્ત્રીઓ નૃત્ત કરે તે ‘હમચી’ છે. 

‘હીંચ’ લેવી કહેવાય અને ‘હમચી’ ખુંદવી કહેવાય છે. નવરાત્રીમાં છિદ્રવાળા માટીના ઘડામાં દીપ પ્રગટાવીને જેની સ્થાપના કરીએ તે ઘડો ગરબો કહેવાય છે. એ દીવાવાળા ઘડાને મધ્યમાં મૂકી તેની ફરતે ગોળાકારે ધૂમે તે નર્તનપ્રકાર પણ ગરબો છે. આ નર્તન સાથે ગવાતું ગીત પણ ગરબા તરીકે ઓળખાયું. ધીરે ધીરે લોકો એ ભૂમિકાએ પહોંચ્યા કે મધ્યમાં ગરબાની સ્થાપના ન થઈ હોય છતાંયે આ વર્તુળાકારે થતું સામૂહિક નર્તન અને તેની સાથે ગવાતું ગીત ‘ગરબો’ તરીકે પ્રચલિત થયું. 

આધુનિક યુગમાં ન ગર્ભદીપ હોય, ન માતાનું સ્થાપન હોય, ન સાહિત્યિક ગીત રચના હોય, ન ગરબાને અનુરૂપ તાળી, ચપટી અને નર્તન હોય છતાંય ઘોંઘાટભર્યા સંગીતને સથવારે મનફાવે તેમ ઝુમતા રહેવુ એટલે ‘ગરબો’. સમયના વહેણની સાથે સ્વરૂપ બદલાતા આ ગરબો વહેંચાયો, વળી તેમાંય અનેક સ્વરૂપે પ્રગટ્યો. ગરબો ઉત્પત્તિથી અર્વાચીન ગરબા સુધીના સંદર્ભે ગરબાને મૂળ ત્રણ સ્વરૂપે આજ સુધી જાળવી શક્યા છે. પ્રાચીન ગરબા, અર્વાચીન ગરબા અને શેરી ગરબા.

-----------------
રંગતાળી રંગતાળી
રંગતાળી રંગતાળી રંગતાળી રે રંગમાં રંગતાળી
રંગતાળી રંગતાળી રંગતાળી રે રંગમાં રંગતાળી
રંગતાળી રંગતાળી રંગતાળી રે રંગમાં રંગતાળી
મા ગબ્બરના ગોખવાળી રે રંગમાં રંગતાળી
મા ચાચડના ચોકવાળી રે રંગમાં રંગતાળી
મા મોતીઓના હારવાળી રે રંગમાં રંગતાળી
મા ઘીના દીવડાવાળી રે રંગમાં રંગતાળી
મા ચુંવાળના ચોકવાળી રે રંગમાં રંગતાળી
મા અંબે આરાસુરવાળી રે રંગમાં રંગતાળી
મા કાળી તે પાવાવાળી રે રંગમાં રંગતાળી
મા કલકત્તામાં દિસે કાળી રે રંગમાં રંગતાળી
મા અમદાવાદે ભદ્રકાળી રે રંગમાં રંગતાળી
મા દૈત્યોને મારવાવાળી રે રંગમાં રંગતાળી
મા ભક્તોને મન વહાલી રે રંગમાં રંગતાળી
માએ કનકનો ગરબો લીધો રે રંગમાં રંગતાળી
તેમાં રત્નનો દીવડો કીધો રે રંગમાં રંગતાળી
માંહી બત્રીસ બત્રીસ જાળી રે રંગમાં રંગતાળી
માંહી નાના તે વિધની ભાત રે રંગમાં રંગતાળી
માએ શણગાર સજ્યા સોળે રે રંગમાં રંગતાળી
મા ફરે રે કંકુડાં ઘોળી રે રંગમાં રંગતાળી
માને નાકે શોભે સોનાની વાળી રે રંગમાં રંગતાળી
ક્યાંય મળતી નથી જોડ તેની રે રંગમાં રંગતાળી
માની ઓઢણીમાં વિવિધ ભાત્યું રે રંગમાં રંગતાળી
ભટ્ટ વલ્લભને જોયાની ખાંત્યુ રે રંગમાં રંગતાળી
રંગતાળી રંગતાળી રંગતાળી રે રંગમાં રંગતાળી
--------------------------------------

યા દેવી સર્વ ભૂતેષુ માતૃ રૂપેણ સંસ્થિતા

નમસ્તસ્યૈ, નમસ્તસ્યૈ, નમસ્તસ્યૈ નમો નમ:


ઉત્સવો ઉજવવાની પરંપરા માનવ સંસ્કૃતિથી ચાલી આવે છે. આજની ભાગદોડવાળી જીવન શૈલી માટે તો ઉત્સવો મનાવવા ખૂબજ જરૂરી છે. ઉત્સવોથી માનવ જીવનમાં નવી શક્તિનો સંચાર થાય છે. હિન્દુ સંસ્કૃતિના તહેવારોમાં અનેક વિવિધતા જોવા મળે છે. એમાંય નવરાત્રિ જેવા તહેવારની તો વાત જ નિરાળી છે. જગતમાતા મા અંબાની આરાધનાના પર્વ નવરાત્રિમાં શક્તિ, ભક્તિ અને મસ્તીનો અનોખો સંગમ જોવા મળે છે.

દુર્ગા સપ્તશસિનો ચોથો અધ્યાય કે જે શક્રાદ સ્તુતિ તરીકે ઓળખાય છે. નવરાત્રિમાં હવન અષ્ટમીએ બીડુ હોમતાં બોલાતી આ શક્રાદ સ્તુતિમાં જગત માતા જગદંબા અને નવરાત્રિ પૂજા અર્ચનાનો મહિમા રજુ કરાયો છે. નવરાત્રિમાં મા અંબાના વિવિધ સ્ત્રોતોનું ગાન દુ:ખ દારિદ્ર, શોક-ભય સહિત તમામ સંકટોમાંથી બહાર કાઢનાર તથા વધુ ફળદાયી છે. 

નવરાત્રિમાં નવ દિવસોમાં મા અંબાને શરણે જઇ શક્તિરૂપી મા અંબાની સ્તુતિ કરવાથી જીવન ધન્ય થાય છે. શક્તિની આરાધના કરવા માટે વિવિધ સ્ત્રોત છે જેમાં ભગવત્યષ્ટક, ભવાન્યષ્ટક, આનંદલહરી, ભવાની સ્ત્રોત, શક્રાદય સ્તુતિ, ભગવતી પુશ્પાંજલિ, રાજરાજેશ્વરી, સ્ત્રોત તથા દેવ્યાપરાધ ક્ષમાપન સ્ત્રોત મુખ્ય છે. 

નવરાત્રિમાં શકિત ઉપાસના અને દુર્ગા પૂજાનું સવિશેષ મહત્વ છે. નવ દિવસ ચાલનાર આ શક્તિ પૂજામાં મા અંબાના વિવિધ નવ રૂપની આરાધના કરવામાં આવે છે. પ્રથમ દિવસની આરાધના શૈલપુત્રીના રૂપમાં કરવામાં આવે છે. બીજા દિવસે બ્રહ્માચારીણા, ત્રીજા દિવસે ચન્દ્રઘંટા, ચોથા દિવસે કૃષ્માંડા, પાંચમા દિવસે સ્કન્દમાતા, છઠ્ઠા દિવસે કાત્યાયની, સાતમા દિવસે કાલરાત્રિ, આઠમા દિવસે મહાગૌરી અને નવમા દિવસે સિધ્ધિદાત્રીની રૂપમાં મા શક્તિની પૂજા અર્ચના કરવામાં આવે છે. 

નવરાત્રીમાં મહાલક્ષ્મી અને મા સરસ્વતિની આરાધના પણ કરવામાં આવે છે. જેમાં ગાયત્રી ઉપાસનાનું પણ વધુ મહત્વ છે. એવું કહેવાય છે કે 24 અક્ષરવાળા ગાયત્રી મંત્રની 27 માળા કરવામાં આવે તો એક અનુષ્ઠાન પુરૂ થયું ગણાય છે. 

શક્તિ, ભક્તિ સાથે આ પર્વ મસ્તીનું પણ છે. મોડી રાત સુધી રાસ, ગરબાની રમઝટ જામે છે. જેમાં યુવા ખેલૈયાઓને મોજ પડે છે. આધુનિક કી બોર્ડના તાલે હાઇ ફ્રિકવન્સીના સ્પીકરોથી રમાતા ગરબામાં યુવક-યુવતીઓ મસ્તીથી ઝુમી ઉઠે છે ત્યારે આ પવિત્ર પર્વની ગરિમા જાળવવી આપણા સૌ કોઇની ફરજ થઇ પડે છે. મસ્તીમાં આપણે એટલા બધા સ્વચ્છંદ ના બનીએ કે શક્તિ, ભક્તિના આ પર્વને ઝાંખપ લાગે..
-------------------
માત ભવાની દુર્ગે સબ દુ:ખહારિની 
નામ સુમર મન જય ભવાની, જય ભવાની, 
મહિષાસુર મર્દિની, ત્રિશૂલ ધારિણી, 
જગ જીવ સુખદાયિની....

માં શક્તિની ઉપાસનાના ગરબા, શેરી, પોળ, આંગણું અને મહોલ્લામાં ગવાતા અન્ય સામાજિક અને ધાર્મિક ગરબા, દક્ષિણ ગુજરાતના નાગરજ્ઞાતિમાં ગવાતા શાસ્ત્રીય રાગ આધારિત ગરબા, નરસિંહ, મીરા, દયારામ, શામળ, ભટ્ટ મેવાડા, વલ્લભ ભટ્ટના ગરબા, સૌરાષ્ટ્રમાં ગવાતા લોકગીતોના સ્વરૂપે ગરબા, ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં ગવાતા તળપદી ભાષાના ગરબા, પ્રાચીન પરંપરાની જાળવણી અર્થે સ્પર્ધામાં રંગમંચ પરથી પૂર્ણ તૈયારીપૂર્વક રજુ થતાં પ્રાચીન ગરબા, રાષ્ટ્રીય ભાવનાના ગરબા વગેરેનો પ્રાચીન ગરબામાં સમાવેશ થાય છે, જ્યારે રંગમંચના સંવર્ધિત ગરબા, પ્રાદેશિક વિશિષ્ટતા, નવીનતા, લોકપ્રિયતા, ગરબાનું વ્યવસાયિકરણ, મંડળીઓ દ્વારા, પ્રકાશ, માઈક, વાજિંત્ર, વસ્ત્ર પરિધાનનું પ્રાધન્ય, રેડિયો, દૂરદર્શનના ગરબાનો અર્વાચિન ગરબામાં સમાવેશ થાય છે. 
---------------
આકાશમાંથી ઊતર્યા રે, ભોળી ભવાની મા.
ઊતર્યા એવા નોતર્યા રે, ભોળી ભવાની મા.

ઊતર્યા ભાઈને ઓરડે રે, ભોળી ભવાની મા.
બેઠાં ઊંચા બારણે રે, ભોળી ભવાની મા.

ખીર ખાંડ ને રોટલી રે, ભોળી ભવાની મા.
મીઠી મજાની પુરણ પોળી રે, ભોળી ભવાની મા.

ઉપર પાપડનો કટકો રે, ભોળી ભવાની મા.
એવો વહુનો લટકો રે, ભોળી ભવાની મા.

ચોખલિયા ખાંડીને થાકી રે, ભોળી ભવાની મા.
કેડ વળીને થઈ ગઈ વાંકી રે, ભોળી ભવાની મા.

જેવા મેંણા ભાઈ ઘેર ભાંગ્યા રે, ભોળી ભવાની મા.
તેવા મેણાં સહુના ભાંગજો રે, ભોળી ભવાની મા.

જેવો પુત્તર ભાઈ ઘેર દીધો રે, ભોળી ભવાની મા.
તેવો પુત્તર સહુને દેજો રે, ભોળી ભવાની મા.
----------------------
માતાનું પ્રથમ રૂપ શૈલપુત્રી
નવરાત્રિનાં પ્રથમ દિવસે નવદુર્ગાનું ‘‘શૈલ પુત્રી’’ રૂપની પૂજા-આરાધના થાય છે. શૈલ એટલે પર્વત. અને આ પર્વત પુત્રી એટલેમા દુર્ગાનું પ્રથમ રૂપ‘‘શૈલપુત્રી’’ જે પાર્વતી તેમજ હેમવતી રૂપે પણ પ્રસિદ્ધ છે. માર્કંડેયપુરાણમાં આ હિમાલય પુત્રી શૈલપુત્રીને પ્રથમ સ્થાન આપ્યું છે. હિમાલયની જેમ સૌથી ઊંચાઈએ આપણા શરીરમાં આવેલા મનની જ્યોતિ ચંદ્રમાની શીતળતા છે. તેવા આપણા મનમાં સાત્વિક વિચાર આવે અને તે પ્રાપ્ત કરાવી દે તેવી શૈલપુત્રી છે.પર્વતરાજ હિમાલયને ત્યાં પુત્રી રૂપે અવતરીત મા શૈલપુત્રી, વૃષભ પર બિરાજીત છે જેના જમણાં હાથમાં ત્રિશૂળ અને ડાબા હાથમાં કમળનું પુષ્પ શોભાયમાન છે. આ નવદુર્ગાઓની પ્રથમ નવદુર્ગા છે.
વન્દે વાગ્છિતલાભાય ચન્દ્રાર્ધ કૃત શેખરામ્ ।

વૃષારૂઢાં શૂલધરાં શૈલપુત્રી યશસ્વિનીમ્ ।।


પૂર્વ જન્મમાં દક્ષ પ્રજાપતિની પુત્રીના રૃપે જન્મ્યાં હતાં. ત્યારે સતી નામ હતું. તેનું લગ્ન શંકરજી સાથે થયેલ. એક વખત દક્ષે મહાન યજ્ઞાનું આયોજન કર્યું, પણ તેમાં શંકરજીને આમંત્રણ ન આપ્યું તેમ જ યજ્ઞનું ફળભાગ પણ ન આપ્યું. બીજા દેવદેવતાને આમંત્રણ આપ્યું તેમ જ એને ફળભાગ પણ આપ્યા. સતીને પિતાના ઘેર યજ્ઞામાં જવાની ઇચ્છા થઈ અને પોતાનાં માતા-પિતા, બહેનોને મળવાની ઇચ્છા થઈ, શંકરજીએ ના પાડવા છતાં સતીજી માન્યાં નહીં. અંતે શંકર ભગવાનને રજા આપી. સતીજી પિયર ગયાં ત્યાં ફક્ત તેમની માતાએ તેમનો આદર કર્યો. બાકી પિતા, બહેનો તથા સંબંધીઓએ વ્યંગ વચનો કહ્યાં. આ જોઈ સતી દુઃખી થયાં. તેમને વધુ દુઃખ તો એટલે થયું કે ત્યાં ચતુર્દીક ભગવાન શંકર માટે પણ બધાંને તિરસ્કારભાવ હતો. દક્ષરાજે પણ તેમના માટે અપમાનજનક શબ્દો વાપર્યા. શંકરજીની વાત ન માનવા સતીજીને અહીં આવી દુઃખ થયું અને પતિનું અપમાન સહન ન થતાં પોતાના શરીરને યોગાગ્નિમાં ભષ્મ કરી લીધું. વજ્રપાત સમાન આ ઘટના સાંભળી શંકરજી ક્રોધે ભરાયા અને યજ્ઞાનો ધ્વંસ કરવા પોતાના ગણોને મોકલ્યા. ગણોએ યજ્ઞાનો ધ્વંસ કર્યો. એ જ સતીએ બીજા જન્મમાં હિમાલયની પુત્રીરૃપે જન્મ લીધો. તેમને પાર્વતી, હેમવતી પણ કહે છે. ઉપનિષદ કથા પ્રમાણે હેમવતીએ પોતાના સ્વરૃપથી દેવતાઓનો ગર્વ પણ તોડેલ અને બીજા જન્મમાં પણ શંકરજી સાથે તેમનાં લગ્ન થયાં.

આસો સુદ-૧ના રોજ આ સ્વરૃપની ઉપાસના થાય છે. આ પ્રથમ દિવસની ઉપાસનામાં યોગીઓ પોતાના મનને મુલાધારચક્રમાં સ્થિત કરે છે. જ્યાંથી યોગસાધનાનો આરંભ થાય છે.
યા દેવી સર્વભૂતેષુ શૈલપુત્રીરૃપેણ સંસ્થિતા ।

નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ ।।
--------------------------

પહેલા દિવસે દુર્ગા શૈલીપુત્રી 
આદિશક્તિ દુર્ગાનું પહેલું સ્વરૂપ શ્રી શૈલીપુત્રીનું છે. આ પર્વતરાજ હિમાલયની પુત્રી હોવાથી તેને શૈલીપુત્રી કહેવામાં આવે છે. નવરાત્રિના પ્રથમ દિવસે આની આરાધના અને પુજા કરવામાં આવે છે. આમની પુજા કરવાથી મુલાધાર ચક્ર જાગ્રત થાય છે જેના દ્વારા સાધકને ચક્ર જાગ્રત થવાથી મળતી સિધ્ધીઓ તેની જાતે જ પ્રાપ્ત થઈ જાય છે. 

બીજા દિવસે દુર્ગા શ્રી બ્રહ્મચારિણી
આદિશક્તિ દુર્ગાનું બીજું સ્વરૂપ બ્રહ્મચારિણીનું છે. અહીંયા બ્રહ્મચારિણીનું તાત્પર્ય તપશ્ચારિણી છે. તેમણે ભગવાન શંકરને પતિ સ્વરૂપે પ્રાપ્ત કરવા માટે ઘોર તપસ્યા કરી હતી. એટલા માટે તે તપશ્ચારિણી અને બ્રહ્મચારિણીના નામથી ઓળખાય છે. નવરાત્રિના બીજા દિવસે આમની પુજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે. આમની પુજા કરવાથી મનુષ્યને તપ, ત્યાગ, વૈરાગ્ય, સદાચાર અને સંયમની વૃધ્ધી થાય છે. તેમજ મન પણ કર્તવ્ય પથ પરથી વિચલીત થતું નથી.

ત્રીજા દિવસે દુર્ગા શ્રી ચંદ્રઘંટા 
આદિશક્તિ દુર્ગાનું ત્રીજુ રૂપ એટલે શ્રી ચંદ્રઘંટા. આમના મસ્તક પર ઘંટના આકારનો અર્ધચંન્દ્ર છે. એટલા માટે તેમને ચંદ્રઘંટા કહેવામાં આવે છે. નવારત્રિના ત્રીજા દિવસે આ દેવીની પુજા અર્ચના કરવામાં આવે છે. આમની પુજા કરવાથી મણિપુર ચક્રની પ્રાપ્તિ થાય છે અને તેના દ્વારા મળતી સિધ્ધિઓ તેની જાતે જ મળી જાય છે તેમજ સાંસારિક કષ્ટોથી મુક્તિ મળી જાય છે. 

ચોથા દિવસે દુર્ગા શ્રી કૂષ્માંડા 
આદિશક્તિ દુર્ગાનું ચોથું સ્વરૂપ એટલે શ્રી કૂષ્માંડા. પોતના ઉદરમાંથી બ્રહ્માંડને ઉત્પન્ન કરવાને કારણે તેમને કુષ્માંડા દેવીના નામથી ઓળખવામાં આવે છે. કુષ્માંડા દેવીના પુજનથી અનાહત ચક્ર જાગૃતિની સિધ્ધિઓ પ્રાપ્ત થાય છે. શ્રી કુષ્માંડાની ઉપાસના કરવાથી બધા જ રોગો અને કષ્ટો નાશ પામે છે. આમની ભક્તિથી આયુષ્ય, બળ અને આરોગ્યની વૃધ્ધી થાય છે. 

પાંચમા દિવસે દુર્ગા શ્રી સ્કંદમાતા 
આદિશક્તિ દુર્ગાનું પાંચમુ રૂપ એટલે શ્રી સ્કંદમાતા છે. શ્રી સ્કંદ (કુમાર કાર્તિકેય) ની માતા હોવાને કારણે તેમને શ્રી સ્કંદમાતા કહેવામાં આવે છે. નવરાત્રિના પાંચમા દિવસે આમની પુજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે. તેમની આરાધના કારવાથી વિશુધ્ધ ચક્રથી પ્રાપ્ત થનાર સિધ્ધિઓ મળે છે. તેમજ મૃત્યુંલોકમાં જ સાધકને પરમ શાંતિ અને સુખનો અનુભવ થાય છે. 
આને માટે મોક્ષનો દ્વાર તેની જાતે જ સુલભ થઈ જાય છે. 

છઠ્ઠા દિવસે દુર્ગા શ્રી કાત્યાયની 
આદિશક્તિ દુર્ગાનું છઠ્ઠું સ્વરૂપ એટલે શ્રી કાત્યાયની. મહર્ષી કાત્યાયનીની તપસ્યાથી પ્રસન્ન થઈને આદિશક્તિએ તેમના ઘરે પુત્રી સ્વરૂપે જન્મ લીધો હતો. એટલા માટે તે શ્રી કાત્યાયની કહેવાય છે. નવરાત્રિના છઠ્ઠા દિવસે આનમી પુજા અર્ચના કરવામાં આવે છે. શ્રી કાત્યાયનીની ઉપાસના કરવાથી આજ્ઞા ચક્ર જાગૃત થવાથી સિધ્ધિઓ પ્રાપ્ત થાય છે. તે આ લોકમાં રહીને પણ અલૌકીક તેજ અને પ્રભાવ મેળવે છે. તેમજ તેના રોગ, ભય, સંતાપ, શોઅક, નએ બધી જ વ્યથાઓનો નાશ થઈ જાય છે. 

સાતમા દિવસે દુર્ગા શ્રી કાલરાત્રિ 
આદિશક્તિ શ્રીદુર્ગાનું સાતમું સ્વરૂપ એટલે શ્રી કાલરાત્રિ છે. આ કાળનો નાશ કરનારી છે. એટલા માટે કાલરાત્રિ કહેવાય છે. નવરાત્રિના સાતામા દિવસે આમની પુજા અર્ચના કરવામાં આવે છે. આ દિવસે સાધકે પોતાનું ચિત્ત ભાનુ ચક્ર (કપાળની વચ્ચે) સ્થિર કરીને સાધના કરવી જોઈએ. શ્રી કાલરાત્રિની સાધના કરવાથી સાધકને ભાનુ ચક્ર જાગૃત થવાથી તેની સિધ્ધિઓ તેની મેળે જ પ્રાપ્ત થઈ જાય છે. 

આઠમા દિવસે દુર્ગા શ્રી મહાગૌરી
આદિશક્તિ દુર્ગાનું આઠમું સ્વરૂપ એટલે શ્રી મહાગૌરી. આમનો વર્ણ ગોરો છે એટલા માટે તેમને મહાગૌરી કહેવામાં આવે છે. નવરાત્રિના આઠમા દિવસે આમની પુજા કરવામાં આવે છે. આ દિવસે સાધકે પોતાનું ચિત્ત સોમચક્ર ઉર્ધ્વ લલાટ પર સ્થિર કરીને સાધના અરવી જોઈએ. શ્રી મહાગૌરીની આરાધના કરવાથી સોમચક્ર જાગૃત થવાથી તેની સિધ્ધિઓ પ્રાપ્ત થાય છે. આમની ઉપાસના કરવાથી અસંભા કાર્ય પણ સંભવ બની જાય છે. 

નવમા દિવસે દુર્ગા શ્રી સિદ્ધિદાત્રી
આદિશક્તિ શ્રી દુર્ગાનું નવમું સ્વરૂપ એટલે શ્રી સિદ્ધિદાત્રીનું છે. આ બધા જ પ્રકારની સિધ્ધિઓની દાત્રી છે એટલા માટે તેને સિદ્ધિદાત્રી કહેવામાં આવે છે. નવરાત્રિના નવમા દિવસે આમની પુજા અર્ચના કરવામાં આવે છે. આ દિવસે સાધકે પોતાનિં ચિત્ત નિર્વાણ ચક્ર એટલે કે મધ્ય કપાળમાં કરીને સાધના કરવાથી તેને બધા જ પ્રકારની સિધ્ધિની પ્રાપ્તિ થાય છે. સૃષ્ટીમાં કઈ પણ તેના માટે અગમ્ય નથી રહી જતું. 

-------------------
નવદુર્ગા પૂજન સામગ્રીની યાદી

શ્રીફળ - 5 નગ શ્રીફળનો ગોટો - 1
કેસર - 1/2 ગ્રામ તલ - 1 કિલો
સોપારી - 500 ગ્રામ જવ - 500 ગ્રામ
અબિલ - 50 ગ્રામ કમલગટ્ટા - 100 ગ્રામ
ગુલાલ - 50 ગ્રામ કપુરકાંચલી - 100 ગ્રામ
કંકુ - 50 ગ્રામ કપુર ગોટી - 150 ગ્રામ
સુખડનો ટુકડો - 1 તેજપાન - 10 ગ્રામ
હલદી - 50 ગ્રામ હવન સામગ્રી - 100 ગ્રામ
અષ્ટગંધ - 50 ગ્રામ હવનનાં કાષ્ટનાં ટૂકડા - 2 થી 3
સિંદુર - 50 ગ્રામ છાણા 5, હવન કુંડ - 1
લાલ - નાડા - 1 થી 2 લછ્‍છી ગુગળ - 150 ગ્રામ
સુતર દડી - 1 ઘી - 1 કિલો
અગરબત્તી - 2 થી 5 માચીસ - 1
જનોઈ જોટો - 15-20 ફલ-ફ્રુટ - 20 થી 25 નગ હવનમાં
મિશ્રી-500 ગ્રામ ફુલ ખૂલ્લા તથા હાર - 5 રોજ
તજ - 25 ગ્રામ ભુરૂ કોળું - 1
લવિંગ - 25 ગ્રામ નાગર વેલના પાન -30
ઈલાયચી - 25 ગ્રામ આસોપાલવ નાં પાનનું તોરણ - 1
કિસમિસ - 100 ગ્રામ
કાજુ - 150 ગ્રામ વૈશ્‍વદેવમાટે
બદામ - 150 ગ્રામ ઘી - 250 ગ્રામ
ખારેક - 250 ગ્રામ ખાંડ-1 કિલો
પિસ્‍તા - 150 કિલો ઘઉં - 2 થી 3 કિલો
માટીનો ઘડો - 1 ઢાંકણા સાથે

સ્‍થાપન-માપ-નંગ-વસ્ત્રો

લાલ કપડું - 1 મિટર - 2 નંગ, ધોતી - 5 નગ
સફેદ " - 1 મિટર- 3 નંગ, નેપકીન - 5 નંગ
લીલુ " - 1 મિટર - 1 નંગ, સાડી - 2 નંગ
પીળુ - 1 મિટર - 1 નંગ, બ્‍લાઉઝ પીસ - 2 નંગ
કાળુ - 1 મિટર - 1 નંગ, ચણિયાં - 2 નગ
માતાજીનો (સૌભાગ્‍યવતી સ્ત્રીનો) શણગાર.
ચાઈના - દાંતિયો, ચુંક
મંગલસુત્ર, માળા, કંગન
કાનબુટી, ચાંદલા, કુમકુમ
કેશતેલ, પાવડર, પગના છડા
વિંછીયા, નૈત્રાંજન, વિગેરે
(શક્‍તિ અનુસાર લેવું)

અનાજ માપ

ઘઉં - 5 કિલો 
ચોખા - 3 કિલો 
મગ - 1 કિલો 
ચણાદાળ- તુવેરદાળ - 1 કિલો
અડદ (આખા) - 100 ગ્રામ 
અથવા જુવાર 100 ગ્રામ 
અડદ દાળ (સફેદ) 
ગોળ - 500 ગ્રામ

નીચેના પાત્રો નવા લેવા

તાંબાનો કળશ - 1 મોટો
બાજટ- 5, તરભાણા - 2 નગ મોટા
પાટલા - 2 થી 3, પંચ પાત્ર - 1 મોટુ

પુજાનાં વાસણો

આચમની - 1
થાળી - 5
વાડકી - 10 થી 15
ચમચી - 3
લોટા - 5 થી 7
પ્‍લેટ ડીશ નાની - 2 થી 4
આસન - 5, શેતરંજી- 1
બદામના પાન -11
ગંગાજળ, યમુનાજળ
ગુલાબજળ, પંચામૃત
પુજા માટે પાણી-1 બાલટી

ધ્વજાઓ

લાલ - 5 નંગ - 1
લીલી - 5 નંગ - 1
સફેદ - 5 નંગ - 1
પીળી - 5 નંગ - 1
કાળી - 5 નંગ - 1

નૈવેદ્ય
રોટલી - 11, વડા -11
લાપસી - એક વાડકી
ખીર - એક વાડકી

જવારા માટે કાળી માટી
-------------------
યા દેવી સર્વભૂતેષુ શક્તિરૂપેણ સંસ્‍થિતા 
નમસ્‍તસ્‍યૈ નમસ્‍તસ્‍યૈ નમસ્‍તસ્‍યૈ નમો નમઃ 

નવરાત્રી ઉત્‍સવ એટલે નવ રાતોનો મહોત્‍સવ, નવરાત્રી એટલે ગુજરાત ની અસ્‍મિતા, ઓળખાણ. આ ઉત્‍સવ દરમ્‍યાન ગુજરાતીઓ શેરીઓમાં - પોળોમાં - મેદાનોમાં ગરબે ઘુમવા ઉમટી પડે છે. 'જ્‍યાં જ્‍યાં વસે એક ગુજરાતી સદા કાળગુજરાત' કવિ અરદેશરની આ કાવ્‍ય પંક્‍તિ ને અનુરૂપ ફક્‍ત ગુજરાતમાંજ નહીં, પરન્‍તુ જ્‍યાં જ્‍યાં ગુજરાતીઓ વસેલા છે, ત્‍યાં ત્‍યાં તેમણે આ ઉત્‍સવની મહેક પહોંચાડી દીધી છે. આ ઉત્‍સવ માટે ગુજરાતીઓજ નહિં, પરંતુ તેમની સાથે વસતાં અન્‍ય પ્રદેશવાસીયો પણ રાહ જુએ છે. ગુજરાતીઓ માટે તો નવરાત્રી એક મહોત્‍સવ જ છે, જે દર વર્ષે ગુજરાતીઓ ને ગાંડા કરી મુકે છે. એક સરખા નવ દિવસ સુધી રાત્રે ગરબે ઘુમવું અને આખી રાત માણવી એ એક અણમોલ લ્‍હાવો છે, જે ગુજરાતીઓ દર વર્ષે માણે છે.

નવરાત્રી એટલે નવદિવસ આદ્યશક્‍તિ માતા નવદુર્ગાની ઉપાસના અને ભક્‍તિ. હિન્‍દુ ધર્મમાં પાંચ દેવો મુખ્‍ય રીતે પુજાય છે - ગણપતિ, મહાદેવ શંકર, ભગવાન વિષ્‍ણુ, સૂર્ય દેવ અને આદ્યશક્‍તિ માં. દરેક જીવાત્‍મા ના જીવનમાં માતાનું સ્‍થાન હમેશા ઉંચુ હોય છે. પિતા કરતાં માતાનું મહત્‍વ વધારે હોય છે. માતા એ જનની છે - બાળકનું લાલન પાલન કરનાર છે, માતા વગર સૃષ્ટિ સંભવી શકે જ નહિં - તેથી જ માતાનું અનેરૂં સ્‍થાન હોવાથી હમેશા માતાને પહેલા પ્રણામ કરવામાં આવે છે. ઈશ્‍વરમાં પહેલાં માતા ના સ્‍વરૂપનું નિરૂપણ કરવામાં આવે છે.

ત્‍વમેવ માતા ચ પિતા ત્‍વમેવ
ત્‍વમેવ બંધુચ સખા ત્‍વમેવ
ત્‍વમેવ વિદ્યા દ્રવિણમ્‌ ત્‍વમેવ
ત્‍વમેવ સર્વમ્‌ મમ્‌ દેવ દેવ 

તેથી જ નવરાત્રી દરમ્‍યાન માતાની ભક્‍તિ કરવામાં આવે છે. ગુજરાતમાં નવરાત્રી ઉત્‍સવ આસો સુદ 1 થી આસો સુદ 9 સુધી ઉજવાય છે અને આસો સુદ 10 વિજયાદશમી ને દિવસે માતાજીને વિદાય અપાય છે.
પરંતુ દેવી સંપ્રદાય પ્રમાણે વર્ષમાં ચાર નવરાત્રી હોય છે -

ચૈત્ર સુદ 1 થી ચૈત્ર સુદ 9
અષાઢ સુદ 1 થી અષાઢ સુદ 9

દુર્ગોત્‍સવ - 
આસો સુદ 1 થી આસો સુદ 9
મહાસુદ 1 થી મહાસુદ 9

આ ચારે નવરાત્રીઓમાં દેવી સંપ્રદાય વાળા એક સરખી રીતે ભક્‍તિ ઉપાસના કરે છે, પરંતુ આ ચારેયમાં બે નવરાત્રીઓનું મહત્‍વ વધુ છે.

ચૈત્ર સૂદ 1 થી ચૈત્ર સુદ 9
આસો સુદ 1 થી આસો સુદ 9

યોગાનુયોગ આ બન્ને નવરાત્રી દરમિયાન મર્યાદા પુરૂષોત્તમ ભગવાન શ્રીરામ નો ઉલ્લેખ થાય છે. ચૈત્ર નવરાત્રી ની સમાપ્તી ચૈત્ર સુદ 9 એટલે ભગવાન શ્રી રામ નો પ્રાર્દુભાવનો દિવસ. અને દેવી ભાગવત અનુસાર આસો સુદ 1 થી આસો સુદ 9 ના દિવસોમાં ભગવાન શ્રીરામે આદ્યશક્‍તિ માતાની ઉપાસના કરીને વિજયાદશમી ને દિવસે રાવણ સાથે યુદ્ધ કરવા લંકા જવા સમુદ્ર તટ થી પ્રયાણ કર્યું હતું.
----------
welcome to our page don't' forget to like us.
https://www.facebook.com/MAHUVA364290